Afrika futbolining Premer-ligadagi moliyaviy ta'siri: Omar Marmoush va boshqalar
Angliya premer-ligasi yillar davomida Afrika futboli uchun sahna bo‘lib kelgan bo‘lsa, hozir bu sahna yanada qimmatlashdi. Endi nafaqat gollar va driblinglar, balki shartnomalardagi raqamlar ham qit’a vakillarining qanchalik kuchli mavqega ega ekanini ko‘rsatmoqda.
MSN nashri e’lon qilgan ma’lumotlarga ko‘ra, liga tarixidagi eng katta maosh oladigan afrikaliklar ro‘yxatining tepasida misrlik hujumchi Omar Marmoush turibdi. Uning atrofida esa butun qit’adan kelgan yulduzlar halqa hosil qilgan: Gana, Kamerun, Marokash, Kot-d’Ivuar, Kongo Demokratik Respublikasi, Jazoir, Nigeriya – hammasining elchilari Angliyada katta pul va katta mas’uliyat bilan o‘ynayapti.
Omar Marmoush – Manchester Citydagi yangi moliyaviy mezon
Ro‘yxatning eng yuqori pog‘onasida – Manchester City hujumchisi Omar Marmoush. U haftasiga taxminan 295 ming funt ishlab topayotgani aytilmoqda. Bu raqam nafaqat afrikaliklar orasida, balki butun liga miqyosida ham elit daraja.
Marmoush 2025-yil yanvarida Eintracht Frankfurt safidan kelib qo‘shildi. Bundesligadagi yorqin mavsumlaridan keyin u Angliyaga nafaqat tayyor hujumchi, balki tayyor brend sifatida keldi. Uning maoshi 150 ming funt atrofida oladigan boshqa afrikalik yulduzlar daromadidan deyarli ikki baravar yuqori. Bu esa City safidagi misrlik futbolchini Afrika futbolining moliyaviy yuziga aylantiradi.
150 ming funtlik qatlam: Mbeumo, Semenyo, Kudus
Marmoush ortida esa o‘ziga xos “ikkinchi eshelon” – haftasiga 150 ming funt atrofida ishlab topadigan afrikaliklar qatlamini ko‘rish mumkin.
Kamerun terma jamoasi hujumchisi Bryan Mbeumo hozir Manchester United hujum chizig‘ini boshqarayotganlardan biri. U Brentforddan ko‘tarilib, Old Trafford sahnasiga chiqqanidan beri Premer-ligadagi eng muhim kamerunlik hujumchilardan biri sifatida qaralmoqda.
Shu darajadagi maoshni yana bir afrikalik – Gana terma jamoasi hujumchisi Antoine Semenyo ham olmoqda. U ham Manchester City tarkibida. Ingliz futbolida juda tez o‘sdi, narxi ham, obro‘si ham oshdi. Natijada Etihadga ko‘chib o‘tishi unga nafaqat sport, balki moliyaviy sakrash ham bo‘ldi.
Ganaliklar uchun yana bir faxr manbai – Tottenham Hotspur safidagi Mohammed Kudus. U ham haftasiga 150 ming funt atrofida maosh olayotgani xabar qilinmoqda. West Ham Uniteddagi yorqin o‘yinlari uni Premer-ligadagi eng nufuzli afrikalik yarim himoyachilardan biriga aylantirdi, “Spurs”dagi shartnoma esa bu maqomni rasman mustahkamlab qo‘ydi.
Wissa va yuqori toifadagi himoyachilar
Afrika yulduzlari faqat hujumda emas, boshqa chiziqlarda ham katta maoshga loyiq ekanini isbotlab turibdi.
DR Kongo vakili Yoane Wissa Newcastle United safida haftasiga 140 ming funt atrofida ishlab topayotgani aytilmoqda. U Premer-ligada bir necha mavsumdan beri barqaror hujumiy o‘yin ko‘rsatib keladi va bu raqam uni Angliyadagi eng yaxshi haq to‘lanadigan afrikalik futbolchilar safiga kiritadi.
Himoyada esa Marokash terma jamoasi futbolchisi Noussair Mazraoui nomi ajralib turadi. Manchester United uni haftasiga 135 ming funt bilan qadrlayotgani xabar qilinadi. Bu ko‘rsatkich uni liga bo‘yicha eng ko‘p maosh oladigan afrikalik himoyachilardan biriga aylantiradi. Old Trafforddagi bu darajadagi ishonch himoyachi uchun juda aniq signal: u faqat tarkibni to‘ldiruvchi emas, balki tayanch futbolchilardan biri.
United qanotlari, City qanoti: Diallo va Aït-Nouri
Manchester United va Manchester City o‘rtasidagi raqobat Afrikadan kelgan qanot futbolchilarida ham davom etmoqda.
Kot-d’Ivuar vakili Amad Diallo United safida haftasiga 120 ming funt atrofida maosh oladi, degan hisob-kitoblar bor. Bu raqam uni Old Trafforddagi yaxshi haq to‘lanadigan afrikalik futbolchilar guruhiga olib kiradi. Qanotdagi tezligi va texnikasi bilan u klub uchun uzoq muddatli loyiha sifatida ko‘rilmoqda.
Shu bilan birga, Manchester City ham Afrika bo‘ylab skautlik ishlarini samarali olib borayotganini yana bir bor ko‘rsatdi: jazoirlik himoyachi Rayan Aït-Nouri Etihadga ko‘chib kelgach, haftasiga 120 ming funt atrofida maosh olayotgani aytilmoqda. Uning kelishi bilan City safida Afrika vakillari soni yanada oshdi, ayniqsa chap qanot himoyasida.
Baleba: yangi to‘lqinning qimmat vakili
Kamerunlik yarim himoyachi Carlos Baleba – yangi avlodning yorqin timsoli. U Brighton & Hove Albion tarkibida 2023-yildan beri uch mavsum o‘tkazdi, Lilledan kelib qo‘shilganidan so‘ng tezda e’tibor markaziga tushdi. Endi esa Manchester United bilan katta qadam tashladi.
Baleba Old Traffordda haftasiga 90 ming funt atrofida maosh olishi kutilayotgani xabar qilingan. Bu uni ro‘yxatdagi eng yuqori daromad oluvchi yulduzlar qatoriga qo‘ymaydi, lekin yosh afrikalik futbolchilar orasida juda yuqori pozitsiyaga olib chiqadi. Bu darajadagi shartnoma klubning unga bo‘lgan ishonchi va kelajakdagi rolini aniq ko‘rsatib turibdi.
Alex Iwobi – barqarorlik va nufuz
Fulham yarim himoyachisi, nigeriyalik Alex Iwobi ham bu moliyaviy manzarada o‘z o‘rniga ega. U haftasiga 80 ming funt atrofida maosh olishi hisoblab chiqilgan, bu yiliga qariyb 4,16 million funtga teng (bonuslardan tashqari).
Iwobi 2023-yil sentabrida Evertondan Fulham safiga o‘tganidan beri Nigeriyaning Premer-ligadagi eng taniqli vakillaridan biri bo‘lib qolmoqda. Uning daromadi eng yuqori toifadagi afrikalik yulduzlar darajasiga chiqmasa-da, barqaror o‘yin va tajriba tufayli u klub uchun ham, terma jamoa uchun ham asosiy figuralardan biri bo‘lib qolmoqda.
Afrika futbolining moliyaviy davri
Bu raqamlar bir narsani juda ravshan ko‘rsatadi: Afrika futbolchilari endi Premer-ligada faqat tomoshabinlarni hayratga soladigan texnik mahorat bilan emas, balki moliyaviy ta’siri bilan ham maydon markazida turibdi. Qit’aning turli burchaklaridan kelgan futbolchilar Angliyaning eng yirik klublarida asosiy rollarni egallab, eng yirik shartnomalarni qo‘lga kiritmoqda.
Savol endi boshqacha: bu to‘lqin qanchalik uzoqqa boradi va keyingi superkontraktni qaysi afrikalik yulduz qo‘lga kiritadi?
