Tottenhamning yangi mavsumi: De Zerbi boshqaruvidagi o‘zgarishlar
O‘tgan mavsumning o‘sha daqiqasi Roberto De Zerbi xotirasidan hali ham o‘chmagan. U Stadium of Light dagi kiyinish xonasiga kirib, Tottenham futbolchilariga qaradi-da, yarim hazil, yarim alam bilan so‘radi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
His-tuyg‘ular esa hazilni ko‘tarmasdi. 1:0 hisobidagi mag‘lubiyat, yerda yotgan, ko‘zida yosh bilan shiftga tikilgan futbolchilar, so‘nggi yetti o‘yinga qolgan klub taqdiri. Bu Premier League da qolish uchun umidsiz kurashning boshlanishi edi.
To‘rt oy o‘tdi. Manzara mutlaqo boshqa.
Sunderlanddagi ko‘z yoshdan Sydneydagi kulgiga
Endi sahna – Sydney markazidagi hashamatli mehmonxona. Harbour Bridge va Opera House ko‘rinib turadigan xususiy qavatda Tottenham futbolchilari qahva ichib, kulib, stol tennisi o‘ynab o‘tiribdi. Klub tarixidagi rekord – 237 million funtlik yangi transferlar jamoadoshlar bilan aralashib, yana yuqori pog‘onalar, yana sovrinlar haqida gapirishyapti.
Sandro Tonali – klub tarixidagi eng qimmat transfer. Uning yonida Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson va Martin Dubravka. Barchasi Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi safarda maydonga tushib ulgurdi.
Faqat bitta istisno – Argentina bilan Jahon chempionati finalida o‘ynagan Marcos Senesi. Unga qo‘shimcha ta’til berildi, Avstraliya safarini o‘tkazib yubordi, ammo endi Hotspur Way da mashg‘ulotlarga qo‘shildi.
De Zerbi o‘ziga xos ishonch bilan gapiradi: “Men eng yaxshi futbolchilarni xohlashga haqliman, chunki endi Tottenham ham top jamoa qurishga haqli.”
Bu klub uchun g‘alati yoz edi. Ikki xil reja bilan yashashga to‘g‘ri keldi: biri – tushib ketgan holat uchun, ikkinchisi – omon qolingan taqdirda. De Zerbi, hatto Championship ga tushib ketsa ham, klubni tark etmasligini qayta-qayta aytib kelgan murabbiy, bugun Plan A bilan ishlayotgani uchun mamnun. Bu reja ichida hali ham ketishi mumkin bo‘lgan kapitan Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi futbolchilarning “irodasiga hurmat” ham bor.
U o‘sha og‘ir aprel oylarini eslab, kulib yuboradi: “Boshlanishida bir millionta individual uchrashuv o‘tkazgandek bo‘ldim. Kim bu yerda qolishni xohlamasligini aytdi. Men ularga shunday dedim: ‘Ha, menga tushib ketmaslikka yordam bering, keyin men sizga ketishga yordam beraman. Agar yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’.”
Yangi boshqaruv, yangi ohang
So‘nggi 12 oy ichida Tottenham ichida hamma narsa o‘zgardi. Tabiiyki, muxlislarning g‘azabi, ishonchsizlik fonida. Endi klubni Lewis Family Trust nomidan yangi bosh ijrochi Vinai Venkatesham boshqaryapti.
Transfer muzokaralarida u bilan birga texnik direktor Johan Lange ishlayapti – avvalgi davrdan qolgan yagona yuqori lavozimli shaxs. Ularni futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va Manchester City ning ota kompaniyasi City Football Group dan kelgan yangi performans direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlaydi. Lewindon vazifasi aniq: Tottenham ning jarohatlar tarixini tozalash.
De Zerbi esa klubning deyarli har bir bo‘lagiga aralashadi. U transfer bozorida o‘zini bir ibora bilan tasvirlaydi: “Men bir futbolchini xohlasam, akulaga aylanaman. Rad javobiga imkon yo‘q.”
Natija – West Ham dan 85 million funtga olingan Fernandes va Newcastle dan 100 million funtga kelgan Tonali bo‘yicha rekord kelishuvlar.
“Transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, ishdagi eng yoqimli qismlardan biri”, – deydi u.
Bu rohat qayerdan keladi? U o‘zi ham aniq bilmaydi: “Balki qaror qabul qilganingda javobgarlikni ham o‘zing olganing uchundir. Murabbiy futbolchini o‘zi chaqirsa, boshidanoq alohida aloqani qurishi mumkin. Mateus Fernandes bilan onasi, otasi bilan ham gaplashdim.”
De Zerbi Fernandesning otasiga shunday degan: Angliyada o‘g‘lingizga “ikkinchi ota” bo‘laman.
Tottenham Van Hecke ni ham o‘ziga og‘dirib oldi – Chelsea qiziqishiga qaramay. Klub allaqachon Manchester United va Manchester City dan oldin ikki rekordchi yarim himoyachini tortib olgan edi.
Bu – sof o‘yin nazariyasi. BBC Sport ga gapirgan manbalar Tottenham agressiv va tezkor bo‘lishi kerakligini yaxshi tushunganini aytishadi. Agressiya – bu faqat maydonda emas, muzokaralarda ham: to‘lovlar, maoshlar, De Zerbi ning o‘zi bilan shaxsiy muloqot.
Aprelda Brighton ga qarshi 2:2 hisobidagi o‘yin, Georginio Rutter ning 95-daqiqadagi goliga olib kelgan Van Hecke assisti Tottenham ning omon qolish umidlariga zarba bo‘lgandi. De Zerbi keyinroq ochiqladi: o‘sha o‘yindan keyin Van Hecke ga xabar yuborgan.
“Brighton uchun o‘sha pasni berib, Tottenham ni pastga tortmoqchi bo‘lding, endi menga kelasan, boshqa ilojing yo‘q”, – deb yozgan u.
Tonali bilan esa jarayon yanada shaxsiy bo‘ldi. Tottenham so‘nggi turda Everton ni yengib, Premier League da qolganidan keyingi kuni De Zerbi unga yozadi. Keyin Brescia dagi uyida uchrashadi. O‘sha suhbat hammasini hal qiladi. Qolganini klub xodimlari yakunlaydi.
Endi murabbiy navbatdagi “bomba” haqida kinoya bilan ishora qilmoqda – hujum chizig‘iga ikki futbolchi kutilmoqda, ulardan biri Manchester City ga tegishli Savinho.
“Pulni otamning puli deb bilaman”
Tashqaridan qaraganda, Tottenham yozda haddan tashqari sarflayotgandek ko‘rinishi mumkin. De Zerbi bunga rozi emas. U Lewis oilasi iyun oyida klubga 100 million funt kiritgani uchun o‘zini bosim ostida his qilmaydi, bu pul “shoshilinch zarurat” bo‘lganini aytadi. Uningcha, Chelsea, Arsenal, Liverpool ham so‘nggi yillarda xuddi shunday yo‘l tutgan.
Ketganlar ham bor. Eng katta summa – Luka Vuskovic ning 45 million funt evaziga Brighton ga o‘tishi. Lucas Bergvall va Angliya terma jamoasi himoyachisi Djed Spence kelajagi esa hanuz mavhum.
“Vuskovic ning [Brighton ga o‘tish] so‘rovini Vinai va Johan bilan birga baholadik, chunki men Tottenham ning pulini o‘zimning pulim deb bilaman, – deydi De Zerbi. – Go‘yo egasi mening otamdek. Otangizdan pul yo‘qotishni so‘ramaysiz-ku.”
U katta klublar uchun bitta qoida borligini eslatadi: imkon qadar qimmatga sotish, imkon qadar arzonroqga olish. Besh yillik reja ham shundan boshlanadi – qurilish, qayta tiklanish, strukturani yangidan yig‘ish.
Shu qat’iyat bilan ular Joao Palhinha ni ham olmaslikka qaror qilishdi. Bayern Munich dan to‘liq transfer bo‘yicha kelishuvni yakunlash mumkin edi, futbolchining sifati shubha ostiga olinmagan, ammo moliyaviy paket mos kelmadi. Intizomli rad javobi.
“Kim salbiy gapirsa, darrov uyiga ketadi”
Sunderlanddagi o‘sha tun faqat futbolchilarni emas, klub xodimlarini ham sindirgandi. Ertasi kuni De Zerbi futbolchilarsiz yig‘ilish tashkil qildi.
“Shunday dedim: ‘Kimdan birinchi bo‘lib salbiy gap eshitsam, darrov uyiga jo‘nataman’.”
U endi nafaqat taktikani, balki “xulq, munosabat va ruh”ni ham o‘zgartirishga urinmoqda. Bu jamoa ketma-ket ikki mavsum 17-o‘rinda tugatdi. Farqi shundaki, avvalgi yili Ange Postecoglou boshchiligida Europa League g‘alabasi bor edi va tushib ketish xavfi bunchalik yaqin turmagandi. O‘tgan mavsum esa haqiqiy travma bo‘ldi.
De Zerbi futbolchilarni may oyida Mayfair dagi bitta katta kechki ovqatga olib bordi. “Spirtli ichimliklar bilan”, deya ochiq aytadi u. Uningcha, yakuniy o‘yinlarda Tottenham omadsiz bo‘ldi, omon qolishni ancha oldinroq ta’minlashi mumkin edi.
“Ular o‘sha paytda o‘zlarini odamlar o‘ylagandan ham yomonroq deb his qilishgan, deb o‘ylayman”, – deydi u. Shifo jarayoni hali tugamagan. “Keyingi safar bunday kechani o‘zlari tashkillashtirishini istayman.”
De Zerbi uchun bu jarayon faqat taktika, pressing yoki transferlar haqida emas. U sevgi, do‘stlik, g‘amxo‘rlik haqida gapiradi.
“Sevgi, do‘stlik va mehr bilan siz top, top, top bo‘lasiz”, – deydi u.
Bir paytlar yerda yotgan, ko‘zida yosh bo‘lgan o‘sha futbolchilar endi Sydney osmoni ostida kulib o‘tiribdi. Savol bitta: bu kulgi mavsum boshida ham davom etadimi yoki Tottenham ning yangi davri yana sinovdan o‘tadimi?
