Arlingtondagi Vikinglar: Haaland Norvegiyani tarixiy g‘alabaga olib chiqdi
Texasning keng osmoni ostida kechgan tun Norvegiya futboli uchun yangi bob ochdi. Qizil libosdagi muxlislar tribunada Viking qichqiriqlarini yangratayotgan paytda, maydon markazida shoxli dubulg‘a kiygan Erling Haaland jilmayib turardi. U bilardi: bu oddiy g‘alaba emas. Bu – tarix.
Tarixga kirgan zarba
86-daqiqada hammasi bir lahzada hal bo‘ldi. Hisob 1:1, asab tarang, har bir to‘p uchun kurash – finalga xos shiddat. Patrick Berg to‘pni jarima maydoniga olib kirarkan, Kot-d’Ivuar himoyachilari unga yopishib ketdi. Uch futbolchi bir paytning o‘zida unga qarab siljidi. Aynan shu lahza Haaland kutgan bo‘shliqni ochdi.
Berg keskin pas berdi. Haaland jarima maydoni ichida yolg‘iz qoldi. Chap oyog‘ining engilgina tegishi yetarli bo‘ldi – to‘p sekin dumalab, chiziqdan o‘tib ketdi. Go‘yo vaqt ham sekinlashgandek. Hujumchi hatto yana bir tepishga hozirlangandek oldinga intildi, ammo bunga hojat qolmadi. To‘p allaqachon chiziq ortida edi.
Norvegiya 2:1. Haaland uchun esa terma jamoadagi 53 uchrashuvda 60-gol. Bu raqamlar ortida esa butun mamlakatning yillar davomida kutgan lahzasi turardi.
28 yillik orzu va yana Braziliya
Bu g‘alaba Norvegiyaga yana bir tarixiy sahnani taqdim etdi. Endi ular yana Braziliya bilan to‘qnash keladi. O‘sha 1998-yilni eslaydiganlar uchun bu juftlik boshqacha ma’no kasb etadi. Norveglar o‘shanda amaldagi jahon chempionini guruh bosqichining oxirgi daqiqalarida ag‘darib tashlagan, 83 va 89-daqiqalarda urilgan gollar bilan 2:1 hisobida g‘alaba qozongan edi.
Endi esa sahna MetLife Stadium, East Rutherford. Yakshanba kuni yana Braziliya, yana pley-off, yana katta sinov.
Martin Odegaard uchrashuvdan keyin maydon chetida barabanni urib, Viking Row uchun ritm berar ekan, so‘zlari qisqa, lekin aniq bo‘ldi: bu jamoa hozircha faqat bugungi g‘alabadan zavqlanmoqchi. Ular orzu qilishni, ishonishni va aynan bugungidek o‘ynashni davom ettirish niyatida.
Nusa zarbasi va Nyland qahramonligi
Norvegiya ilk zarbani birinchi bo‘lim oxirida berdi. 39-daqiqada Antonio Nusa chap qanotdan jarima maydoni burchagi tomon bir necha qadam tashlab, o‘ng oyog‘i bilan ichkariga qayriladigan zarba yo‘lladi. To‘p ikki himoyachi orasidan uchib o‘tib, uzoq burchakka qarab chizilgan yoydek egildi.
Kot-d’Ivuar darvozaboni Yahia Fofana sakrab, qo‘lini oxirgi chiziqqacha cho‘zdi, ammo to‘p uning panjalaridan bir necha santimetr narida uchib o‘tdi. U havoda burilib, orqasiga qaraganida to‘p allaqachon to‘rni silkitgan edi. Nusa uchun bu jahon chempionatidagi ilk gol, terma jamoadagi 28 o‘yinda to‘qqizinchisi.
Ikkinchi bo‘limda esa sahnaga Amad Diallo chiqdi. U 55-daqiqada Norvegiyaning ikki gol farqini oshirishiga yo‘l qo‘ymadi – Torbjørn Heggen zarbasini darvoza chizig‘i yonida to‘sib qoldi. Oradan ko‘p o‘tmay, bu blokning qadriga yetadigan lahza keldi.
74-daqiqada Nicolas Pepe bilan “devorcha” o‘ynagan Diallo chap oyog‘i bilan jarima maydoni chetidan kuchli zarba berdi. Norvegiya himoyachilari bir zumga yo‘l berib qo‘yishdi, Orjan Nyland esa bu safar ojiz qoldi. Hisob 1:1, o‘yin boshidan boshlangandek bo‘ldi.
Nylandning so‘nggi so‘zini esa hakam qo‘shib bergan daqiqalarda ko‘rdik. Uchrashuv allaqachon oltinchi qo‘shimcha daqiqaga kirganda, Kot-d’Ivuar bevosita jarima zarbasini qo‘lga kiritdi. To‘p yonida yana Diallo. U to‘pni devor ustidan aniq yo‘lladi, ammo Nyland chap qo‘lini tanasi ustidan cho‘zib, sakrab borib, zarbani qaytardi. Bu uning to‘rtinchi, eng muhim sevi bo‘ldi. Shu bilan Norvegiya o‘z tarixiy g‘alabasini ushlab qoldi.
Haaland – kam teginish, maksimal zarba
Qiziq jihati shundaki, Haaland maydondagi barcha norvegiyalik futbolchilar orasida to‘pga eng kam tegdi – atigi 27 marta. Lekin aynan uning eng sodda, eng “oson”dek ko‘ringan zarbasi hammasini hal qildi. Bu jahon chempionatidagi uch o‘yinda beshinchi gol. Faqat Lionel Messi undan bitta gol ko‘proq – oltida bilan oldinda turibdi.
Haaland xalqaro maydonda ham to‘xtamayapti: u ketma-ket 13 ta rasmiy o‘yinda terma jamoa uchun gol urmoqda, bu davrda jami 25 gol. Manchester City safida Premier League mavsumini 27 gol bilan Golden Boot bilan yakunlagan hujumchi endi butun dunyo sahnasida ham xuddi shu shafqatsizlikni namoyish qilmoqda.
Biroq bu kecha faqat raqamlar haqida emasdi. Bu – bosim ostida sovuqqonlikni saqlash, raqib hisobni tenglashtirgach, vahimaga tushmaslik haqida edi. Murabbiy Ståle Solbakken aynan shuni ta’kidladi: tenglashtiruvchi goldan keyin vahimaga berilish oson edi, ammo jamoa pozitsiyalarini to‘g‘ri tiklab, o‘z o‘yinini qayta topdi.
Kot-d’Ivuar – or-nomus bilan ketgan “Fillar”
Kot-d’Ivuar bu turnirda ilk bor ikki marta g‘alaba qozonish imkoniyatiga ega bo‘lgan edi. FIFA reytingida 31-o‘rindagi bu yosh jamoa o‘zini ko‘rsatdi, ammo tarixiy uchinchi qadamni tashlay olmadi. Diallo uchrashuvdan so‘ng faxr va alam aralash gapirdi: ular jamoa sifatida nimaga qodir ekanini ko‘rsatishdi, lekin imkoniyat qo‘ldan ketgani alamli.
Pepe ham o‘z ishini qildi: avvalgi o‘yinda ikkita gol, bugun esa bir nechta xavfli vaziyat, jumladan 55-daqiqadagi to‘qnashuvda Nylandni sinovdan o‘tkazgan zarbasi. Birinchi bo‘lim oxirida Nusa olgan sariq kartochka ham aynan Pepe uchun xavfli standart vaziyatni yaratdi, lekin boshi bilan yo‘llangan zarba ustunga yaqin, biroq nishondan biroz chetga uchib ketdi.
Baribir bu jamoa bu turnirni ko‘tarinki ruhda tark etadi. Ular to‘rtinchi jahon chempionatida ham o‘z izini qoldirishdi, lekin pley-offda tajribaliroq, ruhiy jihatdan bardoshliroq Norvegiyaga yutqazishdi.
Endi navbat Braziliyaga
Norveglar hozircha MetLife Stadium haqida o‘ylashni kechiktiryapti. Ular bugungi Viking Row, baraban sadolari va qizil dengizga aylangan tribunalarni his qilib yashamoqda. Bu – 1998-yildan keyingi ilk pley-off g‘alabasi, jahon chempionatidagi eng yorqin sahifalardan biri.
Ammo yakshanba yaqinlashgani sayin savol keskinlashadi: Haaland va jamoadoshlari yana bir bor tarixni takrorlay oladimi? Yoki bu safar Braziliya eski hisobni yopadimi?
