Saudiya futboli jahon chempionatida ishtirok etdi, ammo yutqazdi
Ikki yil avval Saudiya Roshn ligasi o‘z yulduzlarini bayram qilayotgan edi. 2024-yil yozida Ispaniya nihoyat Yevropa tepasiga qaytdi, Euro 2024 kubogini ko‘tardi, va o‘sha tarixiy tarkibda Saudiya klublaridan ikki futbolchi bor edi. Endi esa manzara butunlay boshqa: Matadorlar 2026-yilgi Jahon chempionatini qo‘lga kiritdi, lekin bu safar Roshn ligasi bu sahnani tomoshabin sifatida kuzatdi, xolos.
Chempion Ispaniya, ammo Saudiyadan biror ism yo‘q
Al-Qadisiyah va Al-Nassr bir vaqtlar Nacho Fernandez va Aymeric Laporte bilan faxrlanardi. Ispaniya Yevropani zabt etganida, ular o‘zlarini ham shu muvaffaqiyatning bir bo‘lagi deb his qilgan edi. Bugun esa raqamlar sovuq haqiqatni ko‘rsatadi: Roshn ligasida ispan futbolchilari ko‘p, ammo Luis de la Fuente tuzgan jahon chempioni tarkibidan birortasi Saudiya klublaridan emas.
De la Fuente jamoasi turnir davomida to‘liq nazorat, zich pressing va temirdek intizom bilan raqiblarni bo‘g‘ib bordi. Finalda Argentina ustidan erishilgan minimal, ammo yetarli bo‘lgan bitta gol — shu falsafaning yakuniy mevasiga aylandi. Bu g‘alaba Ispaniyani yana dunyo cho‘qqisiga olib chiqdi, Saudiya esa o‘z ligasidan biror jahon chempionini ko‘rsatish imkonidan mahrum bo‘ldi.
So‘nggi mavsumlarda amalga oshmay qolgan transferlarga qaralsa, tasavvur qilish oson: agar bir-ikki bitim yakuniga yetganida, bugun Saudiya klublari ham “jahon chempioni futbolchimiz bor” deya maqtanayotgan bo‘lardi. Ammo “oxirgi qadam” o‘sha bitimlarni to‘xtatib qo‘ydi. Natijada Roshn ligasida o‘ynab, jahon chempioni bo‘lgan futbolchi yo‘q.
Shunga qaramay, liganing o‘zi global sahnada yo‘q bo‘lib qolmadi. 2026-yilgi Jahon chempionatida 49 nafar Roshn ligasi futbolchisi ishtirok etdi. Bu ham e’tiborga loyiq ko‘rsatkich. Saudiya klublari jahon chempionini qo‘ldan boy berdi, lekin turnirni o‘z odamlari orqali baribir his qildi.
Laporte bilan o‘tkazib yuborilgan imkon
Ispaniya jahon chempioniga aylangan tarkibida Roshn ligasi klublari ko‘z tikkan, muzokara olib borgan yoki hech bo‘lmaganda nomi jiddiy ravishda tilga olingan bir qator futbolchilar bor edi. Eng yorqin misol esa, shubhasiz, Aymeric Laporte.
Laporte Pau Cubarsi bilan birga Ispaniya himoyasini beton devorga aylantirdi. Ularning juftligi Matadorlarni kubok sari yetakladi. Bularning barchasi Laporte Saudiya sahnasini tark etganidan atigi bir mavsum o‘tib sodir bo‘ldi.
U Al-Nassrni tark etib, Athletic Bilbao safiga qaytdi. Cristiano Ronaldo bilan bir jamoada bo‘lish unga kutilganidek tugamadi. Italiyalik murabbiy Stefano Pioli uni intizomiy choralar bilan chetga surdi, yakuniy uchrashuvlardan chetlatdi, yakunda esa Laporte yakka tartibda mashg‘ulot o‘tkazishga majbur bo‘ldi. Futbolchi o‘zi ham klubdagi kayfiyatni “qiyin” deb ta’riflagan, rahbariyat va murabbiylar shtabidagi uzluksiz o‘zgarishlar bu muhitni yanada beqaror qilganini aytgan edi.
Natija hammaga ma’lum: Laporte Saudiya futbolidan ketdi, Yevropaga qaytdi va oradan ko‘p o‘tmay Ispaniya bilan jahon chempioniga aylandi. Roshn ligasi esa o‘z qo‘lida bo‘lgan imkonni ushlab qola olmadi.
Matnda tilga olingan boshqa ismlar ham bor, ammo ularning barchasi uchun umumiy chiziq bitta: Saudiya klublari muzokara olib bordi, qiziqish bildirdi, ammo yakunda jahon chempionlari tarkibidan birortasini ham liga tomoniga og‘dira olmadi.
Pul oqimi va yashil maydondagi yutuqlar
Jahon chempionlari tarkibidan futbolchi ola bilmadi — lekin bu Saudiya klublarini turnirdan foyda ko‘rishdan to‘xtatmadi. Gap faqat obro‘ haqida emas, hisob-kitob haqida ham.
Fransiyaning “L’Equipe” nashriga ko‘ra, FIFA’ning klub kompensatsiyasi dasturi doirasida har bir futbolchi uchun klubi kuniga 4 300 yevrodan to‘lov oldi. Hisob-kitob muddati 2026-yil 1-iyundan 19-iyulgacha bo‘lgan davrni qamrab oldi, umumiy budjet esa 305,3 million yevroni tashkil etdi. Demak, kim qancha futbolchi yuborgan bo‘lsa, Jahon chempionati tugagach, shuncha katta chek oldi.
Bu yerda yetakchi — Al-Hilal. Saudiya gigantlari turnirga 12 nafar futbolchi yuborib, mamlakat bo‘yicha mutlaq rekord o‘rnatdi. Shu bilan ular FIFA dasturining eng katta manfaatdoriga aylandi. Klub himoyachisi Theo Hernandez Fransiya bilan bronza medali uchun bahsgacha yetib bordi. Medal qo‘lga kiritilmadi, ammo uning turnirda uzoq qolishi Al-Hilal uchun moliyaviy ham, sport jihatidan ham qo‘shimcha foyda bo‘ldi.
Al-Ahli esa Al-Nassr bilan bir qatorda ikkinchi pog‘onani bo‘lishib oldi — ikkala klub ham Jahon chempionatiga 9 nafardan futbolchi yubordi. Al-Ahli ayniqsa hujumchi Ivan Toney bilan faxrlanishi mumkin. U Angliya bilan tarix yozdi: uchinchi o‘rin, bronza medali va Saudiya klubi futbolchisi ishtirok etgan podium.
Moliyaviy tomon bir yoq. Lekin Saudiya klublari uchun bu turnir faqat raqamlar haqida emasdi. Al-Qadisiyah 6 nafar futbolchini yubordi va ayniqsa meksikalik yulduzi Julian Quinones bilan yorqin taassurot qoldirdi. U 5 uchrashuvda 4 ta gol urdi, yana bir hal qiluvchi golli uzatma berdi. Bunday statistika nafaqat transfer bozoridagi narxini oshiradi, balki klubning o‘ziga ham yangi ambitsiyalar bag‘ishlaydi.
Roshn ligasi uchun keyingi qadam nima?
Raqamlar shuni ko‘rsatadi: Roshn ligasi Jahon chempionatida jiddiy ishtirok etdi, ammo ramziy jihatdan eng muhim narsa — jahon chempioni futbolchi — hanuz chetda qoldi. Laporte kabi futbolchilar bilan boy berilgan imkonlar, amalga oshmay qolgan transferlar, oxirigacha yetkazilmagan muzokaralar — bularning barchasi Saudiya futboli uchun og‘riqli, ammo foydali saboq.
Savol endi boshqacha: 2030-yilga borib, Saudiya klublari nafaqat Jahon chempionatida ishtirok etuvchi, balki kubokni ko‘targan futbolchilarni ham o‘z safida ushlab qolishga tayyormi? Yokim yana bir bor “oxirgi qadam” ularni to‘xtatib qoladimi?
