Pochettino va AQSh terma jamoasi: Gold Cup mag‘lubiyatidan keyin qanday o‘sish
Mauricio Pochettino ko‘zlari yoshga to‘ldi. Bu safar u alamdan emas, charchoqdan ham emas – tushunganidan yig‘ladi. Uning AQSh terma jamoasi 2025-yilgi Gold Cup finalida mintaqa tojini hal qiluvchi jangda mag‘lub bo‘ldi. Eng og‘iri, raqib – azaliy dushman Meksika edi.
Houston. Millionlab aholiga ega shaharning ulkan stadioni. Final. Lekin tribuna-chi? Devor-devor bo‘lib raqibni qo‘llayotgan muxlislar. AQSh terma jamoasi uyida o‘zini musofirdek his qildi.
Pochettino uchun bu sahna o‘tmishdagi manzaralarga sira o‘xshamasdi. Tasavvur qiling: Tottenham o‘yinida derby kuni stadionni deyarli to‘liq Arsenal liboslari egallab olsa. Bir yil qolganda bo‘lib o‘tadigan jahon chempionati arafasida murabbiy nafaqat jamoasining sport jihatdan qanchalik yo‘l bosishi kerakligini ko‘rdi, balki bu futbolchilar o‘z mamlakatining sport sahnasida qay darajada noqulay, hatto zaif pozitsiyada turganini ham his qildi.
“Rostini aytsam, jarayon qanchalik qiyin bo‘lishini biz sezmaganmiz, ko‘rmaganmiz. Juda sodda bo‘lganmiz”, – deya eslaydi Pochettino. “Vaziyatni noto‘g‘ri baholaganmiz. O‘ylaganimizdan ham yomonroq ekan. Bu yerga kelganimizda katta zarba yedik, nokaut bo‘ldik. ‘Nima bo‘lyapti o‘zi?’ deb qoldik”.
U aytgan “zarba” aslida Gold Cup finalidan oylar oldin kelgan edi. AQSh terma jamoasining yo‘lini burib yuborgan uchta og‘ir saboqning birinchisi.
Shu zarbalar ularni bugungi darajaga olib keldi. Pochettino qo‘l ostidagi bu AQSh jamoasi 2026-yilgi jahon chempionatini kuchli boshladi va turnirning eng ko‘zga tashlanayotgan, ko‘ngil ochar jamoalaridan biriga aylandi. Ikki o‘yinda ikki g‘alaba, umumiy 6:1 hisob. Guruhda birinchi o‘rin allaqachon qo‘lga kiritilgan. Endi ular uchun navbatdagi uchrashuv – turnir taqdiriga ta’sir qilmaydigan, lekin baribir bosim ostida o‘ynaladigan noyob sinov.
Bu safar stadionlar boshqacha. Shovqinli. Qaynoq. Pochettino ham, futbolchilar ham buni tan oladi: uy maydondagi atmosfera ularni oldinga sudrab, g‘alabalarga eltmoqda.
Bu – Pochettino davridagi dastur tarixidagi eng yuqori nuqta. Unga kelish uchun esa, ular “qattiq zarbalar maktabi”dan o‘tishdi.
Panama bilan sovuq dars
2025-yil mart. Concacaf Nations League. Vazifa qog‘ozda oddiy ko‘rinardi: yarim finalda Panama to‘sig‘idan o‘tish, keyin odatdagi final – Meksika yoki Kanada bilan. Musobaqa 2019-20-yilda yo‘lga qo‘yilgandan beri AQSh uchta birinchi turnirning barchasida chempion bo‘lgandi.
Bu safar esa finalga ham yetib borisholmadi.
Panama intizomli, tartibli va g‘ayrat bilan o‘ynadi. AQSh esa raqib darvozasi oldida xavf tug‘dira olmadi. Eng g‘alatisi, Houston’dagi Gold Cup finalidan farqli ravishda bu yerda boshqa muammo bor edi: deyarli hech kim kelmagandi.
“Bo‘sh edi”, – deya eslaydi Pochettino. “Panama bilan o‘yin esingizdami? Tribunalarda asosan meksikaliklar o‘tirgandi, chunki ular bizdan keyin o‘ynashardi”.
Yillar davomida AQSh Panama ustidan to‘liq ustunlikka ega bo‘lib keldi. 2021-yil o‘rtalariga kelib statistikada 17 g‘alaba, 4 mag‘lubiyat, 2 durang. Lekin so‘nggi yillarda vaziyat o‘zgardi. O‘sha kuni Panama so‘nggi olti o‘yindan to‘rtinchisini yutdi: 2023-yilgi Gold Cup yarim finali, 2024-yilgi Copa América guruh bosqichi, endi esa Nations League finaliga ilk chiqish. AQShning birgina aqliy xatosi – va raqib uchinchi zarbasida gol urdi.
“Bu yaxshi ‘avariya’ bo‘ldi, to‘g‘rimi?” – deydi Pochettino. “Ko‘rishimiz kerak edi. Kimdir: ‘Yomon natijalar bo‘lyapti’, deydi. Ha, yomon natijalar. Hechqisi yo‘q. Nima qilishimizni bilamiz. Muammolarni aniqlagach, yechimga intilamiz. Yechim kelishini bilardik”.
U ko‘rgan muammolardan biri – jamoa ichidagi madaniyat edi. Futbolchilar o‘zini haddan tashqari qulay his qila boshlagandi. Shunday bir pallada Christian Pulisic murabbiydan so‘radi: Gold Cup’ni o‘tkazib yuborib, faqat Turkiya va Shveytsariyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvlarida o‘ynasa bo‘ladimi? Pochettino rad etdi. U lager boshidan turnir oxirigacha yagona, butun guruh bo‘lishini xohlardi. Xuddi jahon chempionatida qilgani kabi.
Shundan keyin murabbiy va sardor o‘rtasida keskin muloqot boshlandi. Gold Cup oldidan Turkiya va Shveytsariyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvlarida yirik mag‘lubiyatlar bosimni yanada kuchaytirdi. Lekin Pochettino tamoyilni ochiq qo‘ydi: “To‘liq bor – yoki uyda qol”.
Gold Cup esa uning asosiy yadrosi bo‘ladigan yangi futbolchilarni yuzaga chiqardi. Malik Tillman nihoyat terma jamoaning bosh ijodkoriga aylandi. Darvozada Matt Freese paydo bo‘ldi va penaltilar seriyasida afsonaviy Keylor Navas’dan ustun keldi. Yoshlardan Alex Freeman o‘ng qanotda tushmas futbolchiga aylandi. Sebastian Berhalter esa yarim himoyada Pochettino rotatsiyasiga kirib oldi.
Murabbiy o‘zi ham o‘zgardi. Milliy terma bilan turnir davomida ishlash – haftalab birga bo‘lish, har kuni mashg‘ulot, har kuni suhbat – klub futboliga yaqin tajriba. U o‘z tizimini noziklashtirish, o‘yinchilarning o‘yinni qabul qilishini bevosita shakllantirish imkoniga ega bo‘ldi.
Meksikaga qarshi final mag‘lubiyatidan so‘ng ko‘zlari yoshga to‘lgan Pochettino baribir futbolchilarining yuragini maqtadi. Uningcha, aynan shu yurak – jahon chempionatidagi orzularni haqiqatga aylantiradigan asosiy kuch.
“Rivojlanishda davom eting, lekin, iltimos, o‘zingizni o‘zgartirmang”, – dedi u kiyinish xonasida. Hali ham o‘sha kechadagi muhitni o‘ylab.
“Why not us?” – yangi shior va yangi futbol
Yoz oxiri. Columbus. Pochettino Ohio State va Texas o‘rtasidagi amerika futboli uchrashuvini tomosha qildi. 30-avgust 2025-yil. Stadionda 70 ming muxlis.
“Savolim shunday bo‘ldi: nega biz emas?” – deydi u. “Agar muxlislar shunchalik ehtirosli bo‘lsa, nega bu ehtirosni biz bilan, futbol bilan bo‘lishmasligi kerak? Agar ular bizni qo‘llasa, xuddi shunday ehtiros ko‘rsatadi. Bu ulkan kuch. Futbolchi uchun g‘oyat qudratli narsa”.
Shunday qilib, shior tug‘ildi: “Why not us?” – “Nega biz emas?” Shu bilan birga, o‘yin uslubi ham yangilandi. Pulisic va boshqa asosiy futbolchilar sentabrda qaytgach, Pochettino kelgusida jamoaning asosiy shakliga aylanuvchi tizimni sinab ko‘rdi: chiziqlar orasida erkin harakat qiladigan, tez-tez shakl o‘zgartiradigan, raqibni to‘pdan tashqari harakatlar bilan chalg‘itadigan, qanotdan qanotga chaqqon o‘tadigan, bo‘shliq ko‘rinsa – qo‘rqmay zarba beradigan jamoa. Tomoshabop, jasur futbol.
Natijalar kechiktirmadi. Sentabrda Yaponiyaga qarshi 2:0 hisobidagi g‘alaba. Oktabrda Ekvador bilan durang va Avstraliyani mag‘lub etish. Noyabr oynida Paragvay ustidan g‘alaba va yilni yakunlovchi, esda qolarli 5:1 hisobidagi Urugvay ustidan ishonchli zafar.
Keyin kutilmagan uchinchi saboq keldi. 2026-yil mart oyning sovuq haqiqatlari.
Yevropa zarbasi: Belgia va Portugaliyadan olingan saboq
Ikki o‘yin, ikki mag‘lubiyat. 7:2 umumiy hisob. Lekin raqamlar hammasini aytib bera olmaydi. Jamoa o‘zini yo‘qotgandek ko‘rindi. Himoya chizig‘i bosimga dosh bera olmadi, Belgia bilan uchrashuvda esa eski, ko‘p gol o‘tkazadigan struktura qayta jonlandi.
Christian Pulisic esa faoliyatidagi eng uzun golsiz seriyaga tushib qolgandi. Portugaliyaga qarshi o‘yinda u kamdan-kam uchraydigan holda markaziy hujumchi sifatida maydonga tushdi, lekin sezilarli ta’sir ko‘rsata olmadi.
“Har doim murabbiy aytgan ishni qilganmiz, lekin aynan martdagi lager juda muhim bo‘ldi, deb o‘ylayman”, – dedi himoyachi Chris Richards. “Ikki kuchli Yevropa jamoasiga qarshi chindan ham jiddiy o‘yin ko‘rsatdik”.
Pochettino ham ishonchini yo‘qotmadi, lekin shunday tan oladi: “Belgium va Portugal tarkibida dunyoning eng kuchli 100 futbolchisi orasida bir nechta o‘yinchi bor. Bizda esa yo‘q”.
Ichkarida ijobiy kayfiyat saqlanib qoldi. Tashqarida esa shubha yana kuchaydi. Tomoshabinlar uchun bu manzara tanish edi: AQSh terma jamoasi vaqti-vaqti bilan yorqin g‘alabalar bilan hayratga soladi, so‘ng birdan qulashi mumkin – kuchli raqibga ham, kutilmagan kichik jamoaga ham yutqazishi hech gap emas. Jahon chempionati oldidan Senegal va Germany bilan o‘rtoqlik o‘yinlarini belgilash – xato emasmi?
Pochettino qisqa javob berdi: “Yo‘q. Bu biz uchun yaxshi. Darajamizni o‘lchaydi”.
Shunday bo‘ldi ham. Senegal ustidan 3:2 hisobidagi g‘alaba, Germany bilan 2:1 hisobidagi qiyin mag‘lubiyat – jamoa o‘z vaqtida shaklga kirayotganini ko‘rsatdi.
Keyin esa hamma biladigan sahnalar boshlandi. Paragvay ustidan 4:1 hisobidagi kuchli g‘alaba. Avstraliyani 2:0 hisobida yengish. Va payshanba kuni – guruhdagi taqdir allaqachon hal bo‘lgan, Turkiya turnirdan chiqib ketgan, AQSh esa D guruhida birinchi o‘rinni kafolatlab bo‘lgan sharoitda o‘tkazilgan “o‘limsiz” uchrashuv.
Bu jahon chempionatida faqat to‘rtta jamoa ikki turdayoq guruhda birinchi o‘rinni ta’minlay oldi. Argentina va Germany – erkaklar futboli tarixidagi eng buyuk nomlardan. Meksika – balandlik va o‘ziga xos muxlislik bosimi bilan tanilgan. Ularning yonida endi Pochettino boshchiligidagi AQSh turibdi.
Himoyachi Mark McKenzie buni qisqa ta’riflaydi: “Hammasi bir kunda hal bo‘lmaydi. Bir lagerda ham, olti oyda ham, 12 oyda ham emas. Balki hammadan sekinroqdir. Lekin biz bu jarayon ekanini ko‘rsatyapmiz”.
Savol endi boshqacha: bu jarayon ularni qanchaga olib chiqadi – tarixiy sakrashgacha yetadimi yoki navbatdagi og‘ir saboq hali oldinda kutyaptimi?
