Cadillac ichida bo‘ron: Lowdon ketdi, Budkowski davri boshlanmoqda
Formula 1 yozgi tanaffusining sokin kunlaridan birida kutilmagan xabar portladi: Cadillac jamoasida Graeme Lowdon lavozimidan olindi, uning o‘rniga Marcin Budkowski team principal etib tayinlandi. Eng qizig‘i – bu qaror “o‘zaro kelishuv” emasligi ochiq tan olindi. F1’ning eng yangi jamoasi uchun bu shunchaki rahbariyat almashinuvi emas, balki yo‘nalish o‘zgarishi kabi ko‘rinmoqda.
Nozik o‘tish o‘rniga keskin uzilish
Cadillac’da bir kun kelib rahbariyat almashishi kutilgan edi. Lowdon ko‘proq “startap bosqichi” uchun mos odam sifatida ko‘rilardi. Lekin bu qanday amalga oshirilgani – aynan shu narsa ko‘zni qamashtiradi.
Lowdon ertalab Dan Towrissdan o‘zining ketayotganini eshitadi, tushga yaqin esa Budkowski tayinlangani e’lon qilinadi. Lowdon jarayonning hech bir bosqichida ko‘rinmaydi, hatto yangi team principal taqdim etilgan onlayn matbuot anjumanida ham yo‘q. Towriss esa bu qaror “o‘zaro” emasligini ochiq aytadi.
Budkowski jamoa bazasiga hatto bir marta ham tashrif buyurmasdan turib rasman tayinlandi. Batonni sokin, rejalashtirilgan tarzda topshirish emas, balki ipni birdan uzib tashlashga o‘xshaydi bu.
Bu Budkowski’ning aybi emas. Uning rezyumesi kuchli, texnik bilimlari chuqur. Lekin jarayonning o‘zi Cadillac ichida yo‘nalish borasida jiddiy kelishmovchiliklar borligini eslatadi.
Lowdon – sukutda kelib, katta ish qilgan odam
Shu paytgacha bo‘lgan yo‘lni unutish oson. Lowdon Cadillac’ni og‘ir va siyosiy jihatdan murakkab ariza berish jarayonidan olib o‘tdi, jamoani trekda shunday darajaga olib chiqdi-ki, yangi jamoa uchun “mumkin bo‘lmagan” narsa qayta yozilgandek bo‘ldi.
U Haas modeli bo‘yicha maksimal darajada “donor jamoa” detallariga tayanmasdan, o‘z yo‘lini tanlagan loyiha uchun asos bo‘ldi. 2010 yilda Virgin nomi bilan F1’ga kirgan jamoa ortida ham u jim ishlagan, paddokda ko‘p gapirmaydigan, lekin kulis ortida ko‘p ish qiladigan tipik F1 figurasi edi.
Siyosatni tushunishi, strategik qurilish, prototip bosqichidagi jamoani oyoqqa turg‘izish – bularning barchasi Cadillac’ni hozirgi raqobatbardosh holatiga olib kelgan ko‘nikmalar. Shu fonda bu kabi keskin, “kesib tashlash” uslubidagi almashinuv xavotir uyg‘otadi.
Agar bu o‘zgarish avvaldan tayyorlangan, chiroyli taqdimot bilan, Lowdon ham yonma-yon turib e’lon qilinganida, bu “keyingi bosqichga o‘tish” sifatida qabul qilinardi. Hozirgi manzara esa ichkarida hammasi joyida emasligini eslatadi.
Budkowski – qog‘ozda aniq “yangilanish”
Shafqatsiz qaror. Lekin bu F1. Bu yerda rahm-shafqat emas, tezlik va taraqqiyot baholanadi.
Lowdon jamoani noldan qurgan bo‘lishi mumkin, ammo keyingi qadam haqida gap ketganda, Budkowski’ning F1 bo‘yicha rezyumesi baribir kuchliroq ko‘rinadi. Towriss izohlarida “juda kuchli texnik team principal”, “juda kuchli liderlik”, “butun tashkilot bo‘ylab g‘oliblik mentalitetini shakllantirish” kabi iboralarni ishlatdi. Bu – yo‘nalishning aniq signalidir.
Budkowski Ferrari va McLaren kabi g‘olib jamoalarda ishlagan, yaqinda esa Alpine’da de-fakto zavod jamoasini boshqargan. Lowdon esa ko‘proq kichik jamoalar, startaplar va haydovchi menejmenti bilan bog‘langan tajribaga ega.
Yana bir nuqta: Towriss Cadillac’ning reglamentlar, byudjet cheklovi va General Motors resurslaridan foydalanish bo‘yicha hali yetarli darajada tajribali emasligini sezdirib qo‘ydi: “GM taklif qiladigan vositalar to‘plamining faqat yuzasini tirnadik xolos”, degan mazmundagi fikrlar aynan shuni ko‘rsatadi.
Bu yerda Budkowski’ning FIA’dagi faoliyati va 2021 yilda byudjet cheklovi ostida Alpine’ni boshqargan tajribasi katta ustunlik beradi. Cadillac qarorida aynan mana shu omil hal qiluvchi bo‘lgani ko‘rinib turibdi.
Rejaga mos keladigan, lekin achchiq haqiqat
Qizig‘i shundaki, Lowdonning o‘zi ham uzoq muddatli variant emasligini bilayotgandek gapirgan. Monaco’da u o‘z ko‘nikmalarini “nihoyatda tor” deb ta’riflagan, o‘zini aynan jamoa tuzish, qiyin sharoitlarda tizim yaratish bo‘yicha mutaxassis sifatida ko‘rsatgan.
U o‘zini “muntazam ravishda jahon chempionligini yutayotgan jamoalarni boshqarish tajribasiga ega odamlar”dan ajratib ko‘rsatgan. Cadillac hali unvonlar uchun kurashmaydi, lekin “qurilish bosqichi” tugab, “rivojlanish va natija” davri boshlanayotganini rahbariyat aniq his qilayotgani ko‘rinadi.
Lowdon uchun bu, albatta, achchiq. U o‘zi aytgan “tor ko‘nikmalar”ni Cadillac bilan birga kengaytirish, jamoa bilan o‘sish imkonidan mahrum bo‘ldi. Budkowski esa keyingi bob uchun to‘g‘ri tanlovmi-yo‘qmi, buni faqat vaqt ko‘rsatadi.
Shunga qaramay, jamoaning bir narsasi hurmatga loyiq: ular bu almashuvni avvaldan rejalashtirilgan strategiyaning bir qismi sifatida ko‘rsatib, “bu o‘zaro qaror emas”ligini ochiq aytishdi. F1’da bunday rostgo‘ylik kam uchraydi.
Lowdon – boshidanoq g‘alati tanlov bo‘lganmi?
Ba’zilarning nazarida Lowdonning ilk tayinlanishi ham savollar tug‘dirgan. U kichik jamoalar bilan ishlagan, lekin cost cap davrida emas, ustiga-ustak, F1’dan qariyb o‘n yil uzoqda bo‘lgan. F1 uchun bu – butun bir avlod almashinuvi demak.
Agar baribir “keyinroq topshiramiz” degan reja bo‘lgan bo‘lsa, uni nega aynan team principal qilib qo‘yishdi? Nega u yuqori darajali maslahatchi, boshqaruvchi direktor yoki staffing va logistika bo‘yicha yetakchi sifatida ishlamadi? Kundalik texnik boshqaruvni esa Budkowski tipidagi odamga topshirish mumkin edi-ku.
F1’da ko‘p jamoalar texnik miyasiga ega team principal modeliga o‘tib bo‘ldi. Cadillac ham aynan shuni istagan bo‘lsa, bunday figura ayniqsa yangi texnik reglamentlarga tayyorgarlik davrida eng ko‘p foyda keltirardi. Balki Budkowski ayrim muammolarni oldindan ko‘rgan, zaif joylarni ertaroq aniqlagan bo‘larmidi.
Lowdon gapira oladi, siyosiy sezgir, har qanday jamoa uchun foydali figuraga aylana oladi. Lekin Cadillac’ning o‘zi ham tan olganidek, vaqt ham, rol ham u uchun to‘liq mos kelmagan.
Budkowski – to‘g‘ri odam, to‘g‘ri paytmi?
Bir rahbar shunday degan edi: “Bizda ko‘tarilish mezoni – derazadan qarab, yoningizdan birinchi o‘tayotgan odamni tanlashga o‘xshaydi”. Cadillac’dagi ayrim qarorlar ham xuddi shunday taassurot qoldiradi.
Lowdon – aniq, xavfsiz, lekin ilhomlantirmaydigan tanlov bo‘lgandi. Budkowski ham shunga yaqin. Profil mos, CV kuchli, lekin bu ham inqilobiy qadam emas. U texnik bazaga ega, F1’da yuqori lavozimlarda ishlagan, yaqinda paddokda Polsha televideniyesi uchun ekspert sifatida, Cadillac motorxomini deyarli ko‘z o‘ngida turgan.
Bugun F1’da ko‘plab jamoalar texnik rahbar + biznes boshqaruvchi duetiga o‘tgan. Dan Towriss – Zak Brown rolida, Budkowski esa Andrea Stella tipidagi texnik rahbar sifatida ko‘rinadi.
Savol esa boshqacha: nega aynan hozir?
Aksar hollarda biz voqealar orasidagi bog‘liqlikni faqat orqaga qarab turganimizda tushunamiz – tasodifmi, bog‘liqlikmi yoki bevosita sababmi? Aynan shu hafta Cadillac F1’ni TWG Global orqali moliyalashtirayotgan asosiy shaxs Mark Walter kutilmaganda Los Angeles Lakers’dagi ulushini 12,5 milliard dollarga sotishga rozi bo‘ldi. Atigi bir yil oldin sotib olingan aktivdan chiqish – oddiy harakat emas.
Moliyaviy nashrlar bu savdoni Walter imperiyasiga nisbatan federal tekshiruvlar fonida likvidlikni oshirish zarurati bilan bog‘lashmoqda. Bu orada Cadillac ichida ham keskin, shoshilinch ko‘ringan rahbariyat almashinuvi sodir bo‘lmoqda.
Bu ikkala jarayon bir-biridan mustaqilmi? Yoki paddokda bugun bo‘layotgan narsa, aslida, ancha kengroq o‘zgarishlarning ilk signali emasmi?
