Yaponiya Braziliyaga qarshi: Kubo yo‘qligida jamoaning kuchi
Yaponiya Braziliyaga qarshi tarixiy 1/16 final o‘yini arafasida nafasini ichiga yutib turgan bir paytda, jamoaning eng ijodkor futbolchilaridan biri bo‘lgan Kubo Takefusa atigi ikki so‘z aytdi:
“Men yaxshiman”.
Ammo chap tizzasiga qattiq bog‘lab qo‘yilgan bint, so‘nggi ikki o‘yinni o‘tkazib yuborgan, faqat individual yugurish mashqlari bilan cheklangan holat – bu “yaxshi”ning ortida qancha og‘riq yashirinayotganini ko‘rsatib turibdi. Turnirning Niderlandiyaga qarshi ochilish uchrashuvida olgan jarohati hali ham uni to‘liq o‘yinga qaytarmadi.
Murabbiy Moriyasu Hajime yakshanba, 28 iyun kuni bu borada barcha umidlarni uzdi: Real Sociedad yarim himoyachisi Braziliyaga qarshi maydonga tushmaydi. Butun mamlakat tungi soat birgacha uyg‘oq qolib, televizor qarshisida o‘tiradi – va ichidan bitta savol o‘tadi: “Agar Kubo bo‘lganda-chi?”
“Men uning tezroq tiklanishini umid qilaman, u holatini yaxshilash uchun qo‘lidan kelgan hamma ishni qilyapti”, – dedi Moriyasu o‘yinoldi matbuot anjumanida.
Kubo yo‘qligi – hukm emas
Savol shunday: Kubo bo‘lmasa, Yaponiya Braziliyaga qarshi orzularidan voz kechishi kerakmi? O‘zini nafaqat Braziliyani yengishga, balki butun jahon chempionatini qo‘lga kiritishga da’vogarlik qilayotgan jamoa uchun bu zarba qanchalik og‘ir?
Javob bir yoqlama emas.
Ha, Kubo bilan Yaponiya kuchliroq. 25 yoshli ijodkor o‘yinchi chap oyog‘ida jamoada boshqa hech kimda yo‘q bo‘lgan sehrni olib yuradi. U Mitoma Kaoru, sardor Endo Wataru va Minamino Takumi jarohat sabab safdan chiqqach, tabiiy ravishda yetakchilik rolini o‘z zimmasiga ola boshlagandi. Uning kayfiyati, maydondagi erkinligi, mashg‘ulotlardagi ohangi butun lagerga ta’sir qilayotgan edi.
Lekin bu jamoaning haqiqiy tayanchi – chuqur tarkib. Bu safar Yaponiya bir kishiga qaram bo‘lgan jamoa emas. Kimdir tushmasa, boshqasi kiradi va sifat keskin tushib ketmaydi. Buning isboti oddiy: Moriyasu 26 kishilik tarkibidan uch nafardan boshqasini allaqachon maydonga tushirdi, ularning ikkitasi zaxira darvozabonlari.
“Keyingisi maydonga tushadi” degan ibora sportda ko‘p ishlatiladi. Ko‘pincha shunchaki shior bo‘lib qoladi. Yaponiyada esa bu – real hayot.
Braziliya endi qo‘rqinchli ism emas
Braziliyaga qarshi o‘yin haqida gap ketganda, Yaponiya bu gal ortga chekinmayapti. Hissiyotlar, tarix, “Joga Bonito” – bularning bari hurmat bilan eslanadi, lekin endi raqibga bo‘lgan qarash boshqacha.
Wolfsburg hujumchisi Shiogai Kento’dan bu jahon chempionatidagi eng kuchli jamoalar kimlar, deb so‘rashganda, u Fransiya va Argentinani tilga oldi. Braziliya esa ro‘yxatga kirmadi.
“Braziliya haqida hozir unchalik eshitmaysiz”, – dedi u.
Neymar haqida so‘rashganda, raqib yulduzi Yaponiya darvozasiga avvalgi besh o‘yinda to‘qqiz marta gol urgani eslatildi. Shiogai javobi qisqa bo‘ldi:
“Bu – eski Neymar. Hozir biz o‘zimizni yaxshi his qilyapmiz”.
Bu gaplar 30 yil avval tasavvur ham qilib bo‘lmasdi.
1993 yilda J.League yo‘lga qo‘yilganda, Braziliya Yaponiya futboli uchun mutlaq mezon edi. Yapon futbolchilari ham, muxlislar ham Selecao’ga qoyil qolgan, ularning har bir fintini, har bir pasini orzu qilgan. Braziliya – orzu, Yaponiya esa o‘sha orzuga intilayotgan shogird edi.
Endi esa o‘sha shogird ustozning ko‘ziga tik qarayapti.
Kubo’siz Yaponiya kim bo‘ladi?
Kubo yo‘qligi, albatta, ijodkorlikni qisqartiradi. Oxirgi uchinchi zonada bir lahzalik ilhom, bir to‘p tegishi bilan o‘yinni o‘zgartirib yuboradigan o‘yinchi yetishmaydi. Ammo bu jamoa turnir davomida shuni isbotlab bo‘ldi: ular faqat bitta yulduzga bog‘liq emas.
Mitoma, Endo, Minamino – barchasi jarohat tufayli tashqarida qoldi. Shunga qaramay, Yaponiyaning ichki raqobati, taktik moslashuvchanligi va intizomi uni shu bosqichga olib keldi. Har bir o‘yinchi o‘z vazifasini biladi, har bir zaxiradagi futbolchi o‘yinga kirsa, ritmni buzmaydi, aksincha, yangicha energiya qo‘shadi.
Murabbiy Moriyasu uchun bu o‘yin faqat Braziliyaga qarshi bahs emas. Bu – Yaponiya futbolining yangi mentalitetini sinovdan o‘tkazadigan kecha. Endi ular maydonga “balki imkon topib qolarimiz” degan kayfiyat bilan emas, “biz bu yerga yutish uchun keldik” degan ishonch bilan chiqishmoqda.
Bir paytlar Neymar ismi yapon futbolchisini muzlab qolishga majbur qilgan bo‘lsa, bugun ularning oldida boshqa manzara: raqibga hurmat, lekin qo‘rquvsiz yondashuv.
Tun soat birda, butun mamlakat hushyor bo‘ladi. Kubo tribunada qoladi, tizzasi hali ham bog‘langan. U maydonda emas, lekin uning o‘rni bo‘sh qolmaydi – boshqa birov chiqib, bu mas’uliyatni o‘z zimmasiga oladi.
Savol endi boshqacha: Braziliya o‘zining eski ustunligini saqlab qolganmi – yoki nihoyat Yaponiya ham bu sahnada teng raqib sifatida javob berishga tayyormi?
