Tuchel va Angliyaning Yevro 2028 ga yo‘li: Alamli mag‘lubiyatdan keyin
Argentina bilan yarim finaldagi yurakni ezgan mag‘lubiyat, Angliya lagerida ko‘p narsani chayqatdi, ammo bosh murabbiy o‘rindig‘ini emas. Tanqidlar yomg‘iri ostida qolgan Thomas Tuchel hali ham Football Association ko‘magiga ega va hozircha Euro 2028 sari yo‘lni davom ettirishi kutilmoqda.
52 yoshli, sobiq Chelsea bosh murabbiyi 2024-yil noyabrida Gareth Southgate o‘rnini egallaganida, undan aynan shu narsa – hal qiluvchi qadam – talab qilingan edi. Southgate ketma-ket ikki marta Yevropa chempionati finalida yutqazgan, yana bir bor jahon chempionati yarim finalida to‘xtab qolgan edi. Tuchel esa, nazariy jihatdan, bu to‘siqni yorib o‘tishi kerak bo‘lgan odam edi.
Atlanta shahridagi yarim final bunga juda yaqin keldi. Anthony Gordon zarbasi Angliyani 1966-yildan beri ilk bor erkaklar jahon chempionati finaliga olib chiqish sari boshlagandek tuyuldi. Tribunalar uyg‘ondi, mamlakat orzu qilgan lahza ko‘z oldida gavdalanayotgandek edi.
Keyin esa, burilish.
Tuchelning mudofaaga yon bosuvchi o‘yin rejasi Argentina uchun eshiklarni ochib berdi. Chuqurroq chiziqlar, xavfsizroq paslar, ehtiyotkor almashtirishlar – hammasi raqibni oldinga chorlagandek bo‘ldi. Natijada esa kechki daqiqalarda kelgan 2:1 hisobidagi zarba, avvalgi avlodlarning alamli xotiralarini yana yuzaga chiqardi.
Nemis mutaxassisining “salbiy” qarorlari keskin tanqid ostida. Lekin Press Association ma’lumotlariga ko‘ra, FA uni qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda.
Shartnoma allaqachon uzaytirilgan
Tuchel dastlab faqat ushbu jahon chempionati uchun yollangandi. Ammo fevral oyidayoq uning shartnomasi 2028-yilgacha uzaytirildi. Reja aniq: u Angliyani o‘sha yili uyda o‘tadigan Euro 2028 ga olib kirishni qat’iy niyat qilgan.
Argentina bilan mag‘lubiyatdan so‘ng u shunday dedi: “Menda uyda o‘tkaziladigan Yevro chempionatigacha shartnoma bor va men buni intiqlik bilan kutyapman, hozircha uzoqni o‘ylash qiyin bo‘lsa ham.”
Bu so‘zlar fonida, Angliya delegatsiyasi chorshanba kuni Jorjiyada kechgan og‘ir kechadan so‘ng yana Kansas Citydagi bazasiga qaytdi. FA bosh ijrochi direktori Mark Bullingham esa Tuchel va jamoani omma oldida himoya qildi.
“Shunchalik yaqin bo‘lib, baribir yutqazish yurakni ezadi, – dedi u. – Futbolchilar va Thomas bugun borini berdi, butun turnir davomida jamoa, murabbiylar shtabi va xodimlar bundan ko‘proq mehnat qila olmasdi. Ularning barchasiga minnatdorchilik bildiraman, shuningdek bu yerda AQShda va uyda bizni qo‘llab-quvvatlagan ajoyib muxlislarimizga ham qalbdan rahmat. Har bir qadamingizni his qilib turdik va yanada uzoqqa bora olmaganimiz hammamizni juda xafa qildi.”
FA rahbariyati ohangidan bir narsa aniq seziladi: bu mag‘lubiyat Tuchel loyihasini buzmaydi.
Keraksiz uchinchi o‘rin? Baribir maydonga tushish kerak
Angliya hozircha chamadonlarni yig‘ib, uyga qaytolmaydi. Jamoa endi bir hafta avval Norway ustidan g‘alaba qozongan Hard Rock Stadiumga qaytadi. Bu safar – uchinchi o‘rin uchun bahs.
Raqib – France. Kuni – shanba. Kayfiyat? Ko‘pchilik uchun bu o‘yin cho‘zilib ketadigan, ruhsiz majburiyat bo‘lib ko‘rinishi tayin.
“Yarim finalga chiqishning o‘zi ham yutuq, – dedi Tuchel to‘rtlikka kirganini baholarkan. – Juda ko‘p yirik-yirik futbol millatlari yarim finalga yetib kelolmay ketdi. Shunday ekan, bu ham natija.”
Shu bilan birga, u bunday tasallini hozir hech kim eshitgisi kelmasligini ham tan oldi.
“Hech kim buni hozir eshitishni istamaydi. Men ham. Chunki biz o‘zimizdan eng yuqori darajani talab qilamiz. Bu raqobatbardosh bo‘lishning tabiatida bor.”
Shu raqobatbardoshlik yana bir haqiqatni eslatadi: uchinchi o‘rin uchun o‘yin – hech kim orzu qilmaydigan sahna.
“Bu (Angliya) futbolchilarining ham, France futbolchilarining ham birortasi bu uchrashuvni o‘ynashni istamaydi. Ular finalda bo‘lishni xohlagan. Biz ham finalga chiqish uchun borimizni berdik. Hamma jahon chempionatini yutish uchun o‘ynaydi, lekin holat shunday. Bizda tiklanish uchun bir kun kamroq, baribir buni professional tarzda bajarishga harakat qilamiz.”
Og‘riq, sukut va majburiy javob
Argentina bilan o‘yindan keyingi kiyinish xonasida ko‘p so‘z bo‘lmadi. Murabbiy ham o‘zini tiygan.
“Men ko‘p narsa aytmadim. Kiyinish xonasida aytiladigan birorta gap og‘riqni, hafsalani pir bo‘lishini yo‘qota olmaydi, buni hammamiz bilamiz. Shuning uchun: bu holatni hurmat bilan qabul qilaylik, avval hazm qilaylik, dedim. Borimizni berganimizni tan olaylik. Mag‘lubiyatda ham bu juda muhim.”
Tuchel o‘z savoliga o‘zi javob bergandek davom etdi: “Yarim finalga yetib kelish uchun hammasini qildikmi? Borimizni berdikmi? 100 foiz shunday bo‘ldi, deb o‘ylayman. Muxlislar ham buni tushunadi va tushunib turibdi.”
Keyingi talab esa aniq va sovuq: javob qaytarish.
“Keyingi navbat – qaytib sakrash, javob berish. Eng yuqori darajadagi sportda aynan shu talab qilinadi. Biz ham shuni qilamiz.”
Shunday qilib, Tuchel uchun bu jahon chempionati yakuni ikki qirrali bo‘lib turibdi: bir tomonda – qo‘ldan uchib ketgan final va taktika bo‘yicha keskin savollar, ikkinchi tomonda – FA ishonchi va uyda o‘tadigan Euro 2028 sari ochiq yo‘l.
Endi savol boshqa: Angliya uchinchi o‘rin uchun maydonga tushar ekan, bu og‘riqni qanday kuchga aylantira oladi – va shu yo‘lda Tuchelga sabr qancha vaqtgacha yetadi?
