Brentford va Chelsea: O‘zbekiston futbolidagi saboqlar

Londonning g‘arbida, kechki shamol Gtech Community Stadium atroflarida aylanib yurgan paytda, yangi davrga katta shovqin bilan kirib kelgan Chelsea egalariga bir savol o‘zi-o‘zidan tug‘ildi: aslida kim kimga havas qilishi kerak?

Clearlake Capital to‘liq nazoratni qo‘lga olgan, zaxira o‘rindig‘ida esa Xabi Alonso kabi zamonaviy murabbiy o‘tirgan bir paytda, Chelsea yana eski dardlariga qaytdi. Brentford esa bu kechada 3:0 hisobidagi g‘alaba bilan nafaqat qo‘shnisini yerga urdi, balki barqarorlik, aniq identitet va o‘z yo‘lini topgan klub qanday bo‘lishini ham ko‘rsatdi.

Pul bor, lekin umurtqa-chi?

Yozgi transfer oynasida Stamford Bridge atrofida gap ko‘p edi. Jordan Henderson va Danny Welbeck – tajriba, barqarorlik, kiyinish xonasida yetakchilik olib kelishi kerak bo‘lgan futbolchilar. Rejaga ko‘ra, bu tarkib Xabi Alonsoning ko‘zgu aksiga aylanishi, maydon markazida umurtqa paydo bo‘lishi lozim edi.

Natija esa? O‘tgan mavsumdagidek tanish manzara: o‘yinning o‘rtalarida ruhiy qulashi tayyor, charchaganda sinib ketadigan, bosimga dosh bera olmaydigan jamoa. Qog‘ozda yangilangan, amalda esa eski odatlariga qaytgan Chelsea.

Bu mavsumda ularning hujumi ko‘p maqtov olgan, lekin bu safar Joao Pedro yo‘qligi o‘zini keskin sezdirib qo‘ydi. Morgan Rogers va Cole Palmer odatdagi xavfli juftlik bo‘lib ko‘rinishga harakat qildi, ammo oldlarida kerakli markaziy nuqta bo‘la olishi kutilgan Welbeck ularga moslasha olmadi. Natijada uchlikning oldingi keskirligi yo‘qoldi, kombinatsiyalar uzilib ketdi.

Shunga qaramay, taxminan 70 daqiqa davomida Chelsea tartibli ko‘rindi. Henderson va Valentín Barco orqa chiziq oldida jiddiy ish qildi, himoya chizig‘ini tartibga soldi, xavfli zonalarni yopdi. O‘yin hamon teng edi, imkoniyatlar kam, har bir xato narxi qimmat bo‘lishi ayon edi.

Zaxira o‘yinchilari – burilish nuqtasi

Keyin esa o‘sha nozik chiziq uzildi. Almashuvlar boshlandi, oyoqlar og‘irlashdi, diqqat susaydi. Brentford esa aynan shunday lahzalar uchun yashaydi. Ularning “mushak xotirasi” ishga tushdi.

Orqa chiziqda sovuqqonlik, hujumda sabr, butun jamoada esa bir narsa yaqqol sezilib turardi: ular kimligini juda aniq biladi. Maydonda ham, klub binosida ham.

Chelsea uchun uchala gol ham qayta ko‘rishga yoqimsiz bo‘ladi.

Birinchi zarba standart vaziyatdan keldi. Mikkel Damsgaard burchakdan to‘pni oshirdi, Jannik Schuster uni orqa ustunga qaytarib boshi bilan uzatdi, Jaidon Anthony esa uzoq ustunda butunlay nazoratsiz qoldi va bosh bilan darvozani ishg‘ol qildi. Himoyachilar qarab qoldi, darvozabon yordam kutdi, lekin hech kim yetib kelmadi.

Ikkinchi gol – ochiq darslikdagi qarshi hujum. Chelsea oldinga haddan tashqari ko‘p kuch tashladi, ortda bo‘shliq paydo bo‘ldi. Kevin Schade tezlikni yoqdi, himoyachilarni ortda qoldirdi, zarbasi qaytarildi, ammo Igor Thiago sahnaga chiqdi: akrobatik tarzda qaytgan to‘pni darvozaga joyladi. Bir soniyalik bo‘shliq – va yana jazolash.

Uchinchi zarba esa Chelsea ruhiyatini butunlay sindirdi. Uzoq ustunda yana bo‘sh zona, yana nazoratsiz futbolchi – bu safar Fábio Carvalho. To‘pni xotirjam tugatdi, hisobni yirik ko‘rinishga olib chiqdi. Brentford murabbiyi Keith Andrews yordamchilari quchog‘iga sakrab tushdi, osmonga boqdi, tribunadagi qizil-oq to‘lqin esa bir ovozda qo‘shiq aytdi: bu raqib bilan har hafta o‘ynashni istashlarini yashirishmadi.

Brentford – hozircha futbol sayyorasining eng baxtli burchaklaridan biri

Jamoa bu uchrashuvga mag‘lubiyatsiz seriya bilan keldi: bir g‘alaba, uch durang. Lekin raqamlar bu klub atrofidagi kayfiyatni to‘liq ifodalay olmaydi.

Sport direktorlarining ko‘zi u yoqqa qaraganiga ancha bo‘lgan. Yana bir muvaffaqiyatli yozgi transfer oynasi ortda qoldi: Mamadou Sangare kabi ko‘p maqtalgan yarim himoyachi Lens safidan olib kelindi, boshqa futbolchilar esa aynan shu yerda tarbiyalanib, yangi bosqichga ko‘tarilmoqda.

Xabi Alonso o‘yinoldi matbuot anjumanida jarohatlar, mulkchilikdagi o‘zgarishlar, klub strategiyasi haqida savollarga javob berib o‘tirgan bir paytda, Keith Andrews uchun bu uchrashuv oldi uchrashuvi bayram kayfiyatida o‘tdi. Kevin Schade va Vitaly Janelt – Jurgen Klopp tuzgan 44 kishilik Germaniya tarkibiga chaqirildi. Nathan Collins esa Brentford muxlislari guruhi TW8 Casuals uchun 1 000 funt sterling xayriya qilib, bayroqlar va o‘yin kunidagi ko‘rgazmalarni moliyalashtirishga yordam berdi.

Andrews buni tasodif deb qabul qilmaydi. U kiyinish xonasida har kuni bitta fikrni takrorlaydi.

“Men bu joyni yaxshi ko‘raman. O‘yinchilarga doimo aytaman: biz qanchalik omadli ekanimizni ba’zida anglamaymiz,” – deydi u. Butsa xonasining yuqorisida aynan shuni eslatib turuvchi yozuv bor: bu klubning ichki falsafasi devorga mixlab qo‘yilgan.

Reja, tizim, identitet: Brentfordning yutug‘i nimada?

2021 yilda Premier League yo‘liga ko‘tarilganidan beri Brentford deyarli ritmini yo‘qotmadi. Yulduz futbolchilar birin-ketin katta klublarga ketdi, lekin tizim qolaverdi. Skautlar va analitiklar yana va yana tayyor o‘rinbosar topdi. Bryan Mbeumo yo‘qmi? Mayli. Ularning javobi tayyor: tizim shaxsdan ustun.

Bu nafaqat o‘yinchilarga, balki murabbiylarga ham tegishli. Thomas Frank ketganida, ko‘pchilik Brentford nihoyat qulab tushadi, degan fikrga bordi. Bosh murabbiylikka esa ichkaridan – standart vaziyatlar bo‘yicha murabbiy Keith Andrews ko‘tarildi. Tashqaridan qaraganda xavfli qaror bo‘lib ko‘rindi, lekin klub ichida buni ancha oldin rejalashtirishgan edi.

G‘arbiy Londonning bu kichik burchagida ishlayotgan odamlar sport olamidagi ko‘pchilikdan ancha oldinga ketganini yana bir bor isbotlashdi. Bu yerda tarbiyalangan, shakllangan futbolchilar Champions League sahnasiga yo‘l oladi, klub esa o‘z yo‘lidan og‘maydi. O‘rniga esa allaqachon moslashishga tayyor futbolchilarni tizimga qo‘shadi yoki Sangare kabi iste’dodlarni Gtech Community Stadium sari jalb qiladi.

Tribunalarda esa yangi bayroqlar hilpiraydi. Muxlislar o‘z klublarining nimani o‘ynashini, maydonda qanday ruhni ko‘rishini aniq biladi. Natijalar ba’zan xiyonat qilishi mumkin, albatta. Ammo bu joyning poydevori mustahkam. Shuning uchun ham har bir g‘alaba, har bir katta jamoa ustidan qozonilgan yirik hisob ortida tasodif emas, yillar davomida shakllangan identitet yotadi.

Chelsea – hali ham izlanish yo‘lida

Chelsea esa hanuz o‘zini izlayapti. Xabi Alonso qo‘l ostida bu jamoa oxir-oqibat shakllanadi, degan ishonch bor. Uning g‘oyalari, o‘yin falsafasi, maydondagi tartibi asta-sekin ko‘rinib boryapti. Lekin hozircha har bir ijobiy qadam ortidan shunday kechalar kelib turibdi – o‘yin nazorat ostida bo‘lgan paytda ham bir zumda qulashi mumkin bo‘lgan jamoa.

Stamford Bridge atrofida kelajak haqida gap ko‘p, lekin Brentford bu kechada juda sodda haqiqatni ko‘rsatdi: hamma narsani yangilash shart emas. Ba’zan eng katta sarmoya – allaqachon qo‘lingda bor tizimga, o‘zingni aniq bilishga, kim bo‘lishingni tushunishga kiritilgan sarmoyadir.

Chelsea egalarining ko‘z o‘ngida Gtechdagi qizil-oq bayram, maydonda esa o‘zini topgan, o‘ziga ishongan, o‘z yo‘lini aniq biladigan klub turardi. Savol shunday: Londonning ko‘k qismida ham bir kun shunday barqarorlikni ko‘rish mumkinmi? Yoki Clearlake davri yana bir uzoq davom etadigan tajriba maydoniga aylanadimi?