Angliya futboli: Tuchelning 26 futbolchilik kuchi
Angliya endi faqat “start” emas, butun 26lik bilan raqibni bosadi. Dallasda Xorvatiyaga qarshi o‘yinda aynan shu ko‘rinib qoldi: Tuchel nafaqat asosiy tarkibni, balki har bir zaxira futbolchini ham qurolga aylantirayotganini ko‘rsatdi.
Chap qanotdagi bahs: Gordon tanlandi, Rashford javob qaytardi
Tuchel chap qanotda Marcus Rashford emas, Anthony Gordonni tanlaganida ko‘pchilik hayron bo‘ldi. Ayniqsa, Manchester United yulduzini ilk daqiqalardanoq ko‘rishni istaganlar ko‘p edi. Barcelona yozda Rashford o‘rniga aynan Gordonni olgani fonida bu qaror yanada shov-shuvli tuyuldi.
Lekin murabbiy nimani xohlayotganini aniq biladi. Gordon to‘pga atigi 17 marta tegdi – raqamlar quruq qaralganda unchalik yoqimli emas. Ammo bu uning ishini tushuntirib bera olmaydi. U yuqori bosim, orqaga yugurish, chiziq ortiga keskin harakatlar bilan himoyani charchatdi. U golchi bo‘lishi shart emas, doimiy assistent ham. Uning qiymati – to‘psiz qilayotgan ishida.
Rashford ham xuddi shunday: bo‘sh zonani sezishi, bosim berishi, orqaga yugurib kirishi bilan bu jamoa uchun o‘xshash rolni bajaradi. Faqat uslubi boshqacha. 72-daqiqada, oyoqlarga yangilik kerak bo‘lganda, Tuchel uni o‘yinga tashladi. Oradan 13 daqiqa o‘tib, Rashford chiroyli kombinatsiyani gol bilan yakunladi.
Tuchel matbuot anjumanida uni alohida tilga oldi, Rashfordning so‘nggi kunlardagi mashg‘ulotlardagi bosimi va intensivligini maqtadi va bu golni “haqiqatan ham munosib edi”, deb baholadi. Bu so‘zlar ortida aniq signal bor: Rashford hozircha zaxiradan tushyapti, lekin ruhiyati bo‘shashmagan, o‘rin uchun kurashga tayyor.
Morgan Rogers – Bellingham soyasidagi qurol
Tuchel Morgan Rogersga bo‘lgan hurmatini yashirmayapti. Aston Villa futbolchisi tez orada yanada katta klubga o‘tishi mumkinligi haqida gaplar yuribdi, lekin hozircha u Angliya zaxirasining eng xavfli kartalaridan biri.
Murabbiy Dallasdagi o‘yindan keyin buni ochiq aytdi: Rogers asosiy tarkibga 100 foiz loyiq bo‘lgan, qaror qabul qilish “juda, juda og‘ir” bo‘lgan. Ammo baribir startni Jude Bellingham oldi.
Rogers esa o‘z navbatini kutdi. 70-daqiqalar atrofida maydonga tushib, hujum ortida doimiy harakatda bo‘ldi, pressing, zonalarni ochish, orqa chiziqni chalg‘itish – hammasini bajardi. Angliyaning to‘rtinchi, hal qiluvchi golida aynan uning chalg‘ituvchi yugurishi kombinatsiyani ochib berdi. To‘pga tegmagan bo‘lishi mumkin, lekin epizodga ta’siri katta bo‘ldi.
Bunday futbolchi bor joyda murabbiy xotirjam bo‘ladi: kerak bo‘lganda u nafaqat “energiya qo‘shish”, balki asosiy rolni ham o‘z zimmasiga olishga tayyor. Va bunga aniq qodir.
O‘ng qanot: Djed Spence imkoniyatni qo‘ldan boy bermadi
Dallas kechasi faqat hujumchilar haqida emasdi. O‘ng qanot himoyasida Djed Spence Reece James o‘rnini bosib, o‘z nomini eslatib qo‘ydi. U nafaqat ishonchli himoya qildi, balki hujumga qo‘shilganda ham Angliyaga zarba berdi.
Kontratakadagi yugurishlari, chiziq bo‘ylab tezligi raqibni ortga surdi. Bitta epizodda esa hammasi deyarli mukammal yakun topardi – darvozabonning mahorati bo‘lmaganda, Tottenham himoyachisi hisobni o‘zi o‘zgartirishi mumkin edi. Bunday o‘yin bilan u Jamesga oddiy “o‘rinbosar” emasligini ko‘rsatdi.
Saka – paxtaga o‘ralgan yulduz
Bukayo Saka hozirgi Angliya uchun eng yaxshi futbolchilardan biri. Bunga shubha yo‘q. Lekin Arsenal bilan murakkab, jarohatlarga to‘la mavsumdan keyin Tuchel uni ehtiyot qilyapti. Achillov payidagi muammo tufayli u hozircha “paxtaga o‘ralgan” holatda.
Xorvatiyaga qarshi startda Noni Madueke tushdi. Saka esa so‘nggi 20 daqiqada maydonga chiqdi va o‘sha qisqa vaqtning o‘zida ham farq qildi: Rashfordning goliga assist berdi, kichik zonalarda to‘pni saqladi, ritmni oshirdi.
Tuchel uning holatini tushuntirar ekan, Saka guruh bosqichining oxirgi o‘yiniga kelib to‘liq tayyor bo‘lishini aytdi. Hozircha esa murabbiy uni ehtiyotkorlik bilan o‘yinga kiritmoqda: o‘yin ochiq, tez-tez hujumlar almashayotgan bo‘lsa – Bukayo sahnaga chiqadi. Play-offda esa bu savol bo‘lmaydi: Saka maydonda bo‘ladi.
Zaxirada qolgan yulduzlar: Angliyaning yangi muammosi – ortiqcha sifat
Dallasda yana bir muhim detal bor edi: ba’zi ism-shariflar umuman maydonga tushmadi. Aston Villa hujumchisi Ollie Watkins – mavsumni ajoyib formda yakunlagan futbolchi – butun o‘yinga zaxirada qoldi. Eberechi Eze ham o‘ynamadi. Kobbie Mainoo esa Manchester Uniteddagi o‘yinigacha boshqa jamoalarda asosiy tarkibdan joy olib qo‘yishi mumkin bo‘lgan darajada, lekin bu safar u ham tribunadan kuzatdi.
Bu – Angliya uchun yangi davr. 2018 yilda Xorvatiyaga qarshi yarim finalni eslang: Sir Gareth Southgate zaxiraga qarasa, ko‘radigani Danny Welbeck va Fabian Delph edi. Hujumni kuchaytirish uchun variant deyarli yo‘q edi – faqat Rashford va Jamie Vardy.
Hozir esa butunlay boshqa manzara. Har bir chiziqda sifatli zaxira bor. Bu esa bir tomondan baxt, ikkinchi tomondan bosh og‘rig‘i. Chunki bu futbolchilarning deyarli barchasi o‘z klubida yetakchi, har hafta 90 daqiqa o‘ynab o‘rgangan. Endi esa ular to‘rt haftalik turnirda o‘rindiqda o‘tirishga ham tayyor bo‘lishi kerak.
Tuchelning o‘zi tan oldi: ayrimlar, jumladan Rashford, allaqachon o‘yin vaqti haqida savol bergan. Shunga qaramay, murabbiy bu guruhni aynan bunday bosimni ko‘tara olishi uchun tanlaganini aytdi. To‘rt haftada bu holatni “yutib yuborish” mumkin, deydi u. Zaxirada o‘tirish yoqimli emas, lekin maqsad – jamoa.
Ba’zilar o‘z o‘rnini aniq biladi. Jordan Henderson – 36 yoshda, bu safarga ko‘proq tajribasi va kiyinish xonasidagi kayfiyati uchun kiritilgan. Ivan Toney – penaltilar uchun eng ishonchli variant sifatida ko‘rilmoqda. Agar Dan Burn yoki Jarrell Quansah maydonga tushsa, demak, vaziyat allaqachon favqulodda.
“14-15 nafar asosiy” va rotatsiya davri
Tuchel Xorvatiyaga qarshi kimlar maydonga tushishi mumkinligi haqida so‘ralganda, “menda 14-15 nafar asosiy futbolchi bor”, deb javob berdi. Bu so‘zlar bejiz emas. Jismoniy yuklama, issiq iqlim, klub mavsumidan keyingi charchoq – bularning bari murabbiyni majburiy rotatsiyaga undaydi.
To‘rt hafta davomida sakkizta o‘yinga bir xil “start” bilan chiqish? Bu deyarli imkonsiz. Yaxshi tomoni shundaki, Angliya bunga majbur emas. Bellingham dam olishi kerakmi? Rogers bor. Uchinchi guruh uchrashuvi hech narsani hal qilmaydigan bo‘lsa, Harry Kane o‘rniga Watkinsni sinab ko‘rish mumkin. Har bir o‘zgarish sifatni pasaytirmaydi, faqat uslubni o‘zgartiradi.
Bu jamoa endi faqat 11 futbolchidan iborat emas. Bu – 26 kishilik kurash mashinasi. Kimdir oxirgi 20 daqiqada farq qiladi, kimdir asosiy yulduzlarning oyoqlarini asraydi. Lekin yakunda bitta savol ochiq qoladi: mana shunday chuqur, sifatli zaxira Angliyani 19-iyul kuni finalga olib chiqishga yetadimi?
