Mika Häkkinen: Hayot va poyga o'rtasidagi tanlov

Mika Häkkinen o‘sha 1995-yilgi Avstraliya Gran-prisidan keyin poyga kelajagini jiddiy savol ostiga qo‘yganini tan oldi. Adelaide shahridagi halokat, sinib ketgan bosh suyagi, ikki oyga cho‘zilgan shifoxona hayoti – va shundan keyin ham rulga qaytish qarori. Bu faqat shifokorlar g‘alabasi emasdi, bu hayot bilan ichki kurash edi.

Brewery Corner’dagi lahza

Halokat saralash bosqichida yuz berdi. McLaren baland tezlikda, shinalar orasidagi kichik teshik tufayli nazoratni yo‘qotdi. Avval yon tomonga chiqdi, so‘ng chiqishdagi yirik kerbga urildi va osmonga otilib ketdi.

Häkkinen aynan o‘sha lahzani eslar ekan, mashina havoda aylana boshlagan paytda bo‘layotganini anglaganini aytadi. To‘xtashga ulgurmagan, to‘siq esa yaqin. Devorga qachon urilishini ham tushunib bo‘lmaydi – odatda uchrashuv aniq, bu safar esa yo‘q. Odatda uchrashuvga tayyorlanasan: rulni mahkam ushlaysan, mushaklarni taranglashtirasan. Bu safar u buni ham qila olmadi.

U qo‘lini, oyog‘ini qimirlatishga urinadi – bo‘lmadi. Shunda ichki vahima. Yoniga kelgan qutqaruvchi tinchlanishni, hech narsa qilmaslikni so‘raydi. Keyin esa “chiroqlar o‘chadi”.

U bosh suyagi sinishi, ichki qon ketishi va nafas yo‘llarining to‘silib qolishi bilan kurashdi. Paddockdagi oddiy halokat emas, hayot va o‘lim o‘rtasidagi chiziq edi bu.

Sid Watkins va trek chetidagi operatsiya

F1 xavfsizlik va tibbiy delegati Sid Watkins, ko‘ngilli shifokorlar Jerome Cockings va Steve Lewis o‘sha kuni uning hayotini saqlab qoldi. Ayniqsa Cockings trek chetida, o‘sha yerning o‘zida shoshilinch traxeotomiya qilgan. Poyga dunyosida kamdan-kam ko‘riladigan darajadagi favqulodda aralashuv.

Häkkinen taxminan ikki oy shifoxonada yotdi. Bu vaqt davomida u faqat tanasi bilan emas, ongidagi savollar bilan ham olishdi.

U hushiga kelganida ko‘rgan ilk yuzlar Ron va Lisa Dennis bo‘ldi. Kuchli dori ta’siri ostida u o‘zini go‘yoki “jannat”da his qilganini aytadi. So‘ng chap tomonga qaraydi – Ron Dennis turibdi. O‘sha lahzada hazil aralash fikr: bu jannat bo‘lishi qiyin.

Og‘ir bosh jarohatiga qaramay, u oradan bir necha oy o‘tib yana Formula 1 mashinasini sinovlarda hayday boshladi. Lekin qaror jarayoni oson kechmadi.

“Hayotni boshqa tomonga burib yuborish mumkin edi”

Häkkinen o‘sha davrni eslar ekan, aynan qaror qabul qilish lahzasini eng murakkab sinovlardan biri deb ataydi. U poygadan butunlay ketishni, hayotni boshqa yo‘nalishga burib yuborishni oson tanlov sifatida ko‘rgan.

Bu qarorni hech kim o‘rniga qabul qilib bera olmaydi. Har kim o‘zicha yashaydigan ichki suhbat: hayotdan nima xohlaysan? Kelajakni qanday tasavvur qilasan? Yaqinda o‘limga juda yaqin bo‘lganingni bilgan holda, xuddi o‘sha xavfli ishga qaytishni istaysanmi?

Savollar tinmaydi. Javob esa bir dona bo‘lishi kerak.

Qaytishga majbur qilgan ehtiros

Oxir-oqibat, poygaga bo‘lgan ehtiros qo‘rquvdan ustun keldi. Häkkinen uchun bu shunchaki ish emasdi. Bu – Formula 1 bolidini chekka tezlikda boshqarish, jamoa bilan bir butun bo‘lib ishlash, mexaniklar va muhandislar bilan mukammallikka intilish edi.

U rulga qaytish qarorini yoshlik, ego, o‘zini isbotlash istagi bilan ham bog‘laydi. “Ha, men qayta qila olaman”, degan ichki da’vatni yenga olmadi. Lekin bu jasorat bir kechada paydo bo‘lgan emas. Ongni qayta sozlashga to‘g‘ri keldi.

Halokatdan keyin yana o‘sha kokpitga o‘tirish – bu faqat jismoniy tayyorgarlik emas. U qo‘rquvni chetga surish, kelajakdagi yiqilishlar muqarrarligini qabul qilish, lekin baribir gazni oxirigacha bosish qaroridir. U bilardi: avariyalar yana bo‘ladi. Lekin ulardan qo‘rqib yashash – poygachining yo‘li emas.

Mika Häkkinen o‘sha qarorni qabul qildi. Keyin esa Formula 1 tarixida o‘z nomini oltin harflar bilan yozib qo‘ydi. Savol endi boshqacha: bugungi avlod, shuncha xavfsizlik va texnologiya fonida, o‘sha darajadagi ichki jasoratni yana qayta ko‘rsata oladimi?