Arteta va yangi qoidalar: Sochiq taqiqi va uzun avtolar
Mikel Arteta yangi mavsum boshlanishidan oldin ham hakamlar bilan bahsni boshlab bo‘ldi. Premier League futbolchilarga avtodan oldin to‘pni sochiq bilan artishni taqiqladi – va bu qaror ayniqsa Ben White hamda Declan Rice’ning uzun avtolariga tayangan Arsenal uchun mayda detaldan ko‘ra ko‘proq narsani anglatadi.
Ispan murabbiy bu o‘zgarishni eshitib, hazil bilan javob qaytardi, ammo ohangida aniq ranjish sezildi. U matbuot anjumanida: “Sochiqlardan foydalana olmaslikning o‘zi allaqachon katta o‘zgarish,” dedi. So‘ng kulib qo‘shib qo‘ydi: “Qaraysiz, nima qilamiz. Balki shlyapada o‘ynarmiz!”
Uzun avtolar davri yopilmoqda
O‘tgan mavsumda Arsenal raqib jarima maydoniga “katapult”ga o‘xshash uzun avtolar bilan bosim o‘tkazishni odat qilgandi. White yon chiziqda yugurib keladi, Rice jarima maydonida pozitsiya tanlaydi – va qurigan, sirpanmaydigan to‘p penaltidan kam bo‘lmagan xavf tug‘dirardi.
Endi esa shu kichik marosimning o‘zi taqiqlanadi. Futbolchilar to‘pni sinchiklab artib, keyin uzoqqa uloqtirish imkonidan mahrum bo‘lishadi. O‘tgan mavsumda bu uslub ko‘p tanqid qilingan, vaqt cho‘zish va o‘yinni bo‘lishda asosiy aybdorlardan biri sifatida ko‘rsatilgan edi.
Premier League yangi yo‘riqnomasi bilan shu “kulrang zona”ni butunlay yopdi. Oldin sochiqdan foydalanish uchun ikkala jamoaning ham roziligi kerak bo‘lardi. Aynan shu noaniqlik o‘tgan mavsumda bir keskin lahzaga sabab bo‘lgandi: Riccardo Calafiori Newcastle United darvozasi yaqinida sochiqdan foydalanmoqchi bo‘lganida, hakam Jarred Gillett uning qo‘lidan sochiqni olib qo‘ygan, sababi jamoalar oldindan kelishmagandi.
Endi bunday sahnalar bo‘lmaydi. Qoidalar aniq: sochiq yo‘q, ortiqcha marosim yo‘q.
Vaqtni cho‘zishga urush
Sochiq – bu faqat boshlanishi. Liga ingliz futbolidagi vaqtdan yutish odatlariga keng ko‘lamli zarba bermoqda. Endi avtolar va darvozadan zarbalar uchun aniq sanaladigan oraliqlar, almashtirishlar uchun qat’iy kuzatuv joriy etilmoqda.
Eng keskin o‘zgarishlardan biri – jarohat protokollari. Endi maydonda tibbiy yordam olgan har qanday maydon futbolchisi kamida bir daqiqa tashqarida qolishi shart. Eng muhim nuqta: agar darvozabon tibbiy yordamga muhtoj bo‘lsa, o‘sha jamoaning yana bir maydon o‘yinchisi ham bir daqiqaga maydonni tark etishi kerak bo‘ladi.
Bu qoidalar tasodifiy paydo bo‘lgani yo‘q. Arsenal o‘zi ham o‘tgan mavsumda shu mavzuda ayblovlarga uchragan. Brighton bosh murabbiyi Fabian Hurzeler Gunners’ning 1:0 hisobidagi g‘alabasidan so‘ng David Raya’ni uch marta tibbiy yordam chaqirtirib, o‘yin ritmini buzganlikda tanqid qilgandi.
Endi bunday “taktik pauza”lar ancha qimmatga tushadi.
Arteta moslashishga tayyor
Shu qadar keskin o‘zgarishlar fonida Arteta shikoyatdan ko‘ra, moslashish haqida ko‘proq o‘ylayotgandek ko‘rinadi. U yangi yo‘riqnomalar ustida allaqachon ishlash boshlanganini aytdi: “Biz bilan Premier League va hakamlar bo‘lishdi, hammasini tushuntirib, birma-bir ko‘rib chiqdik,” dedi u.
Murabbiy hali ham amaliyot hammasini hal qilishini biladi: “Mavsum boshlanganda ko‘ramiz, bu qanday ishlaydi, nimalar osonroq, nimalar qiyinroq, nimaga moslashishimiz kerak bo‘ladi.”
U aynan detallar bo‘yicha kurash ketishini yaxshi tushunadi. Har bir avto, har bir qayta boshlash, har bir sanaladigan soniya – hammasi taktik qurolga aylanadi. “Hamma mayda detallar, qayta boshlashlar, sanaladigan vaqtlar – bular o‘yinga boshqa narsa olib kiradi, boshqa dinamika, boshqa momentum,” deydi Arteta. “Juda qiziqyapman. Qoidalar yaxshi, chunki biz ko‘proq sof o‘yin vaqtini, o‘yinlarning ravonligini targ‘ib qilmoqchimiz. Bu yaxshiroq va umid qilamanki, ishlaydi.”
Sochiqlar chetga surildi. Endi Arsenal va raqiblari uzun avtolarni emas, yangi ritmni o‘qishi kerak bo‘ladi. Savol bitta: kim bu yangi tezlikka birinchi bo‘lib moslashadi?
