Ronaldo va Portugaliya: Meros va Kelajak Dilemmasi
Cristiano Ronaldo – bu o‘yin tarixidagi eng buyuk futbolchilardan biri. Bu endi bahs mavzusi emas, fakt. Final lahzalari, dahshatli zarbalar, havoda muzlab qolgan krosslar, sovrinlarga to‘la shkaf – hammasi ortda qolgan merosning bir qismi. Lekin vaqtni hech kim yenga olmaydi. Hatto Ronaldo ham.
Bugun Portugaliya tarkibiga qarasangiz, maydon o‘rtasida dunyoning eng kuchli yarim himoyalaridan biri, chap qanotda esa hozirgi eng zo‘r chap himoyachi. Oldinda esa 76 yoshli – hazilona aytilsa-da, baribir ramziy ma’noda – hujumchi, ko‘proq penaltilar va zaif raqiblarga qarshi statistikani shishirish bilan band bo‘lib qolgan yulduz. Bu jamoa bundan ortig‘ini talab qiladi.
Ronaldo hanuz professional darajada o‘ynayotgani – o‘zi bir g‘alaba. Uning tengqurlari allaqachon vannaga tushayotganda ham son suyagini cho‘zib olishdan qo‘rqadigan davrda, u 90 daqiqa davomida o‘smir raqiblarga qarshi yugurib yuribdi. Lekin Roberto Martínez uchun achchiq haqiqat yaqinlashib kelmoqda: Portugaliya taqdiri endi o‘sha mashhur o‘ng oyog‘iga emas, butun jamoaning yangi ritmiga bog‘liq.
Kroatiyaga qarshi o‘yin: hisob bir, savollar ko‘p
Sarlavhalar oddiy bo‘ladi: Ronaldo gol urdi, Portugaliya 2:1 hisobida g‘alaba qozondi, oxirgi 16 talikka chiqdi. Qog‘ozda hammasi chiroyli. Maydonda esa boshqacha manzara bo‘ldi.
U penalti nuqtasiga keldi va odatdagidek xotirjam zarba berdi. To‘p to‘rda. Ammo qolgan daqiqalarda Portugaliya hujumi go‘yo qo‘l tormozi tortilgandek sekinlashdi. Ronaldo harakat qilardi, lekin pressingga ulgurmasdi, qarshi hujumlar sinib tushardi.
81-daqiqada almashtirish payti yetganda, uning yuzida butun spektakl namoyon bo‘ldi – hafsalasi pir bo‘lgan, norozilikni yashirmaydigan, o‘zini hanuz markaz deb biladigan superyulduz.
Portugaliya uzoq vaqt davomida o‘yinni nazorat qildi, lekin deyarli hammasini havoga uchirib yuborishi ham mumkin edi. Kroatiya ikki marta to‘pni darvozaga kiritdi, ikkalasi ham millimetrlar bilan ofsayd tufayli bekor qilindi. Yana bir zarba ustunga tegdi.
Bosim, nihoyat, o‘z samarasini berdi.
Maydon markazida yangi davr ramzi bo‘lishi kutilayotgan hujumchi – Gonçalo Ramos – sahnaga chiqdi. Milan yangi 60 million funtlik forvardni bekorga olmaganini eslatgandek bo‘ldi: jarima maydoni ichida ko‘tarilib, go‘yo “prime Ronaldo” singari havoga sakradi va bosh bilan burchakka aniq yo‘lladi. To‘p darvoza burchagini topdi, Kroatiya turnir bilan xayrlashdi.
Bu zarba Portugaliya uchun nafaqat g‘alaba, balki ramz bo‘lib ko‘rindi: o‘tgan davr soyasidan chiqishga bo‘lgan urinish.
Meros o‘zgarmaydi, rol esa – ha
Yosh o‘tishi merosni yemirmaydi. Ronaldo baribir afsona. Lekin hech kim David Attenborough’ni endi Ruanda o‘rmonlari orasida sudralib yurishga majbur qilmaydi. Xuddi shunday, hech kim CR7’dan Portugaliyani yana bir bor yelkasiga ko‘tarib, butun turnir bo‘ylab sudrashini kutmasligi kerak. Ayniqsa, oxirgi 16 talikda qarshi tomonda dahshatli formadagi Ispaniya turgan bir paytda.
Bu Ronaldo haqida yozilgan “tamom bo‘ldi” ssenariylaridan yana biri. Har safar shunday bo‘ladi, har safar u qandaydir yo‘l bilan barchani xato qilganini isbotlaydi. Dushanba kuni yana shunday bo‘lishi hech kimni hayratga solmaydi.
Shunga qaramay, Kroatiyaga qarshi o‘yin yakunida sahnani to‘liq egallagan lahza boshqa edi. U to‘p tepishdan ko‘ra kattaroq narsani eslatdi.
Bir yil avval hayotdan ko‘z yumgan sobiq jamoadoshi Diogo Jota xotirasi uchun Ronaldo uning 21-raqamli libosini kiyib maydonga tushdi. Yakuniy hushtakdan so‘ng u bu qarorni tushuntirar ekan, bu g‘alabaning ma’nosi faqat hisobda emasligini aytdi: kunning o‘zi, sana, libosdagi raqam – hammasi jamoa uchun og‘ir, ammo birlikni kuchaytiruvchi lahza edi.
Achchiq ironiyadan qochib bo‘lmaydi: agar Jota hanuz tirik bo‘lganida, ehtimol Kroatiyaga qarshi uchrashuvda asosiy hujumchi sifatida aynan u maydonga tushgan bo‘lardi, Ronaldo esa zaxiradan o‘yinga kirgan bo‘lardi.
Texnologiya, sensor va “futbol biroz o‘ldi” degan tuyg‘u
Kechagi bahslar faqat yulduzlar atrofida bo‘lmadi. Igor Matanovic nomi tilga olingan lahza futbolning yangi chegarasini eslatdi. To‘p uning boshiga tekkanini hech kim aniq ko‘rmadi. Traektoriya deyarli o‘zgarmadi, aylanishi ham ko‘zga tashlanmadi. Lekin kompyuter sensori zarbani “sezdi”. Gol bekor qilindi.
Tomoshabinlar va mutaxassislar o‘z ko‘ziga emas, mashina hisobotiga bo‘ysundi. Futbol maydoni birdan laboratoriyaga o‘xshab qoldi. Bu inqilob emas, lekin kayfiyatni o‘zgartiradigan lahza. Qaror qabul qilishni texnologiyaga topshirish tobora odatiy holga aylanayotgani, mas’uliyatni sekin-asta ekran ortiga yashirishimiz – GWC sahnasida ham yaqqol ko‘rindi.
Nagelsmann, Infantino va GWC atrofidagi bo‘ron
Geopolitika bilan to‘lib-toshgan bu turnirda yangiliklar maydondan tashqarida ham tinmayapti.
Germaniya bosh murabbiyi Julian Nagelsmann 30-iyun kuni “Men qochib ketadigan odam emasman”, deb qat’iy turdi. Paraguayga qarshi mag‘lubiyat, erta chiqib ketish, bosim – u baribir lavozimida qolishini aytgandi. Oradan uch kun o‘tib, ohang o‘zgardi: u iste’foga chiqdi va muxlislar oldida uzr so‘radi, Germaniya futbol ittifoqi esa allaqachon Jürgen Klopp bilan faol muzokaraga kirishdi.
Yevropa Parlamenti a’zolaridan 50 nafari Gianni Infantino ustidan Fifa etik qo‘mitasiga rasmiy shikoyat yubordi. Sabab – Donald Trump’ga “tinchlik mukofoti” topshirilishi. MEP’lar bu ishni Fifa uchun siyosiy betaraflik va shaffoflikni isbotlash imkoniyati sifatida ko‘rmoqda.
Riyad Mahrez esa boshqa sahnadan chiqib ketdi. Jazoir yulduzi Shveysariyaga 0:2 hisobidagi mag‘lubiyat va turnirdan chiqib ketgach, milliy terma jamoadagi faoliyatiga yakun yasadi. U o‘z orzusi – vatani sharafini himoya qilganidan faxrlanishini aytib, navbatni yangi avlodga topshirdi.
Mexiko shovqini, Tuchel xavotiri va tunda ochiq qoladigan pablar
Angliya terma jamoasi Mexiko Citydagi bazasida tinchlikni topa olmayapti. Ekvador rasmiy shikoyat qilganidan keyin FA xavfsizlik choralarini qayta ko‘rib chiqmoqda: Meksika muxlislari raqib jamoalar mehmonxonalari oldida tungi shovqin bilan “ishlayotgani” ma’lum bo‘ldi – karnaylar, motorlar, baland ovozli karnaylar bilan.
Thomas Tuchel Angliya uchun balandlikni “ulkan” kamchilik deb atadi. U jamoani moslashtirish rejasini Fifa qoidalari to‘sib qo‘yganidan norozi.
Uyda esa boshqa hayot: Angliya va Uelsdagi pablar dushanba tongi soat 5:00 gacha ochiq qolishiga ruxsat berildi, muxlislar o‘yin oxirigacha qolishi uchun. Hukumat esa ota-onalarga murojaat qildi: bolalar o‘yinni ko‘rsa ham, ertasi kuni maktabga borishi kerak, dedi.
Salahning soni, USA USA USA reytingi va Braziliya “Hexa Cut”
Misr uchun yaxshi xabar: Mohamed Salah sonidagi mayda muammo bo‘lishiga qaramay, Avstraliyaga qarshi hal qiluvchi bahsga tayyor.
AQSh terma jamoasining Bosniya va Gertsegovinaga qarshi dramatik g‘alabasi mamlakat futbol tarixidagi eng katta ingliz tilidagi teleauditoriyani to‘pladi – Fox kanalida 24,429 million tomoshabin. GWC yurt bo‘ylab haqiqiy shouga aylanayotganini ko‘rsatuvchi raqam.
Braziliyada esa turnir boshqacha tarzda boshga chiqdi – so‘zning ayni ma’nosida. Resende shahridagi sartarosh Washington Santos mijozlar sochiga davlat bayrog‘i tasvirini tushirib, “Hexa Cut” deb nomlangan yangi uslub yaratdi. Mijozlar “biz o‘z ishimizni qildik, endi navbat o‘yinchilarda” degan kayfiyatda.
Yangi manzillar: Stanway, Brown va futbol soyasidagi fojia
GWC doirasidan tashqarida ham futbol hayoti to‘xtamadi.
Maddy Cusack onasi sud majlisida qizining o‘limi ortida turgan og‘riqli savollarni ko‘tardi. U ayollarga shikoyat qilish qanchalik qiyinligini, “qora ro‘yxatga tushish” qo‘rquvi ularni jim qolishga majbur qilishini aytdi. Uning fikricha, agar “nemesis” deb atagan murabbiy Jonathan Morgan Sheffield United bosh murabbiyi etib tayinlanmaganida, qizi hanuz tirik bo‘lardi.
Bu orada Georgia Stanway yangi sahifani Arsenal bilan ochdi. U klubni sovrinlar uchun kurash va o‘z o‘yinini yana bir pog‘ona oshirish uchun eng to‘g‘ri joy deb biladi. Nemis himoyachisi Nathaniel Brown esa Eintracht Frankfurt’dan Bayern Munich safiga o‘tdi – Bundesligadagi kuchlar nisbatiga navbatdagi tuzatish.
Savol ochiq: Portugaliya qachon qaror qiladi?
Ronaldo hanuz gol urmoqda, hanuz sahnada, hanuz markazda. Lekin Gonçalo Ramosning bosh zarbasi, Portugaliya yarim himoyasining qudrati va Ispaniya bilan bo‘ladigan to‘qnashuv – bularning barchasi bitta savolni tobora balandroq qilib qo‘ymoqda.
Portugaliya qachon o‘z kelajagini o‘tmish soyasidan ajratib oladi?
