Angliya – Argentina: 60 yillik tarixiy o‘yinda Tuchelning yelkasida bosim yo‘q
Angliya – Argentina: 60 yillik yuk, lekin Tuchel yelkasida emas
Thomas Tuchel Atlantada jurnalistlar qarshisida o‘tirar ekan, savollar ham, tarix ham og‘ir edi. Ammo uning javobi yengil chiqdi: bosim haqida so‘ramang ham.
“Men o‘zimni yuk ostida his qilmayapman. Taranglik bor, albatta asabiylashamiz, lekin bu normal holat”, dedi u. So‘zlarida sokinlik, ohangida ishonch. Oldida esa – 60 yildan beri kutayotgan mamlakat.
1966 yildan buyon Angliya katta sovrin ko‘rmagan. Endi esa yarim finalda Argentina, narigi tomonda final, va ehtimol tarixni qayta yozish imkoniyati.
Bellingham va Kane – yangi avlod yulduzlari
Bu turnirda Angliya uchun bitta emas, ikkita yetakchi bor. Jude Bellingham va Harry Kane – har ikkalasi ham 6 tadan gol urgan. Ular bu jamoani nafaqat natijalar bilan, balki xarakteri bilan ham sudrab kelmoqda.
Tuchelni aynan shu narsa xotirjam qilayotgandek: “Menga yoqadigan narsa – futbolchilar juda raqobatbardosh, och, bu o‘yinni intiqlik bilan kutishyapti”.
Ular kiyadigan futbolkalar ham o‘yinchilardek sahnada bosh rollarda. “Bu ikkala libos – ramziy. Tarixiy o‘yinlar, afsonaviy lahzalar… Hamma ularni bir qarashda tanib oladi”, deydi Tuchel.
Bu safar sahnaga yana eski raqobat chiqadi. Faqat bir yangilik bilan.
39 yoshli Messi va ilk bor Angliyaga qarshi
Hayratlanarli, lekin fakt: Lionel Messi 39 yoshida ilk bor Angliyaga qarshi o‘ynaydi. Futboldagi eng mashhur raqobatlardan biri – lekin hech qachon Messi sahnasiz bo‘lmagan. To shu kungacha.
U allaqachon bu mundialda 8 ta gol urdi, Kylian Mbappe ortidan “Golden Boot” poygasida ikkinchi bo‘lib turibdi. Tuchel esa uni ta’riflashga so‘z topa olmadi: “Messi haqida gapirishga so‘z yo‘q”, dedi u qisqa qilib.
Shu bilan birga, u Argentinaning faqat bitta yulduziga emas, butun tizimiga e’tibor qaratdi: “Ularning jipsligi ko‘rinib turibdi. Turnir futbolini yaxshi bilishadi. Birga uzoq yillardan beri o‘ynayotgan yadro bor, ustiga ustak, juda tajribali va juda, juda yaxshi bosh murabbiy – Lionel Scaloni”.
Keyin esa aniq chiziq chizdi: “To‘siq qanchalik katta ekanini bilamiz, lekin bunga tayyormiz”.
Maradona soyasi va eski hisob-kitoblar
Angliya – Argentina deganda, faqat turnir jadvali emas, butun tarix titraydi. Bu juftlik jahon chempionatida besh marta to‘qnash kelgan, ammo ikkitasi alohida ajralib turadi.
1986 yil, chorak final. Diego Maradona, “Xudoning qo‘li”. 2:1. Bir mamlakat uchun mag‘rur xotira, boshqasiga esa hanuz og‘riqli chandiq.
Oradan 12 yil o‘tib, yana zarba. Bu safar penaltilar seriyasi, undan oldin esa David Beckhamning Diego Simeone’ni tepib yuborgani uchun qizil kartochkasi. Argentina yana o‘tadi, Angliya yana turnirdan ketadi.
Tuchel bularning barchasini yaxshi biladi, ammo bu tarixni kiyinish xonasiga olib kirishni istamaydi: “Har ikki mamlakat futbolchilari bu o‘yinning ular uchun nimani anglatishini juda yaxshi bilishadi. Agar bir juftlik shuncha ramziy lahzalarni taqdim etgan bo‘lsa, uni ‘oddiy o‘yin’ deb bo‘lmaydi. Lekin murabbiy sifatida biz aynan shunday qilishga majburmiz – faqat ta’sir qila oladigan narsalarimizga e’tibor qaratamiz”.
U bu raqobatni “yonilg‘i” sifatida ishlatmaydi: “Nega bu yerda ekanimizni bilamiz, nimani xohlayotganimizni bilamiz. Buni o‘zimizdan ham kutishdan, buni aytishdan, bu haqida orzu qilishdan hech qachon tortinmaganmiz. Yarim finaldamiz va bu yerga juda och holda keldik”.
Jamoa holati: to‘liq tarkib, bitta yo‘qotish
Angliya uchun kamida bitta yaxshi xabar bor: butun jamoa o‘yinoldi mashg‘ulotda ishtirok etdi. Kasallikka chalingan Declan Rice o‘zini yaxshi his qilmoqda va maydonga tushishga tayyor.
Faqat bitta yo‘qotish – Jarell Quansah. U Meksikoga qarshi 1/8 finaldagi qizil kartochkasi sababli hanuz diskvalifikatsiyada.
Tuchel uchun bu – birinchi jahon chempionati. U bu yo‘lning ham tekis bo‘lishini kutmagan: “Turnir bo‘ylab uchib o‘tib ketish, har o‘yinda hammasi o‘z-o‘zidan joyiga tushib qolishi juda kam uchraydigan holat”.
Angliyaning o‘zi ham bu yo‘lda qiynaldi. Demokratik Kongo Respublikasi, Meksika, Norvegiya – barchasi oson o‘yinlar bo‘lmadi. Argentina ham yarim finalga mashaqqat bilan sudralib keldi. Lekin endi bularning bari bir chetga suriladi. Bunday bosqichda charchoqni hech kim eslamaydi.
“Biz Argentinaning eng yaxshi versiyasiga qarshi tayyorgarlik ko‘ryapmiz. O‘zimizdan ham eng yaxshisini kutamiz va talab qilamiz”, deydi Tuchel. “Hali cho‘qqiga chiqqanimiz yo‘q, lekin bu o‘yinda bizdan eng yaxshisini sug‘urib oladi. Biz bunga hayajon bilan qarayapmiz”.
Ikki ramziy futbolka, bitta final yo‘li
Bir tomonda Messi boshchiligidagi tajribali Argentina, boshqa tomonda Bellingham va Kane yetakchiligidagi yangi Angliya. Ikki ramziy futbolka, ikki xil avlod, bitta sahna.
Angliya 60 yillik tashnalikni tugata oladimi yoki Argentina yana bir bor bu sahnani o‘ziga bo‘ysundira oladimi?
Javob Atlantada, chorshanba oqshomida yoziladi. Qolgan hamma narsa – tarix. Yoki yangi tarixning boshlanishi.


