Uchtalik mundial va charchagan favoritlar: Angliya, Argentina, France
Uch mamlakat bo‘ylab yoyilgan jahon chempionati boshidan ma’lum edi: bu safar g‘olib faqat maydonda emas, osmonda ham sinovdan o‘tadi. Shimoliy Amerikadagi 16 ta shahar orasida qatnayotgan terma jamoalar nafaqat raqib, balki masofa bilan ham kurashmoqda.
Ba’zilar esa bu marafonda boshqalardan ancha oldinga chiqib ketdi.
Angliya – yarim finalga 14 ming mil orqali
Thomas Tuchel boshchiligidagi Angliya terma jamoasi yarim finalga yetib kelguniga qadar 14 ming mildan ortiq masofani bosib o‘tdi. Bu – turnir favoritlaridan biri bo‘lgan France ko‘rsatkichidan qariyb yetti baravar ko‘p, yarim finaldagi raqib Argentina safaridan esa ancha yuqori.
Angliyaning bazasi Kansas City, Missouri. Shu yerda joylashgan jamoa turnir davomida Atlanta, Boston, Mexico City va Miami o‘rtasida qatnadi. Har bir o‘yin tugagach, yana Kansas Cityga qaytishdi. Natijada, ularning yo‘l daftari bu mundialdagi eng “qalin” sahifalardan biriga aylandi.
Argentina va France: bir xil baza, turlicha yuklama
Argentina ham Kansas Cityni o‘z lageri sifatida tanladi. Ammo Lionel Messi va jamoadoshlari taxminan 8 ming mil atrofida uchish bilan kifoyalanishdi. Ularning marshruti Angliyanikiga qaraganda ancha ixcham bo‘ldi.
France esa deyarli butun turnirni sharqiy qirg‘oq bo‘ylab o‘tkazdi. Yarim final oldidan ular 2 ming mildan kam masofani bosib o‘tgan edi. Endi esa Spain bilan Dallasdagi o‘yin uchun qilinadigan taxminan 3 ming millik qatnov ularning umumiy ko‘rsatkichini birdaniga ikki baravarga yaqin oshiradi.
Shunga qaramay, France hanuzgacha musobaqadagi eng kam uchgan jamoalardan biri bo‘lib qolmoqda – hatto faqat uchta guruh uchrashuvidan so‘ng ortga qaytgan ayrim terma jamoalardan ham kam.
Ispaniya, Shveytsariya, Marokash: xaritada sakrab yurganlar
Masofani faqat Angliya yig‘ib yurgani yo‘q.
Spain terma jamoasi ham 12 ming mildan ortiq yo‘l bosdi. Switzerland esa o‘z federatsiyasi “venue hopping” deb atagan – Shimoliy Amerika bo‘ylab stadiondan stadionga sakrash taktikasini tanlab, 10 ming mildan ko‘proq uchdi.
Marokash ham o‘z bazasini New Jerseyda saqlab qoldi. Ular Boston, Atlanta, Monterrey va Houston kabi shaharlarga uchib borib-kelishdi, lekin baribir har safar Nyu-Jersiga qaytishdi. Bu serqatnov yo‘l oxir-oqibatda ularni chorak finalda France qarshisida to‘xtatdi.
Belgium esa boshqa yo‘lni tanladi. Renton, Washingtondagi baza ularga taxminan 4 ming mil atrofida uchish bilan cheklanish imkonini berdi. Shundan so‘ng ular Spain bilan uchrashuvda turnirni tark etdi.
Keng qit’alar, tor vaqt oraliqlari
Dunyo chempionatida uzoq masofalarga uchish yangilik emas. 2010 yilgi South Africa, 2014 yilgi Brazil, 2018 yilgi Russia – barchasida jamoalar qit’a bo‘ylab ancha yo‘l bosgan.
Ammo ilk bor 48 jamoali format, uchta mezbon mamlakat va 16 shahar – bu safar yuklamani boshqacha taqsimladi. Ba’zi terma jamoalar haftalab Shimoliy Amerikani kesib o‘tib, g‘arb va sharq o‘rtasida qatnadi. Boshqalari esa deyarli bir mintaqa doirasidan chiqmay, nisbatan “mahalliy” turnir o‘tkazdi.
Angliyaning yo‘li bu tafovutni eng yaqqol ko‘rsatib turibdi. Ularning hozirgacha uchgan masofasi avvalgi mundiallarda butun turnirni yakunlab qaytgan ayrim jamoalar ko‘rsatkichidan ham oshib ketgan.
Norvegiya ogohlantiradi: tan ham, ovoz ham charchaydi
Masofa o‘yinga qay darajada ta’sir qilishini aniq o‘lchab bo‘lmaydi. Ammo maydonda ham, samolyotda ham vaqt o‘tkazayotgan futbolchilar organizmi bu marafonni sezmasdan qolmaydi.
Chorak finalga yetib kelgan Norway bosh murabbiyi Ståle Solbakken turnir o‘rtalarida jismoniy bosim haqida ochiq gapirdi. U jamoada asosan Jørgen Strand Larsen isitma bilan qiynalgani, qolganlarida esa yo‘tal va bo‘g‘izdagi qirilishlar paydo bo‘lgani haqida aytib o‘tdi. Murabbiy buni konditsioner, parvozlar, kiyinish xonalari va 50 kishilik safar tarkibidagi doimiy harakat bilan bog‘ladi – bunday sharoitda qandaydir muammo chiqmasa, ajab bo‘lishini ta’kidladi.
Norwayning o‘zi esa Angliyaga qaraganda ancha kam uchdi. Ular turnirni Greensboro, North Carolinadan boshladi, lekin pley-off bosqichiga yaqinlashar ekan, o‘yinlar orasida bazaga qaytishdan voz kechdi.
Angliya esa oxirigacha o‘z an’anasi – har uchrashuvdan keyin Kansas Cityga qaytish odatidan chekinmadi.
Yakunda kim yutadi: yangi rekordlar yoki toza oyoqlar?
Bu turnir yakunida statistika bir narsani aniq ko‘rsatadi: France chorak final va yarim finalga kelib ham ko‘pchilik raqiblariga qaraganda juda kam havo mili to‘pladi. Angliya va Spain esa allaqachon qit’a bo‘ylab marafon yuguruvchilariga aylanishdi.
Oxir-oqibat kubokni ko‘taradigan jamoa – eng ko‘p mil uchganlar orasidan chiqadimi yoki eng kam uchgan, eng toza oyoqli terma jamoa sahnaga ko‘tariladimi? Bu savolga javobni endi faqat maydon bera oladi.
