Argentina va Angliya o‘rtasidagi futbol nizo: Las Malvinas banneri
Londonda futbol maydonidan tashqaridagi eski nizo yana alangalanib chiqdi. Argentina terma jamoasi Angliyani dramatik tarzda mag‘lub etgan kecha tugamay turib, siyosat allaqachon o‘yin hududiga bostirib kirgan edi.
Banner, g‘alaba va bahs markazidagi “Las Malvinas”
Atlanta shahrida bo‘lib o‘tgan jahon chempionati yarim finalida Argentina Angliyani 2:1 hisobida taslim etdi. O‘yin yakunida, stadiondagi argentinalik muxlislar tribunadan pastga uzatgan banner maydon markaziga yo‘l oldi. Futbolchilar uni baland ko‘tardi: “Las Malvinas son Argentinas” — “Malvinlar Argentinaliklarindir”.
Argentina o‘zi “Islas Malvinas” deb ataydigan, xalqaro maydonda esa ko‘proq “Falkland Islands” nomi bilan tanilgan orollar masalasi bir zumda futbol shodiyonasini siyosiy maydonga aylantirdi. Aynan shu lahza endi jahon futboli boshqaruv organi uchun sinov bo‘lib turibdi.
Londonning javobi: siyosatga chiziq chizilgan
Britaniya hukumati bu voqeaga tez javob berdi. U.K. Business Secretary Peter Kyle futbolchilarning harakatini keskin tanqid qildi va FIFAni tekshiruv o‘tkazishga chaqirdi.
U BBC bilan suhbatda bu xatti-harakatni “mutlaqo noo‘rin” deb atadi. Uning ta’kidlashicha, siyosat va futbol o‘rtasida qat’iy chiziq bo‘lishi kerak, ayniqsa jahon chempionati darajasidagi turnirda. Kyle fikricha, turnirning asosiy tamoyillaridan biri ham aynan shundan iborat.
Endi so‘z FIFAda. Tashkilot maydonda har qanday siyosiy xabar, shior va ramzlarni taqiqlovchi qoidalarni qo‘llab keladi. Argentina terma jamoasi ushbu qoidalarni buzganlikda ayblanishi va intizomiy choraga duch kelishi mumkin. Qanday jazo bo‘lishi hozircha noma’lum, ammo London bu masalada qat’iy pozitsiyani ochiq ko‘rsatdi: “Men FIFAdan puxta, to‘liq tekshiruv kutaman”, — dedi Kyle.
Futbol va tarixiy nizo kesishgan chiziq
Argentina va Angliya o‘rtasidagi futbol raqobati allaqachon oddiy sport raqobati chegarasidan chiqib ketgan. Har bir o‘yin ortida Janubiy Atlantikadagi kichik orollar atrofidagi katta siyosiy nizo turadi.
Taxminan 3,500 aholiga ega bu orollar Buyuk Britaniya dengizorti hududi sifatida qayd etilgan. Ular Britaniyadan qariyb 8,000 mil (13,000 kilometr) uzoqlikda, Argentinadan esa atigi 300 mil (480 kilometr) masofada joylashgan. Geografiya Buenos Airesning da’vosini kuchaytiradi, tarix esa Londonning dalillarini mustahkamlash uchun xizmat qiladi.
Argentina orollar 1833-yilda undan noqonuniy ravishda tortib olinganini aytadi. Britaniya esa o‘z hududiy da’vosini 1765-yildan boshlab sanaydi va 1833-yilda orollarga harbiy kema yuborib, u yerda suverenitet o‘rnatmoqchi bo‘lgan argentinalik kuchlarni haydab chiqarganini eslatadi. Shu sababli, har gal bu ikki terma jamoa maydonga tushganda, raqobat faqat hisob tafovutida o‘lchanmaydi.
FIFA uchun sinov: chiziq qaerdan boshlanadi?
Atlanta tuni futbol tarixiga Argentinaning Angliyadan ustun kelgan navbatdagi yirik g‘alabasi sifatida kirishi mumkin edi. Ammo bir dona banner hammasini o‘zgartirdi. Endi asosiy savol — g‘alaba taktikasi yoki gollar emas, balki FIFA siyosiy xabar va futbol orasiga chizgan chiziq qanchalik qattiq bo‘lishida.
Argentina futbolchilari uchun bu lahza, ehtimol, tarixiy adolat haqidagi shiorni ko‘tarish imkoniyati bo‘lgandir. Britaniya uchun esa bu, xalqaro futbol sahnasida siyosiy ramzlar orqali bosim sifatida qabul qilinmoqda.
Endi e’tibor yana bir bor maydonga emas, sud zaliga o‘xshash yig‘ilish xonasiga qaratiladi. FIFA qanday qaror qiladi? Shu savolga beriladigan javob nafaqat Argentina terma jamoasi kelajagini, balki siyosat va futbol o‘rtasidagi nozik chegaraning qayerdan o‘tishini ham yana bir bor belgilab beradi.
