LNZ Cherkasy: Urush Davrida Yevropaga Qadam Qo‘yish
LNZ Cherkasy mashg‘ulot bazasida standart vaziyatlar ustida ishlash vaqti. Yangi, yaltirab turgan maydon, jarima maydonchasida esa tirsaklar, qo‘llar, mayda hiylalar. Burchak zarbasi oldidan kimdir kulib yuboradi: “Arsenal!” Degan chaqiriq olti metrlik maydonchadagi guruh ichida darhol tarqaladi. Bu yerda hamma orzu qiladigan daraja – lekin LNZ unga yaqinlashib bormoqda.
Bu hafta, yaqinda Ukraina futbolining chekka hududi sanalgan shahardan chiqqan klub ilk bor Yevropaga qadam qo‘yadi. Urush davrida bunday muvaffaqiyat hikoyasi zamonaviy futbol sahnasida kam uchraydi.
“Biz tarix yozyapmiz,” deydi hujumchi Mark Assinor mashg‘ulot yakunida, itarish-tortishlar bosilgach. “Bu klubda mentalitet o‘zgardi. Menimcha, bu faqat boshlanishi.”
To‘rtinchi ligadan Yevropaga
Payshanba kuni LNZ Konferensiya ligasi ikkinchi saralash bosqichida belgiyalik Gent bilan to‘qnash keladi. Raqib – Yevropa sahnasida ko‘pni ko‘rgan jamoa. LNZ esa bu huquqni o‘tgan mavsum Ukraina oliy ligasida ikkinchi o‘rin bilan qo‘lga kiritdi. 2021-yilgacha to‘rtinchi liga, undan oldin esa havaskor maqom. Shu fonni hisobga olganda – bu natija shunchaki sensatsiya.
Dnipro daryosidan olti chaqirim davom etadigan go‘yo tugamaydigan yo‘l ortida ilk ko‘zga tashlanadigan narsa – LNZning yorqin binafsha rangida yozilgan katta banner: “Cherkasy, Ukraina futbol markazi”. Mamlakatning geografik markazi shu yer atrofida. Endi shahar futbol yuragi bo‘lishni ham da’vo qilmoqda.
O‘tgan mavsumda LNZ 2025-26 yilgi chempionatning birinchi yarmida turnir jadvaliga boshchilik qildi, yakunda esa faqat Shakhtar Donetskdan ortda qoldi. Baribir klub ichida nimadir tubdan o‘zgargani aniq seziladi.
“Hech kim bizdan hech narsa kutmagandi,” deydi bosh direktor Vasyl Kayuk. U klubning shahar markazidagi shtab-kvartirasi qarshisidagi restoranda, mashg‘ulotdan keyin jamoa uchun tortilgan shved stoli atrofida o‘tiribdi. Atigi 26 yoshda, u Ukraina oliy ligasi tarixidagi eng yosh bosh direktor.
“Eng katta motivatsiya va ustunlik shuki, sen yoshsan va senga hech kim ishonmaydi,” deydi u. U bilan birga xuddi shunday yosh, energiyaga to‘la shtab LNZni odatiy qoliplarni buzadigan klubga aylantirishga urinmoqda.
“Bu shaharda hech qachon bunaqasi bo‘lmagan,” deydi Kayuk. LNZga 20 yil bo‘lgan bo‘lsa-da, Rossiyaning 2022-yil fevraldagi keng ko‘lamli bosqinidan keyin qattiq zarba yegan futbol tizimida ular kam uchraydigan fenomen – tez o‘sayotgan klub.
Jamoaning egalari – nomini ham berayotgan mahalliy agro-biznes kompaniyasi. Ular mamlakat bo‘ylab davom etayotgan beqarorlikka qaramay, maqsadli investitsiya qilib kelmoqda. Reja aniq: uzoq muddatli, barqaror loyiha qurish va butun Ukraina uchun yorqin mayoqka aylanish.
“Biz doim aytamiz: biz sprinter emasmiz, biz marafonchilar,” deydi Kayuk. “Klubni bosqichma-bosqich qurmoqchimiz, barqaror bo‘lmoqchimiz.” LNZ oliy ligadagi uchinchi mavsumidayoq barcha prognozlarni buzdi. Bir yil avval 12-o‘rinda bo‘lgan jamoa birdaniga chempionlik poygasiga aralashdi.
O‘tgan yil oktabrida Shakhtar maydonida 4:1 hisobidagi g‘alaba esa butun mamlakatni larzaga soldi. Assinor o‘sha uchrashuvda ham gol urgan. Shu paytda “LNZ chempionlik uchun kurashadimi?” degan savol jiddiy tus ola boshladi. Keyingi duranglar seriyasi Shakhtarni yana oldinga chiqarib yubordi, lekin Cherkasyda poydevor allaqachon qo‘yilgan edi.
Ponomaryovning sovuqqon inqilobi
Yosh rahbariyat fonida LNZning eng katta “tajribasi” – bosh murabbiy Vitaliy Ponomaryov. U ehtiyotkorlikni yo‘qotishni istamaydi.
“Bugungi muvaffaqiyatni bugun nishonlasak, ertaga u bizga foyda bermaydi,” deydi u mashg‘ulot bazasida. “Bugun futbolchilarga aytdim: hammasini unutamiz, yangi maqsad qo‘yamiz va o‘sishda davom etamiz.”
52 yoshli Ponomaryov ko‘p jihatdan “ukraincha eski maktab” vakili: ko‘p gapirmaydi, shov-shuvni yoqtirmaydi, ortiqcha patetikasiz ishlaydi. Lekin uning biografiyasida kutilmagan burilishlar ham bor. 2000-yillarda u oliy liga o‘yinlarida chiziq hakami sifatida ishlagan. Futbolni boshqa burchakdan ko‘rgan murabbiy bugun LNZda moslashuvchan, turli uslublarda o‘ynay oladigan jamoa yaratdi.
“Oldingi mavsum qiyin bo‘lgandi, u keldi va bizga g‘alaba mentalitetini berdi,” deydi Assinor. Ganadan topilgan bu hujumchi 2024-yilda Polsha va Slovakiyaning kam tanilgan klublaridan kelib qo‘shildi va klub skautlarining yondashuvini mukammal ifodalaydi: katta transfer pullarisiz, lekin to‘g‘ri tanlovlar bilan.
“Bir kun kelib nimagadir erisha olishimizni tushunganimizda, hamma ishonishni boshladi. U kelganidan keyin hammani ruhlantirdi,” deydi Assinor.
Urush soyasi va Yevropaga yo‘l
Gentga qarshi birinchi o‘yin LNZning uy uchrashuvi hisoblanadi, lekin u Cherkasyda emas. Ukraina klublari xavfsizlik sababli Yevropa o‘yinlarini hanuz chet elda o‘tkazishga majbur. Shuning uchun LNZ belgiyalik raqibini Polshaning Plock shahrida qabul qiladi.
Urush bu klub hayotining hamma qatlamiga singib ketgan. Mashg‘ulot bazasidagi zalda fizioterapevt Artur Pohorilyi o‘zining harbiy feldsher sifatidagi tajribasini eslab beradi: 2023-yilda Izyum yaqinidagi portlashdan qanday omon qolganini aytadi. Klub shifokori Roman Mishchenko esa Cherkasyda yarador askarlar davolanadigan shifoxonada ishlaydi, LNZ ham u yerga mablag‘ ajratadi. Mishchenko Ukraina amputant futbolchilari tizimida ham faol.
Bu hikoyalar LNZning Yevropa yo‘lidagi har bir qadamida hamroh. Har bir mashg‘ulot, har bir o‘yin ortida frontdagi haqiqat yotadi.
Akademiya: yo‘qolgan shaharlardan kelgan bolalar
Dnipro bo‘yida, sobiq sovet sanatoriysi qayta jihozlangan binoda LNZ akademiyasi joylashgan. Bu yerda ertangi kun yulduzlari tarbiyalanadi. U-16 murabbiyi Aleksey Bulgakov bir paytlar FC Mariupol tizimida ishlagan. Shahar Rossiya tomonidan egallangach, klub amalda yo‘q bo‘lib ketdi.
Bulgakov qochib chiqishga ulgurdi, lekin uyidan ayrildi, oilasidan uzoqlashdi. U Mariupolda o‘sgan futbol muhitini, Ilyich metallurgiya zavodida ishlagan ishchilardan tuzilgan 52 ta jamoa o‘rtasidagi turnirlarni eslab gapirib beradi. Bu – butunlay yo‘qolib ketgan dunyo.
Bugun uning qo‘l ostidagi o‘smirlar orasida ham noqonuniy bosib olingan hududlardan kelgan bolalar bor. Ba’zilarining ota-onalari hanuz o‘sha yerda qolgan.
“Biz bir-birimiz bilan gaplashamiz, shaharlarimizdagi manzara va binolarni eslaymiz va bir kun qaytishimizga umid qilamiz,” deydi u. “Klub bu yigitlar uchun qanchalik qiyinligini tushunadi va ularga imkoniyat berishdan juda mamnun.”
Binafsha shaharning ertangi kuni
LNZ tizimi tez sur’atda kengaymoqda. Mashg‘ulot bazasi Ukraina mezonlariga ko‘ra allaqachon hayratlanarli, lekin uni hali faqat “35 foiz tayyor” deb hisoblashadi. Rejada yana uchta maydon, yopiq manej va aynan shu hududda yangi stadion bor. Bu ishlar yana besh yilga cho‘zilishi mumkin.
Shahar markazidagi eskirgan stadionda o‘tgan mavsum tomoshabinlar soni uch baravar oshib, 2 mingdan oshdi. Urush sharoitida bu – katta ko‘rsatkich. 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun kirish bepul, bu esa Cherkasyda yangi futbol madaniyatini shakllantirishga yordam bermoqda. Futbol bu shaharga nihoyat jiddiy nom keltira boshladi.
“Biz bu shaharni binafsha rangga bo‘yamoqchimiz, bu – bizning maxsus rangimiz,” deydi Kayuk. “Bu klub – avvalo o‘z odamlari uchun. Lekin butun Ukraina ham bizni o‘ziga yaqin his qilishini istaymiz, mamlakat markazi bilan bog‘lashini xohlaymiz. Cherkasy deyishsa, futbolni eslashsin. Biz ligamizda haqiqiy kuchga aylanishni istaymiz.”
Arsenalning burchak zarbalaridagi mahorati bilan olishish hozircha uzoq tuyulishi mumkin. Lekin Gentga qarshi o‘yin Yevropa sahnasida birinchi sinov bo‘ladi. Binafsha to‘lqin chet el klublarini ham silkitishga qodirmi – javob endi maydonda topiladi.
