Portland Trail Blazers: Dundon va jamoaning tejamkorligi
Kevin Calabro bu klubni tark etayotgani haqida gapirarkan, yana bir bor so‘z bilan o‘ynadi. U “subprime” atamasini ishlatdi — qolganini tushuntirishning ham hojati yo‘q. Taklif bor edi, lekin xo‘rlovchi darajada past. Yangi xo‘jayin Tom Dundonning avtomobil kreditlaridagi boyligi bilan chiroyli uyg‘unlashadigan so‘z.
Bu hafta “Hurricane Dundon” Portland’ga to‘liq urildi. Trail Blazers’ning efir jamoasi deyarli tozalab tashlandi. Kevin Calabro yo‘q. Neil Everett ketdi. Jamie Hudson ham. Analitika bo‘yicha ovoz bo‘lib ulgurgan Tom Haberstroh ham xayr. Radio sharhlovchisi Travis Demers esa, xabarlarga ko‘ra, qaytishi mumkin — agar 50 foizlik maosh qisqarishiga rozi bo‘lsa. Qolganlar ham shunga o‘xshash keskin qisqartmalarga tayyor turishi kerak.
Bu zarbalar kutilmagan emasdi. Dundon klubni qo‘lga olganidan beri har sentni sanab yurayotganini yashirmadi. Play-in turniri paytida xodimlarni mehmonxonadan muddatidan oldin chiqarib yubordi. Ikki tomonlama shartnoma olgan o‘yinchilarning safar xarajatlarini to‘lashni rad etdi. Klub bo‘ylab “tozalash” o‘tkazib, 70 dan ortiq xodimni, jumladan, PR bo‘limining katta qismini ishdan bo‘shatdi. Uning birinchi katta tayinlovi Micah Nori shunday xo‘rlovchi shartnomani qabul qildiki, NBA Coaches Association ochiqchasiga bunga qarshi chiqdi.
Ha, tejamkorlikning ma’lum darajasi mantiqli edi. Paul Allen davrida Trail Blazers hashamatni yaxshi ko‘rardi. 20 milliard dollardan ortiq boylikka ega egasi bor klub uchun bu odatga aylangandi. Allen vafotidan keyin ham uning mulki xarajatni qisqartirishga shoshilmadi. Yangi egalar esa tabiiy ravishda tizimni qayta ko‘rib chiqadi: bir nechta qisqartirish, biroz maoshlarni tushirish, bo‘limlarni birlashtirish. Silliq “diet” kutilgandi. Ammo bu yerda ishlatilayotgan narsa oddiy trimmer emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘ qirqadigan qaychi.
Shunga qaramay, Dundon himoyachilari bir gapni aytadi: bu model ishlaydi. Dalil kerakmi? Uning nomi o‘yib yozilgan kumush Kubok turibdi. Carolina Hurricanes’ni u 2018 yilda olganida, bu franchayzingan ko‘ra muammo edi. Jamoa yomon, ish haqi past, arena eskirgan. Hatto klubning Quebec’ga ko‘chishi haqida gaplar yurgan.
Dundon kelib, barchasini ag‘darib tashladi. Rejasi sodda edi. Bosh murabbiy ketdi. General manager ham. Yillar davomida mikrofon ortida bo‘lgan radio ovozi chetga surildi. Shahar bilan arena ta’miri bo‘yicha moliyalashtirish uchun keskin tortishuvlar boshlandi. Hurricanes uning ko‘zida ortiqcha xarajatli biznes edi. U ortiqchasini kesdi.
Natijada yutdi. Carolina Dundon davrida ketma-ket sakkiz mavsum playoffga chiqdi. Bu yil esa Stanley Cupni ko‘tardi. U ofisdagi pullarni qisqartirdi, lekin muz ustiga bor kuchi bilan soldi. Ish haqi fondini kattalashtirdi, analitikaga tayanadigan modelga sarmoya kiritdi. Arena ta’miri uchun ham kurashni yutdi: 20 yillik ijaraga almashgan 300 million dollarlik paket. Tomoshabinga esa arzonroq pivo, pastroq parking narxlari va ijodiy chipta paketlari bilan yo‘l topdi.
Endi u o‘sha sxemani boshqa shaharga, boshqa ligaga ko‘chirayotganiga o‘xshaydi. Bitta narsa aniq: NBA rahbariyatini bu manzara ranjitmoqda. Bir necha milliard dollarlik franchayzingazetani hedge-fond sotib olgandek uslubda yuritilishini hech kim xohlamaydi. Summer League davomida zalda yurgan har bir mutaxassisning Dundon yondashuvi haqida fikri bor edi. Hatto Dundonni ochiq qo‘llab-quvvatlab kelgan Adam Silver ham Portland va Blazers o‘rtasidagi arena moliyalashtirish bo‘yicha boshi berk ko‘chani muhokama qilar ekan, charchoqni yashira olmadi.
Lekin Dundon yo‘lini o‘zgartirmaydi. Nega o‘zgartirishi kerak? Blazers bilan shahar o‘rtasidagi bugungi qarama-qarshilik ham bunga misol. Klub Moda Center’ni yangilash uchun 600 million dollar so‘raydi. Shahar o‘z ulushini berishga tayyor, lekin shartlar bilan. Blazers esa bu shartlarni eshitishni ham xohlamayapti.
Ta’mir loyihasi kerakmi?
Avval pulni bering.
Shaharda qolishga kafolat xohlaysizmi?
Avval pulni bering.
Portland shahar kengashi prezidenti Jamie Dunphy bu hafta klub vakillarini 30 yillik Moda Center ta’miri bo‘yicha kelasi haftadagi ish sessiyasiga taklif qildi. Blazersdan kimdir boradimi — noma’lum.
Dundon esa muzokara stolida qachon kuchli pozitsiyada turganini yaxshi biladi. Carolina’da ham shunday bo‘lgan. Hozir Portland’da ham. Shahar rahbarlari milliarderdan millionlar so‘rab turganidan norozi bo‘lishi mumkin, lekin ularga bu egasi kerak. Moda Center bo‘yicha ijara 2030 yilda tugaydi. NBA kengayish rejalari ko‘chirish variantlarini cheklaydi, lekin butunlay yopmaydi. Agar Blazers Portland’ni tark etsa, liga bu shaharga qaytishi uchun avlodlar almashishi kerak bo‘ladi. Balki umuman qaytmas.
Albatta, bu yondashuv muvaffaqiyat kafolati emas. NHL’dagi formulani NBA’da ko‘chirib bo‘lmasligi mumkin. Eng barqaror jamoalar nimaga tayanadi? Aqlga. Oklahoma City, San Antonio, Denver — bular murabbiy shtabiga, skautlarga, ofisdagi intellektga sarmoya kiritadi. Portland’da esa aksincha manzara: bosh yordamchi GM Mike Schmitz Dallas’da yaxshiroq lavozim uchun ketdi, bosh murabbiylikka esa faqat bir yillik shartnomaga rozi bo‘lgan nomzod keldi. Ilhomlantiradigan manzara emas.
Shunga qaramay, Trail Blazers yo‘nalishi shu. Kelasi mavsum efirdagi ovozlar zaiflashadi, jamoa atrofidagi xodimlar soni kamayadi, tajriba yetishmaydi. Tejamkorlik davom etadi, bu qarorlarning ko‘pi baribir oshkor bo‘ladi. NBA Nyu-Yorkdagi ofisida kayfiyatni buzadi. Dundon esa beparvo bo‘ladi. Uningcha, usuli isbotlangan. Uni bu yo‘ldan qaytarish uchun nechta mag‘lubiyat mavsumlari kerak bo‘ladi?
