
Robin Uthappa Mumbai Indians hujumini qayta quradi
Dubaydagi issiq shabada ostida Robin Uthappa bugun sharhlovchi. Bir necha haftadan so‘ng esa u IPL tarixidagi eng muvaffaqiyatli klublardan birining to‘liq hujum rejalarini boshqaradi. Mumbai Indians unga ishonch bildirdi, uni yangi batting murabbiyi etib tayinladi – va bu qaror klub o‘z tarixidagi eng nozik burilishlardan birini boshdan kechirayotgan pallaga to‘g‘ri keldi.
Beshlik chempion jamoa o‘tgan mavsumdagi sust kampaniyadan keyin o‘zini qayta kashf etishi kerak. Trenerlar shtabida almashinuvlar, sardorlik masalasidagi o‘zgarishlar, bo‘linib ketgan ishonch… Uthappa aynan shunday fon ortida sahnaga chiqmoqda. Uning vazifasi aniq: MI hujumini yana liganing eng xavfli quroliga aylantirish va tribunalarni to‘ldiradigan muxlislarning ishonchini qayta yutib olish.
Sakkizta raqib, bitta tajriba
Uthappaning IPL yo‘li o‘ziga xos sayohat edi. U allaqachon Mumbai Indians libosini kiyib ko‘rgan, Royal Challengers Bengaluru, Pune Warriors India, Kolkata Knight Riders, Rajasthan Royals va Chennai Super Kings safida ham to‘p surgan. 205 o‘yin, 4952 run, zarba tezligi 130.35, 27 ta ellik – bu raqamlar uning ligadagi izini aniq ko‘rsatib turibdi.
Endi esa u maydonga qo‘lqop va kaskasiz, balki planshet va reja daftar bilan qaytadi. So‘nggi uch-to‘rt yil davomida u Dubayda, ko‘z-ko‘z qilinmagan, shov-shuvsiz sharoitda, asosan yakka tartibdagi mashg‘ulotlar orqali xalqaro va mahalliy kriketchilar bilan ishladi. Profil emas, natija ortidan quvdi. “Qadriyat qo‘shish” – uning o‘zi ta’kidlaganidek, maqsad aynan shu bo‘lgan.
Fransiza darajasidagi murabbiylik esa unga atigi ikki oy oldin rasman eshik ochdi. Taklifni kutgan, lekin qayerdan kelishini taxmin qilmagan. MI qo‘ng‘iroq qilganida, ikkala tomonda ham qiziqish bor edi – suhbatlar tezda aniq qarorga aylandi.
“Biz o‘zimizni underdog deb his qilyapmiz”
Mumbai Indians so‘nggi yillarda o‘rganib qolgan hukmron obrazidan yiroqlashdi. Uthappa buni yashirmaydi. Unga ko‘ra, klub hozir o‘zini favorit emas, balki underdog sifatida ko‘rayapti. Bu esa mentalitetni tubdan o‘zgartiradigan nuqta.
Uning birinchi maqsadi taktika emas, kayfiyat. U “baxtli muhit – rivojlanadigan muhit” degan fikrga ishonadi. Natijaga kafolat berib bo‘lmaydi, lekin sharoitni to‘liq nazorat qilish mumkin. Uthappa MI ichida “baxtli ekotizim” yaratmoqchi: o‘yinchilar o‘zini erkin, qadrlangan va tayyor his qiladigan, xatodan qo‘rqmaydigan muhit.
Uning fikricha, bu jamoa yana muxlis ishonchini “qayta topishi” kerak. Chempionlik unvonlari, o‘tgan shon-shuhrat – bular statistikada qoladi. Hozirgi MI esa har bir ochko, har bir olqish, har bir kechirimni qayta yutib olishi lozim bo‘lgan jamoa.
Rohit, Suryakumar, Tilak – yulduzlar bilan ishlash
Uthappa endi dressing-roomda eng yirik nomlar bilan yonma-yon bo‘ladi: Rohit Sharma, Suryakumar Yadav, Tilak Varma va boshqa yulduzlar. U ularni “o‘zini allaqachon isbotlagan” kriketchilar deb biladi, lekin shu bilan birga, ularning ham ehtiyoji bor: ayniqsa aniqlik va yo‘nalish.
Uning asosiy falsafasi sodda, lekin qat’iy: “Mother cricket”dan hech kim katta emas. Kim bo‘lishidan qat’i nazar – besh karra chempion sardor yoki jahon chempioni – o‘yinchi o‘zini doimo “o‘yin shogirdi” sifatida ko‘rishi kerak, “ustoz” emas. Aynan shu kamtarlik, deydi u, sportchini doimiy o‘sishga majbur qiladi.
Murabbiy sifatida u yulduzlarga texnikadan ko‘ra, tayyorgarlik va ruhiy holat bo‘yicha xizmat ko‘rsatmoqchi. Turnir boshlanishidan oldin o‘z o‘yini, jamoa maqsadi va bu ikkisining qanday uyg‘unlashishi haqida kristall darajadagi ravshanlik – uningcha, elit o‘yinchi uchun eng katta qurol. Ba’zan esa murabbiy faqat tinglovchi bo‘lishi kifoya. Ochiq suhbat uchun yoningda bor murabbiy – bu ham katta hashamat.
Auktsion soyasida va yangi davr eshigida
MI uchun bu faqat yangi murabbiy emas, balki butunlay yangi davr. Yangi sardor, yangilanayotgan shtab, qayta qurilayotgan tarkib. Auktsion arafasida esa ortiqcha gaplar yo‘q – Uthappa bu bosqichda ko‘p narsani ochiqlashni istamaydi. “Ko‘chib yurayotgan bo‘laklar” juda ko‘p, hammasini ehtiyotkorlik bilan boshqarish kerak.
Savollar esa ko‘p. Ayniqsa, T20 kriketdagi zamonaviy trend – yuqori uchlikdagi ultratez zarba beruvchilar haqida. Rajasthan Royalsdagi Vaibhav Sooryavanshi yoki Sunrisers Hyderabaddagi Abhishek Sharma singari o‘yinchilar 250 atrofidagi strike-rate bilan boshida bo‘g‘ib tashlaydigan kriketchilar. Hozirgi MI tarkibida bunday profil ko‘rinmaydi.
Uthappa bunday tanqidni inkor etmaydi, lekin javobi aniq: avval mavjud o‘yinchilar bilan gaplashish, so‘ng auktsion imkoniyatlarini ko‘rish. Uningcha, hozirgi tarkibning o‘zi yetarlicha iste’dodli, faqat to‘g‘ri muhitda ularning asl quvvati ochiladi. To‘g‘ri atmosfera, deydi u, o‘yinchidan kutilmagan darajadagi natija chiqarishi mumkin bo‘lgan eng katta omil.
“Men faqat ko‘zguman”: Uthappaning murabbiylik brendi
Uthappa o‘zini “yo‘l ko‘rsatuvchi” emas, “ko‘zgu” deb tasvirlaydi. U o‘yinchini o‘zi turgan nuqtada kutib olib, uni o‘zi bo‘lishni istagan darajaga ko‘tarishga yordam bermoqchi. Turtki esa ichkaridan chiqishi shart. Murabbiy faqat shu istakni aniq shakllantirib, o‘yinchini o‘z maqsadlari va jamoa maqsadlariga nisbatan javobgar qilib turadi.
U uchun eng yuqori qadriyat – ishonch. O‘yinchi istalgan vaqtda telefon ko‘tarib, karerasi haqida ochiq gaplasha oladigan darajada ishonadigan murabbiy bo‘lish. Aynan shu suhbatlar ko‘pincha hech kimga aytilmaydigan, eng nozik nuqtalarga tegadi. Uthappa MIda shunday darajadagi aloqani qurmoqchi.
Texnikani emas, tanani qayta dasturlash
Zamonaviy T20 jadvali murabbiylarga vaqt bermaydi: bir o‘yindan keyingisi, bir shahardan boshqasiga. Katta texnik o‘zgarishlar uchun mavsum o‘rtasida imkon deyarli yo‘q. Uthappa buni biladi, shuning uchun u “texnika”dan ko‘ra “biomekanika”ga urg‘u beradi.
U o‘z karerasida ikki marta butun battingini qayta qurishga majbur bo‘lgan. Bu jarayonni “ringerdan o‘tish” deb tasvirlaydi – poydevorgacha buzib, boshidan yig‘ish. Endi u o‘sha azobli tajribani qisqa yo‘lga aylantirishga harakat qilyapti. Harakat mexanikasini mayda tuzatishlar orqali o‘yinchiga zarba vaqtida “yaxshi his”ni qaytarish, qisqa yo‘l bilan kerakli holatga olib chiqish – uning asosiy mahoratlaridan biri.
Bu ustida u allaqachon bir necha yil ishladi. Hali o‘zi faol bo‘lgan paytda ham, kiyinish xonasida yosh o‘yinchilarga yordam bergan, ularning stansiyasini, tayanch nuqtasini, balansini tuzatgan. Endi esa o‘sha tajriba MI uchun xizmat qiladi.
Savol endi bitta: bu “yangi” Mumbai Indians, Robin Uthappa qo‘l ostida, o‘zini yana chempionlik marra tomon itara oladimi yoki o‘tgan yillarning shon-shuhrati ortidan yashashda davom etadimi?
