Arsenalning chempionlik himoyasi: yangi mavsum va asosiy raqiblar
“Arsenal”ning 22 yillik kutishdan keyingi ilk chempionlik himoyasi boshlandi. “Emirates”da, chorshanba oqshomida emas, aynan juma kechasida, yangi mavsum sahnaga chiqadi: mehmon – yangi ko‘tarilgan “Coventry”.
Bu oddiy ochilish emas. Bu – 22 yildan keyin ilk bor “Premier League” chempioni sifatida start olish. Va bu – o‘tgan mavsum “Champions League” finalida penaltilarda boy berilgan og‘riqdan keyingi javob mavsumi.
90 yillik devor: tarix bilan duel
Savol aniq: bu safar “Arsenal” chempionlikni saqlab qola oladimi?
Klub 1935 yildan beri ketma-ket liga g‘olibiga aylanmagan. To‘qson yilga yaqin vaqt, uch avloddan ortiq futbol muxlislari, o‘zgargan futbol, o‘zgargan qoidalar, lekin bitta o‘zgarmagan narsa – ketma-ket unvonning og‘irligi.
Bu orada asosiy raqiblar qayta qurilmoqda. “City”ni Enzo Maresca boshqaradi, “Liverpool”da Andoni Iraola yangi davrni boshlaydi. “Arsenal” esa boshqa yo‘lni tanlagan: barqarorlik. Mikel Arteta deyarli yetti yildirki, klub boshida. Uslubi, talabi, prinsiplari – barchasi futbolchilar uchun allaqachon tanish.
Shu barqarorlik hozir ularning eng katta quroli.
Jamoa yozda yana kuchaydi. Markazda Bruno Guimaraes paydo bo‘ldi – 75 million funtlik transfer, “Newcastle” sardori bo‘lgan, maydon o‘rtasida ham sifat, ham xarakter olib kiradigan yarim himoyachi. Qanotda esa ketgan Leandro Trossard o‘rniga yunon vingeri Christos Tzolis keldi, klub ichkarisida uni yangilangan, dinamikroq variant sifatida ko‘rishmoqda.
Ammo katta zarba ham bor – William Saliba uzoq muddatga safdan chiqqan. O‘tgan mavsumda atigi 27 ta gol o‘tkazib, chempion bo‘lgan jamoa endi markaziy himoyadagi tayanchidan mahrum bo‘ladi. Himoya chizig‘ining mustahkamligi qay darajada saqlanadi – bu mavsum ssenariysini belgilab beradigan savollardan biri.
Yana bir nozik nuqta: standart vaziyatlar. “Arsenal”ning ko‘plab gollari burchak va jarima zarbalaridan keyin kelgan. Endi esa ayrim qoidalar yangilandi, o‘tgan mavsumdagi bahsli epizodlar hakamlar diqqatini oshirdi. Standartlardan foydalanish uslubi yanada sinchiklab kuzatiladi, chegaradan ozgina oshish ham tez-tez hushtak bilan to‘xtatilishi mumkin.
Arteta esa baland reja haqida gapirdi: endi bu darajaga tegish emas, unda qolish, klubni boshqa o‘lchovga olib chiqish vaqti kelganini aytdi. Gap so‘zda emas, amalda. Va ilk rasmiy sinovda jamoa aynan shuni ko‘rsatdi.
“Community Shield”da “Manchester City” 3:0 hisobida yengildi. Bu kubokdan ko‘ra ko‘proq bayonot edi. Raqiblarga yuborilgan erta, juda aniq signal.
Yevropa taxti: eng katta bo‘shliq
Ichki chempionlik – chiroyli. Ammo bu jamoaning haqiqiy ta’mi boshqa joyda. “Arsenal” yillar davomida “Champions League” sahnasida bo‘ldi, lekin hech qachon kubokni ko‘tarmagan. Statistikasi og‘ir: 226 o‘yin, lekin birorta chempionlik yo‘q.
Budapeshtdagi final bu og‘riqni yanada chuqurlashtirdi. “PSG”ga qarshi o‘yin ertaroq boshlangandek ko‘rindi – Kai Havertz oltinchi daqiqada hisobni ochdi, himoya esa butun kampaniya davomida bo‘lgani kabi tartibli edi. 14 yevrokubok uchrashuvida atigi 6 ta gol o‘tkazilgan edi.
Ammo finalda kichik tafsilotlar hamma narsani o‘zgartirdi. “PSG” penaltidan hisobni tenglashtirdi, seriya esa 4:3 bilan parijliklar foydasiga yakunlandi. Gabriel Magalhaes hal qiluvchi zarbani urolmadi. Shundan beri klub ichida ham, tribunada ham bitta savol aylanadi: yana qaytish va bu safar oxirigacha borish mumkinmi?
“PSG” endi ikki karra amaldagi chempion, ketma-ket uchinchi kubokni ko‘zlamoqda. “Bayern Munich” esa yarim finalda ularni deyarli to‘xtatib qo‘ydi. Demak, cho‘qqi yopiq emas. “Arsenal” o‘tgan mavsum Yevropada istalgan raqib bilan teng kurasha olishini isbotladi. Endi esa bitta narsa yetishmayapti – hal qiluvchi bosqichlarda qo‘shimcha tezlik, mental burilish, yakuniy zarba.
Guimaraes – yetishmayotgan bo‘lakmi?
Transfer oynasidagi eng katta harakat – Bruno Guimaraes. Bu oddiy kuchaytirish emas, strategik qaror. Braziliyalik markazda ham pressing, ham to‘p bilan ish, ham liderlikni olib keladi. Bu esa ayniqsa Declan Rice uchun yengillik. O‘tgan mavsum oxirida va Jahon chempionatida jarohatlar uni qiynadi, yuk juda og‘ir edi.
Guimaraes kelishi bilan bu yuk bo‘linadi. Arteta uni chempionlikni himoya qilayotgan jamoaga tez moslashishiga deyarli shubha qilmayapti. “Community Shield”da bu allaqachon ko‘rindi: o‘rin tanlash, vaqtida to‘pga kirish, kesuvchi paslar – hammasi tayyor futbolchi darajasida.
Murabbiy uni “jangchi, lekin sifati, sezgisi, liderligi va karizmasi bilan” ta’rifladi. Eng muhimi – u ichkarida raqobatni keskinlashtiradi, standartni ko‘taradi. Bunday futbolchilar odatda jamoaning ichki ritmini o‘zgartiradi: mashg‘ulotdagi intensivlik, kiyinish xonasidagi talab, maydondagi javobgarlik.
Savol endi boshqacha: bu uchlik – Rice, Guimaraes va mavjud ijodkor o‘yinchilar – Yevropaning eng to‘liq yarim himoya chizig‘iga aylanishi mumkinmi?
Viktor Gyokeres: yaxshi emas, zo‘r bo‘lish vaqti
“Arsenal” muxlislari yillar davomida bitta narsani kutdi – ishonchli, barqaror, yuqori darajadagi to‘qqizinchi raqam. Viktor Gyokeres aynan shu bo‘shliqni to‘ldirishi kerak edi.
Birinchi mavsum? Yomon emas. 14 ta “Premier League” goli, barcha musobaqalarda 21 ta gol. Statistikaga qaralsa – “solid”. Lekin bu klubda “solid” yetmaydi. Ayniqsa, atrofing kuchayib borayotgan, orqangdan o‘rin so‘raydigan raqiblar ko‘payayotgan pallada.
Yozda klub hujum markaziga bevosita raqobatchi olib kelmadi. Demak, ishonch ham, bosim ham Gyokeres yelkasida. Endi u “moslashib oldi” deb emas, “mavsumni belgilab bergan futbolchi” sifatida tilga olinishi kerak bo‘ladi.
Unga qanotlardan yaxshiroq ta’minot, orqadan kuchliroq yarim himoya keladi. Endi navbat Gyokeresda: pozitsiya tanlash, yakuniy zarba sifati, katta o‘yinlarda maydonga qo‘yiladigan muhr. Agar u 14 gollik darajadan 25 atrofidagi raqamga sakray olsa, chempionlik poygasi ham, Yevropa yurishi ham butunlay boshqa ohangda kechadi.
Max Dowman: 16 yosh, lekin vaqt kutmaydi
Ba’zan klub tarixida bitta lahza butun avlodni eslatib turadi. “Everton”ga qarshi o‘yin ham shunday bo‘ldi. 16 yoshga endigina kirgan Max Dowman to‘xtab qolgan vaqtning o‘zida maydonga chiqdi va “Premier League” tarixidagi eng yosh to‘purar sifatida nomini yozdirib qo‘ydi.
Bu faqat rekord emas, bu – signal. Klub akademiyasidan chiqqan navbatdagi iste’dod allaqachon eshikni taqillatmayapti, uni ochib kirib keldi.
Arteta esa bu borada juda ehtiyotkor. U Dowmanning o‘yin vaqtini nafaqat futbol tayyorgarligi, balki maktab majburiyatlari, yuklama boshqaruvi bilan ham o‘lchamoqda. Bu yondashuv – himoya, lekin shu bilan birga uzoq muddatli rejaning bir qismi.
Yangi mavsumda Dowman asosan kubok bahslarida ko‘rinish berishi kutiladi. Lekin agar u imkoniyatlardan shu paytgacha bo‘lgani kabi foydalansa, murabbiy uni eng katta o‘yinlarda ham maydonga tushirish vasvasasiga tushishi aniq.
16 yoshda bo‘lish – bahona emas, imkoniyat. Ayniqsa, bunday jamoada.
Shu tariqa “Arsenal” yangi mavsumga ikki frontda kirib kelmoqda: Angliyada tarixga qarshi, Yevropada esa bo‘sh qolgan taxtga qarshi. “Emirates”dagi juma kechasi faqat ochilish emas – bu savolning boshlanishi: bu jamoa haqiqatan ham yangi sulolaga aylanishi mumkinmi, yoki o‘tgan mavsum faqat bir martalik chaqnash bo‘lib qoladimi?
