2026 Wafcon: Braziliyaga yo‘l ochuvchi yulduzlar
Afrika futboli yakshanbadan boshlab yana ayollar ovoziga to‘ladi. 2026 Women’s Africa Cup of Nations start oladi, chempionlikka esa odatdagidek Nigeria da’vogar. Lekin bu safar turnirning narxi oddiy kubokdan ancha baland: yarim finalga chiqqan to‘rt jamoa to‘g‘ridan-to‘g‘ri 2027 Fifa Women’s World Cup yo‘llanmasini qo‘lga kiritadi. Manzil – Braziliya.
Marokash uchinchi marta ketma-ket mezbon. Atlas Lionesses ketma-ket ikki finalni o‘z maydonida boy berganidan keyin, nihoyat kubokni ko‘tarish orzusini yana bir bor sinab ko‘radi. Maydonda esa butun turnir ritmini belgilashi mumkin bo‘lgan bir necha futbolchi bor.
Rasheedat Okoronkwo: chempionlik sahnasiga qaytish
AFC Toronto hujumchisi Rasheedat Okoronkwo o‘tgan yilgi ssenariyni deyarli o‘zi yozib chiqqandi. Nigeria tarixdagi o‘ninchi – rekord chempionlikni nishonlaganida, ikki gol va olti golli uzatma aynan uning hisobida edi.
U chorak finaldan boshlab asosiy tarkibda maydonga tushdi va shu paytdan boshlab Super Falcons hujumi boshqa ohangda kuylay boshladi. Yarim himoyadan hujumga o‘tish, oxirgi pas, sovuqqon yakun – hammasi bir futbolchida jam bo‘ldi.
Finalda esa dramatik sahna. Marokash 2:0 hisobida oldinda, stadion qaynayapti. Shunda 29 yoshli Okoronkwo penalti nuqtasiga yaqinlashdi. Zarba – sovuqqon, ishonchli, darvozabonni boshqa tomonga yuborgan zarba. O‘yin o‘zgardi.
Keyin u Folashade Ijamilusi uchun tenglashtiruvchi golni “pishirib berdi”, so‘ng esa Jennifier Echegini uchun kechikkan, lekin oltin bahodagi golli uzatmani amalga oshirdi. Final boshqacha yakun topishi mumkin emasdek tuyulgan pallada, aynan u hammasini ag‘darib tashladi.
Shunga qaramay, o‘tgan yili CAF mukofotlarida uning nomi e’tibordan chetda qoldi. Endi esa u Braziliya yo‘llanmasi va yana bir chempionlik uchun maydonga chiqadi – va, ehtimol, o‘zini qadrlamaganlarga jim, lekin juda aniq javob qaytarish uchun ham.
Tabitha Chawinga: Malavining katta sahnadagi quroli
Malavi ilk bor Wafcon final bosqichida. Turnirda ishtirok etayotgan eng past reytingli jamoalardan biri, lekin old chiziqda ularda haqiqiy yulduz bor – OL Lyonnes hujumchisi Tabitha Chawinga.
U o‘tgan mavsumda Fransiyada klubiga ketma-ket beshinchi chempionlikni taqdim etishga yordam berdi. 2023 yilda, Paris St-Germain safida o‘ynar ekan, Uefa Champions League musobaqasida maydonga tushgan va gol urgan ilk malavilik ayol sifatida tarixga kirdi.
Endi 30 yoshida u yana bir bor o‘zini sinaydi, bu safar Afrika sahnasida. Eng qiziq tomoni – hujum chizig‘ida u bilan birga singlisi Temwa ham bo‘ladi. Malavi scorchers esa darhol olovdan sinovdan o‘tadi: guruhda Nigeria, Zambiya va Misr.
Tabitha bu turnirni yillar davomida kutganini aytadi. U Yevropada katta o‘yinlarga chiqqan, lekin endi diqqat markazi boshqa: jamoa, vatandoshlar, qit’a.
“Qizlarga doim aytaman: uyalmanglar, qo‘rqmanglar. Boshlashni va nimalarga qodir ekanimizni ko‘rishni kutyapmiz”, – deydi u. Gaplar sodda, lekin unda tajriba va ochlik bor. Aynan shunday ruh kichik jamoani katta hikoyaga aylantirishi mumkin.
Ghizlane Chebbak: uchinchi final, oxirgi imkonmi?
Atlas Lionesses sardori Ghizlane Chebbak uchun bu turnir boshqacha ma’no kasb etadi. 35 yoshda, ikkita final, ikkala safar ham kumush. Uchinchi urinish – bu faqatgina chempionlik uchun kurash emas, balki shaxsiy tarixni yozish urinishidir.
O‘tgan yili u Nigeria darvozasiga finalda birinchi bo‘lib yo‘l topdi. Ammo yakunda yana kumush medallar. Shunga qaramay, Chebbak turnir to‘purari bo‘ldi – besh gol. 2022 yilda ham u eng ko‘p gol urgan futbolchilardan biri edi, o‘shanda Marokashni finalda Janubiy Afrika to‘xtatgandi.
Al-Hilal hujumchisi noyabr oyida Afrika yil futbolchisi sovrinini oldi. Endi esa u juda kam uchraydigan bir tarixga intilyapti. Uning otasi Larbi 1976 yilda Marokash erkaklar terma jamoasi bilan Afrika Kubogini qo‘lga kiritgan. Qizining qo‘lida esa endi uchinchi urinish, uyda o‘ynalayotgan final va noyob “ota-qiz” dubli orzusi.
Savol aniq: bu safar ham kumushmi, yoki nihoyat Rabot va Kasablanka osmonida Marokash uchun ayollar kubogi ko‘tariladimi?
Lilian Awuor: Harambee Starletsning so‘nggi qalqoni
Kenya uchun bu turnir – kutilmagan qaytish hikoyasi. 2016 yildan beri final bosqichida ko‘rinmagan jamoa yana sahnada. Ularning yo‘lida esa bir futbolchi alohida ajralib turadi: darvozabon Lilian Awuor.
U Tunisga qarshi birinchi saralash bosqichining javob uchrashuvida ikki penalti qaytarib, Harambee Starletsni turnir eshiklariga olib kelgan futbolchi bo‘ldi. Bunday lahzalar darvozabonni nafaqat jamoa, balki butun mamlakat uchun ramzga aylantiradi.
27 yoshli Awuor ikki yil oldin Ruminiyaga, Farul Constanta klubiga ko‘chib o‘tdi. U yerda u ketma-ket ikki marta chempionlikni qo‘lga kiritdi va muntazam ravishda yuqori bosim ostida o‘ynashni o‘rgandi.
Kenya jahon reytingida 128-o‘rinda, final bosqichidagi ikkinchi eng past o‘rindagi jamoa. Guruh esa og‘ir: Marokash, Jazoir, Senegal. Shunday vaziyatda har bir seyv, har bir chiqish, har bir to‘pni ushlab qolish – turnir taqdirini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan lahzalar.
Agar Kenya kutilmagan holda pley-offga chiqsa, bu hikoyaning markazida aynan Awuor turishi ehtimoli juda katta.
Habiba Ghazi: Misr merosini ko‘tarayotgan yarim himoyachi
Misr so‘nggi bor Wafcon turnirida qatnashganida Habiba Ghazi atigi 14 yoshda edi. Shunga qaramay, u allaqachon Cleopatras tarkibiga kiritilgan, lekin maydonga tushishga ulgurmagan edi. Oradan o‘n yil o‘tdi. Endi u Al Ahly yarim himoyasining yuragi sifatida yana shu sahnaga qaytmoqda.
Bu yo‘l oson bo‘lgani yo‘q. Uch yil avval u oldingi chatishtiruvchi paylarini uzib olgan, uzoq tiklanish, og‘ir mashg‘ulotlar, o‘ziga bo‘lgan ishonchni qayta tiklash – bularning bari ortda qoldi. Endi u o‘zini nafaqat jamoa ichida, balki butun mamlakat oldida mas’ul his qiladi.
Misr erkaklar terma jamoasining 2026 Fifa World Cup musobaqasida nimchorak finalga qadar bo‘lgan yurishi ayollar jamoasi uchun ham kuchli signal bo‘ldi.
“Bu biz ololadigan eng katta motivatsiya. Ular yuragimizni quvonchga to‘ldirdi. Endi bizda katta mas’uliyat bor – ilhom berish va Misr ayollar futboli merosini, ayniqsa Afrika sahnasida, davom ettirish”, – deydi Ghazi.
Bu so‘zlar ortida nafaqat orzu, balki aniq maqsad turibdi: Misr ayollar futbolini nihoyat qit’a darajasida jiddiy kuch sifatida ko‘rsatish.
Janice Da Luz: yarim stavkali orzular, to‘liq vaqtli yetakchi
Bu yilgi final bosqichining ikkinchi debyutanti – Cape Verde. Ayollar terma jamoasi ilk xalqaro uchrashuvini atigi 2018 yilda o‘tkazgan bo‘lsa-da, hozir allaqon Wafcon sahnasida.
Bu qisqa, lekin keskin o‘sish hikoyasining markazida – chap qanot himoyachisi va sardor Janice Da Luz. U terma jamoa ilk qadamlaridan beri safda, 2020 yildan beri esa sardorlik bog‘ichini taqib yuradi.
Futbol tashqarisida u tizimlar va kompyuter muhandisligi bo‘yicha diplomga ega. Maydonda esa u to‘liq havaskor jamoani boshqaradi – Cape Verde tarkibidagi barcha futbolchilar yarim stavkali, ya’ni professional bo‘lmaganlar.
Shunga qaramay, Da Luz saralashda haqiqiy lider bo‘ldi. U Gvineyaga qarshi birinchi bosqichning har ikkala o‘yinida ham gol urdi, umumiy hisobda 6:3 g‘alabaga hissa qo‘shdi. Eng katta zarba esa safarda, Bamako shahrida keldi. Cape Verde Mali ustidan sensatsion g‘alaba qozondi va final bosqichiga yo‘l oldi. Endi ular yana o‘sha Mali bilan guruhda to‘qnash keladi.
Praia shahridagi Seven Stars klubi bilan bir necha bor chempionlikni nishonlagan Da Luz uchun bu turnir – nafaqat yangi cho‘qqi, balki o‘z mamlakatiga: “Biz bu yerda tasodifan emasmiz”, degan isbot.
Wafcon 2026 shunchaki navbatdagi qit’a chempionati emas. Bu – Braziliyaga olib boradigan yo‘l, oilaviy tarixlarni yakunlash, kichik orollardan katta sahnalarga chiqish, unut bo‘layotgan merosni qayta tiriltirish imkoniyati.
Savol bitta: bu yozda Afrika sahnasini kim boshqaradi – allaqachon isbotini bergan yulduzlarmi yoki nihoyat o‘z navbatini kutib turgan yangi avlodmi?
