Belal Muhammad: Makhachev va Garry jangida strategiya tahlili
Belal Muhammad uchun bu jang shunchaki tomosha emas. U UFC 330 kechasida bosh sahnaga chiqadigan ikkala yulduzni ham juda yaxshi biladi – biri uni mag‘lub etgan raqib, ikkinchisi esa birgalikda mashg‘ulot o‘tkazgan chempion.
Philadelphia’dagi Xfinity Mobile Arena oktagoni shanba oqshomi yarim o‘rta vazn taxti uchun kurashni kutmoqda. Amaldagi chempion Islam Makhachev (28-1 MMA, 17-1 UFC) kamarini birinchi bor shu vaznda himoya qiladi, unga qarshi esa o‘zini hali ham mag‘lub etilmasdek tutayotgan Ian Machado Garry (17-1 MMA, 10-1 UFC) chiqadi. Muhammad esa bu qarama-qarshilikni o‘z tanasi bilan his qilib ko‘rgan kam sonli jangchilardan biri.
Muhammad ko‘zi bilan: Garryning “sekin o‘yin”i
Belal Muhammad yaqinda bo‘lib o‘tgan UFC Fight Night 265 galasida Machado Garryga qarshi to‘liq uch raund jang qildi va yakunda bir ovozdan qaror bilan yutqazdi. Eng muhim raqam – yettita urinish, nol yakun: uning barcha yiqitish harakatlarini irlandiyalik to‘xtatib qo‘ydi. Aynan shu tajriba bugun Muhammadni eng qiziqarli tahlilchilardan biriga aylantirgan.
U o‘z YouTube kanalida Garry uslubini mayda bo‘laklarga ajratib berdi. Muhammadga ko‘ra, irlandiyalikning kuchi zarba quvvatida emas, balki sabr va ritmni buzish san’atida.
Garry zarba berib, chekinadi. Yana zarba, yana harakat. Oktagon bo‘ylab aylanish, raqibni charchatish, tempni pasaytirish – uning uchun bu strategiya. U tomoshabinlarning hushtagi yoki zerikkaniga qarab ish tutmaydi. Muhammadning fikricha, Garry bitta narsa aniq biladi: agar u urib, o‘zi zarba yemasa, demak, u g‘alabaga yaqinlashmoqda.
Muhammad uni “sekintempli, biroq hisob-kitobli yuguruvchi”ga o‘xshatadi. Bir zarbaga qarshi javob zarbasini kutadi, orqaga engashib, 1-2 kombinatsiya yoki tepada kesib o‘tuvchi cross bilan qaytaradi. Bo‘yi baland, ko‘rish maydoni keng, oyoq zarbalari esa alohida xavf. Ayniqsa pastki, calf kick – yetakchi oyoqqa yo‘naltirilgan zarbalar raqibning harakatini “o‘chirib qo‘yishi” mumkin.
Muhammad, Makhachevning chap qo‘l uslubini (southpaw) va Garryning odatiy orthodox holatini hisobga olib, irlandiyalik aynan shu oyog‘iga ko‘p ishlashini kutmoqda. Old oyoqqa stomp kick, pastki tepki, oyoqni “kesish” – bularning barchasi chempionning harakatlanishini sekinlashtirishga qaratiladi.
“Kafasni kesish kerak”: Makhachev uchun kalit reja
Muhammadning nazarida, bu jangning markaziy savoli bitta: Islam Makhachev Garry bilan tik turgan holda qancha vaqt xavfsiz qolishi mumkin? Javob esa uning rejasida yashirin.
“Islam juda yaxshi. U hamma jihatdan yaxshi. Eng muhimi – u aqlli va doim puxta reja bilan kiradi,” – deya ta’kidlaydi Muhammad. Unga ko‘ra, Makhachevning g‘alabaga eltuvchi yo‘li Garryni bo‘sh maydondan mahrum qilishdan boshlanadi.
Kafasni kesish. Burchaklarga haydash. Garryni orqa oyoqda, to‘siqqa yaqin yurishga majbur qilish. Muhammad aynan shuni asosiy shart sifatida ko‘rsatadi. Chunki ochiq maydonda, keng harakatlanish imkoniyatiga ega bo‘lgan Garry o‘zining “urib-qoch” o‘yinini bemalol o‘ynaydi. Lekin orqasi panjara tomon tiqilsa, bu o‘yin asta-sekin yemiriladi.
Muhammadning fikricha, Makhachev zarba masofasiga kirayotganda yolg‘iz jab yoki bitta zarba bilan emas, kombinatsiyalar bilan kirishi kerak. Chunki Garry aynan yakka zarbalarni kutadi, orqaga egilib, bo‘shliqni ko‘radi va darhol qarshi zarba bilan javob qaytaradi. Kombinatsiyalar esa unga bu “o‘qish” imkonini kamaytiradi.
Yana bir muhim nuqta – oyoq zarbalarini neytrallash. Muhammad Makhachevga Garry pastki tepki yo‘llagan zahoti tizzani ko‘tarib, tekshirish, masofani tez yopib, aynan o‘sha lahzada oldinga “sakrash”ni tavsiya qiladi. Garry uchun eng qulay hudud – tepki masofasi. Agar chempion shu zonadan tashqarida qolsa yoki uni tezda qisqartirsa, irlandiyalikning rejalari buzila boshlaydi.
Parter – bu boshqa dunyo
Muhammad o‘zi Garryga qarshi biror marotaba yerga tushira olmagan bo‘lishi mumkin, lekin u Makhachevning parterdagi darajasini juda yaxshi biladi. Dag‘istonlik chempion bilan birga mashg‘ulotlar o‘tkazgan Muhammadning ichki ishonchi shundan kelib chiqadi: oktagon eshiklari yopilgach, yerda bu bo‘limda Makhachev ustun bo‘ladi.
U Garryning parter himoyasi yaxshi ekanini tan oladi, lekin Makhachevning bosimi va tajribasi boshqa darajada, deb hisoblaydi. Chempion birinchi raunddayoq raqibini bo‘g‘ib yuborishi shart emas. Lekin u yiqitishlarni topadi. Bir-ikki marta emas, jang davomida bir necha bor. Har safar Garry tik turishga harakat qilganda, yana devorga suyangan holda kurashga majbur bo‘ladi. Aynan shu bosim vaqt o‘tishi bilan irlandiyalikni charchatishi mumkin.
Muhammad Garryning o‘z uslubini nega sekin tempda olib borishini ham tushuntiradi: u o‘zining chidamlilik chegarasini biladi. Tempni oshirmaydi, xavfga kam boradi, “zerikarli bo‘lsa ham, samarali bo‘lsin” tamoyiliga yopishib oladi. Lekin Makhachev kabi raqibga qarshi bu yetarli bo‘ladimi?
Muhammad prognozi: kechki yakun, yerda bo‘g‘ish
Belal Muhammad tanlov qilgan. U Makhachev tomonida.
U bu jangni erta yakun topadigan “portlash” emas, balki asta-sekin yechiladigan kurash sifatida ko‘radi. Uning fikricha, ehtimol jang to‘rtinchi yoki beshinchi raundga cho‘ziladi. Agar Garry dastlabki uch raundda o‘zini yaxshi ko‘rsatib, ochkolar yig‘ib borsa ham, oxirgi beshinchi raundda charchoq o‘z so‘zini aytishi mumkin.
Muhammad aynan shu lahzada Makhachevning imkoniyatini ko‘radi: kechgi bosim, navbatdagi yiqitish va yerda bo‘g‘ish yoki bo‘g‘ishga o‘xshash yakunlovchi usul. U jangning ko‘p qismi tik turgan holatda o‘tishiga ishonmaydi. Chempion baribir o‘z kuchli tomoniga – parterga qaytadi, deydi u.
Philadelphia oktagonida esa bitta savol ochiq qoladi: Garryning hisob-kitobli, sekin, ammo aqlli zarba o‘yini Makhachevning bo‘g‘uvchi bosimi va yer ustidagi ustunligiga qanchaga chiday oladi?
