Arteta laboratoriyasi: futbolchilarni stressga tayyorlash
Mikel Arteta o‘z jamoasini faqat taktikalar bilan emas, sinovlar bilan ham tarbiyalaydi. Unga ko‘ra, futbolchi maydonga faqat tayyor emas, har qanday bezovtalikka ham chidamli bo‘lib chiqishi kerak.
Bu hafta bunga Italiyadagi safar jonli misol bo‘ldi. Arsenal’ning Neapolga, Napoli bilan Chempionlar ligasi ochilish uchrashuviga uchishi besh soatdan ortiq kechikti. Samolyot kech tushdi, jamoa shaharga mahalliy vaqt bilan soat 22:00 atrofida kirib keldi, Arteta esa rejalashtirilgan matbuot anjumanini bekor qilishga majbur bo‘ldi.
Shunga qaramay, maydonda hech qanday iz qoldirmadi. Arsenal Yevropadagi guruh bosqichida ketma-ket 13-o‘yinlik g‘alaba seriyasini davom ettirdi, bu safar ikkinchi bo‘limda Martin Ødegaardning goli hal qiluvchi bo‘ldi.
Shikoyat emas, moslashish
Arteta bunday vaziyatlar uning uchun yangilik emasligini ochiq aytdi. U bu kabi stresslarni allaqachon mashg‘ulotlarda yaratib keladi.
“Men bu sinovlarni yaxshi ko‘raman. Ularni mavsumoldi yig‘inlarida o‘zim yaratishga harakat qilaman,” – deydi u. – “Shunda bunday holatlar yuz berganda, biz allaqachon buni boshdan kechirgan bo‘lamiz, bilamiz. Stadionga juda kech borish, odatdagi rejimni birdan o‘zgartirish – futbolchilar boshqa narsa qilishga majbur bo‘lishi kerak.”
Arteta uchun asosiy maqsad bitta: vahima yo‘q, bahona yo‘q.
“Samolyotni o‘tkazib yuborish mumkin, poyezd kechikishi mumkin, tirbandlik bo‘lishi mumkin. Men futbolchilar ham, shtab ham vahimaga tushishini istamayman. Shunday paytda moslashish kerak. ‘Yana ikki-uch soat samolyotdamiz, qanday foydalansak bo‘ladi?’ Birga o‘ynashsin, vaqt o‘tkazishsin, uxlasin – foyda topsin, lekin aslo shikoyat qilib, bahona qidirmasin. Bu umuman foydali emas.”
Issiq garderob, kechikkan nonushta va kamroq massaj
Arteta yillar davomida noodatiy uslublari bilan tanilgan. U mavsumoldi yig‘inlarida cho‘ntak o‘g‘rilarni jalb qilib, futbolchilarning hushyorligini tekshirgan, Anfield safariga tayyorgarlik ko‘rayotganda esa stadion shovqinini karnaylar orqali mashg‘ulot maydoniga uzatgan.
Endi u futbolchilarni “hammasi noto‘g‘ri ketishi mumkin” degan fikrga ham o‘rgatyapti.
“Shunchaki ovqatni kechiktiramiz, transportni kechiktiramiz, boshqa yo‘ldan boramiz. Ko‘p ishlar qilganmiz: garderobni yanada issiq qilganmiz, noqulayroq, qiyinroq qilganmiz, massaj uchun kamroq krovat qo‘yganmiz. Shunday narsalar,” – deya tushuntiradi u. – “Chunki turli kontekstlarga moslashishga to‘g‘ri keladi. Biz imkon qadar eng yaxshi sharoit yaratishga harakat qilamiz, lekin o‘sha kunda stress yoki kutilmagan holat bo‘lsa, bunga tayyor bo‘lish muhim.”
Arteta uchun bu maydondagi pressing yoki chiziqlar orasidagi masofa kabi texnik detal emas. Bu mentalitet. U o‘yinchini “ideal sharoit”dan chiqarib, real futbol olamiga tashlaydi – kechikkan reyslar, issiq xonalar, o‘zgargan rejalar bilan birga.
Sunderland safariga borar ekan, xotirada o‘tgan mavsum
Arsenal endi shanba kechasi Sunderlandga yo‘l oladi. Maqsad oddiy – yangi mavsumdagi 100 foizlik startni uzaytirish. Ammo bu stadion bilan bog‘liq xotira hali ham yangiday.
O‘tgan yili Stadium of Light dagi uchrashuv 2:2 hisobida tugagan edi. Leandro Trossard Arsenalning ikkinchi golini urgan, ammo yakuniy so‘nggi daqiqalarda Brian Brobbey hisobni tenglashtirgan. O‘sha kecha shimol shamoli bilan birga ochilmagan imkoniyatlar ham London tomon qaytgandi.
Endi esa klubda boshqa kayfiyat, boshqa vaziyat. Trossard yozda Besiktas safini to‘ldirdi, lekin o‘tgan hafta Emirates tribunasida Chelsea ustidan qozonilgan g‘alabani tomosha qilish uchun qaytib keldi. Bu ham Artetaning aytmoqchi bo‘lgan gapini tasdiqlaydi: klubdan ketganlarning ko‘pi bilan munosabat iliq qoladi.
Gabriel Jesus bilan sovuqlashgan lahza
Shunga qaramay, hamma bilan ham bunday emas. Ayniqsa, Gabriel Jesus bilan bo‘lgan hikoya Artetani hayratda qoldirgan.
Braziliyalik hujumchi yozda Barcelona safiga o‘tgani oldidan Arsenal tarkibidan alohida, yakka tartibda shug‘ullanishga majbur bo‘lgandi. U ketayotganida, “Hech kim menga hech narsa demadi,” degan edi.
Arteta bu gaplarni eshitib, o‘z pozitsiyasini ochiq bildirdi.
“Juda hayron bo‘ldim, rostini aytsam, ayniqsa Gabriel bilan garderobda yakka suhbatlashganimni hisobga olsak,” – deydi u. – “Biz bir-birimizga aytgan so‘zlar faqat minnatdorchilik haqida edi. Shuning uchun bilmayman. Yaxshi. Ba’zan yomon xabarni, yoki kutilmagan xabarni yetkazishga to‘g‘ri keladi. Reaksiyalar bo‘ladi. Kimdir ‘yomon politsiyachi’ bo‘lishi kerak; kerak bo‘lsa, men bo‘laman.”
Arteta uchun bunday vaziyatlarda bir lahzalik alamdan ko‘ra, vaqt sinovi muhimroq.
“Eng muhimi – odatda uch oy, olti oydan keyin nima bo‘lishi. Trossard keladi, biz bilan garderobda bo‘ladi, atmosfera, futbolchilar bilan munosabat – ular ketgan paytga qadar juda yaxshi bo‘lgan. Umid qilamanki, bu holatda ham shunday bo‘ladi.”
Arsenal hozircha maydonda ham, uning tashqarisida ham Arteta qo‘l ostida o‘zini boshqacha klub sifatida ko‘rsatayapti: kechikkan reyslar, issiq garderoblar, kutilmagan yo‘llar – hammasi bitta savolga xizmat qiladi.
Bu jamoa faqat chiroyli o‘yin uchun emas, chempionlik bosimiga ham tayyormi?
