Lamine Yamal: Ispaniya futbolining yangi yulduzi
2026-yil, jahon chempionati chorak finali arafasi. Ispaniya maydonga chiqishidan oldin bitta ism atrofida butun mamlakat nafasini ichiga yutib turibdi: Lamine Yamal.
U atigi 18 yoshda. Ammo uning haqida gapirganda futbol olamidagi eng og‘ir familiyalar yonma-yon tilga olinadi: Lionel Messi, Diego Maradona, Pele, Ronaldo. Bu shunchaki hayajon emas — bu hozir bo‘layotgan voqelikning o‘lchovi.
15 yoshli bola haqida “Bizda bunday hujumchi yo‘q” degan fikr
Lamine nomi avval mish-mish bo‘lib eshitildi. Barcelona ichkarisida, akademiya atrofida. “Bir bola bor, boshqacha. O‘yinni o‘zgartirib yuboradi”, deyishardi. Xuddi bir paytlar Leo haqida aytilgan gaplar yanglig‘.
Keyin videoyozuv qo‘yildi. Oddiygina yoshlar o‘yini. Lamine 15 yoshda. Bitta gol, ikkita golli uzatma, hamma ishni o‘zi qiladi. O‘sha paytdagi reaksiya bitta jumlada jam bo‘ladi: “Bizning old chiziqda bunday futbolchi yo‘q-ku”.
Farq ko‘zga urilardi. Tengdoshlaridan bir-ikki pog‘ona emas, butun zinapoyaga yuqorida edi. Maydonda xohlaganini qilardi, o‘yin unga bo‘ysunardi.
Shu lahzadan keyin bir qaror pishib yetdi: uni kattalar jamoasiga olib chiqish kerak. Ammo byurokratiya o‘z yo‘lida — shartnoma tugagan, agentlar almashgan, klub rahbariyati “shoshmay turaylik” deydi. Baribir bitta savol qoladi: “Mashg‘ulotga chaqirsam bo‘ladimi?”
Bo‘ldi. 15 yoshli Lamine birinchi bor birinchi jamoa bilan shug‘ullanishga kelgan kuni hammasi oydinlashdi.
Maydonda xato qilmaydigan bola
Rondo mashqlari, pozitsion o‘yinlar, kichik o‘yinlar. Odatda bu yerda yosh futbolchilarning asabiyligi darrov bilinadi: noto‘g‘ri qaror, shoshilish, oddiy pasda xato. Lamine esa boshqa edi.
U dribling qiladi, to‘pni yo‘qotmaydi, qarorlarni tez va to‘g‘ri qabul qiladi. Mashg‘ulot tugaganda murabbiylar shtabida bitta savol aylanadi: “Biz bu bolaga nima deb tushuntiramiz? U allaqachon hamma narsani to‘g‘ri qilayapti-ku”.
15 yoshli futbolchiga odatda “bosimni yengillashtirish”, “xatolarni yumshatib tushuntirish” kerak bo‘ladi. Lamine bilan esa aksincha bo‘ldi — unga ortiqcha gap keraksizdek edi. Uni tinch qo‘yish, o‘z o‘yinini o‘ynashiga ruxsat berish kifoya bo‘ldi.
Eng hayratlanarli jihati — qo‘rquvning yo‘qligi. Murabbiy ko‘p futbolchining yelkasiga qo‘l qo‘yganda yurak urishini sezadi. Bu tabiiy. Lekin Lamine’da bu ham yo‘q edi. Go‘yo pulsiz o‘ynayotgandek. Tinch, sokin, lekin ichidan yonib turadi.
4:0 hisobida, Real Betisga qarshi… va tarixiy debyut
To‘g‘ri lahza ham keldi. Barcelona o‘z maydonida Real Betisni 4:0 hisobida yutib turibdi, raqib maydonda 10 kishi. Tribunalar xotirjam, o‘yin nazorat ostida.
Mana shu paytda murabbiy qaror qiladi: “Endi vaqt keldi. Lamine qizisin”. Zaxira o‘rindig‘ida hayrat: “Rostdan ham Lamine? 15 yosh? Endi?”. Javob qat’iy: “Ha, maydonga tushadi”.
Shu ondan boshlab ismlar yonma-yon tilga olinishi boshlandi: Messi va Yamal. Ikkalasi ham chap oyoqli, o‘ng qanotda o‘ynaydi, ichkariga kesib kiradi, o‘zi zarba beradi yoki so‘nggi pasni topadi. O‘xshashliklar ko‘p.
Lekin bitta nozik chiziq bor: uni “tarixdagi eng zo‘r futbolchi” bilan solishtirish — bu yelkaga ortiqcha yuk. Buni bilishadi. Biroq Lamine bunga ham tayyor ko‘rinadi. U to‘pni xohlaydi. O‘yindan rohatlanadi. Bosimni o‘yinchoqdek ko‘taradi.
Messi soyasi va yangi davrning merosxo‘ri
Lionel Messi — Lamine uchun shubhasiz mezon. Eng qizig‘i, mezonning o‘zi ham unga qarab, o‘zini ko‘rayotganini aytgan. So‘rovda “o‘rningizni kim bosishi mumkin?” degan savolga deyarli uning nomini merosxo‘r sifatida tilga olgan.
Bunday gapni eshitish 18 yoshli yigitga nima beradi? Bu oddiy maqtov emas, bu mas’uliyat. Lekin Lamine’ni bilganlar bitta narsaga amin: u bunday chaqiriqlardan qochmaydi.
Uning o‘yini Messi bilan ko‘proq xarakter bo‘yicha yaqinlashadi. Ikkalasi ham o‘zini boshqalardan farqli ekanini biladi. Maydonda shunday futbolchilar bor-ki, ularga to‘p yetib borsa, stadion hushyor tortadi: “Nimadir bo‘ladi”. Lamine ham shunday turkumdan.
Yoshlikdan yonida bo‘lganlar — Pau Cubarsi, Marc Bernal, Alejandro Balde, Gavi — buni juda yaxshi his qiladi. Ular ham uning “boshqacha” ekanini bilib ulg‘aygan.
Chaqqon, hazilkash, lekin maydonda shafqatsiz
Kiyim almashtirish xonasida u — hazilkash, muhitni yengillashtiradigan yigit. Maydonda esa — raqibga nisbatan mutlaqo shafqatsiz ijrochi.
Mashg‘ulotdan keyin jarima zarbalarini mashq qilish odatga aylangan paytlar bo‘lgan. Uch-to‘rt marta ketma-ket urmay qolsa, murabbiy kulib: “Bo‘ldi, chetga, endi men tepaman”, deydi. So‘ng shart qo‘yadi: “Kim urmasa, dushga”. Shunda Lamine ketma-ket uchta to‘pni darvozaga joylaydi va jimgina qarab qo‘yadi: “Ko‘ryapsizmi, endi ura olyapman”.
Bu kulgi ortida bitta sifat yotadi — raqobatdan zavq olish. Bosim ko‘pchilikni muzlatib qo‘yadi, uni esa aksincha, ochib yuboradi.
Adrien Rabiot Evro–2024 yarim finalidan oldin: “U o‘sha o‘yinda ko‘proq narsani ko‘rsatishi kerak bo‘ladi”, deganida ham shunday bo‘ldi. Natija hammaga ma’lum: Lamine o‘sha kechada darvozani ajoyib zarba bilan topdi. Eng katta sahnalar — uning uchun maydon emas, sahna.
“Ispaniya hech qachon bunday futbolchini ko‘rmagan”
Ispaniya yillar davomida jamoaviy o‘yin bilan dunyoni zabt etgan. Tiki-taka, 70-80 foizlik to‘p nazorati, maydonni to‘liq egallash. Lekin bitta narsa yetishmasdi: o‘yin o‘xshash ketayotgan paytda, bir lahzada uch-to‘rt raqibini aldab o‘tib, o‘yin taqdirini o‘zi hal qila oladigan yakkaxon yulduz.
Fernando Torres, David Villa, David Silva, Andres Iniesta — bularning barchasi buyuk ismlar. Ammo ularning birortasi ham uch-to‘rt raqibni ketma-ket aldab, bo‘sh joydan vaziyat yaratadigan tipdagi futbolchi emas edi. Ular tizim ichida daholar edi.
Lamine boshqa. U to‘pni olsa, tribunada jimlik paydo bo‘ladi: “Endi nima bo‘larkin?” degan kutish. Ispaniya tarixida bunday tipdagi futbolchi deyarli bo‘lmagan.
Angliyada Bukayo Saka, Fransiyada Ousmane Dembele va Kylian Mbappe kabi o‘yinchilar bor, Argentina va Braziliya bu toifadagi futbolchilarni doim yetishtirib kelgan. Ispaniya esa ilk bor shunday “joker”ga ega bo‘ldi.
Bugungi jahon chempionatida ham Ispaniya ko‘pincha o‘yinni to‘liq nazorat qiladi, 60-70 foiz to‘pga egalik qiladi. Bu — ularning tabiiy o‘yini. Lekin o‘yin tirbandlashsa, raqib qarshilik ko‘rsatsa, endi bitta qo‘shimcha qurol bor: Lamine.
Barcelona bir paytlar Messi bilan shunday imkoniyatga ega bo‘lgan. Endi bu qurol Ispaniya terma jamoasining qo‘lida.
1,73 dan 1,85 gacha: bola emas, endi erkak
U 15 yoshida debyut qilganida bo‘yi 1,73 metr atrofida edi. Jismonan hali tayyor emasdi, raqibni asosan texnika bilan aldab o‘tar, tezlikda emas, fintlar bilan ajralib chiqardi. Chap oyog‘iga kirib, zarba berish — uning asosiy quroli edi.
Bugun esa boshqa manzara. U 1,85 metrga yaqin bo‘yga ega, gavdasi to‘lib, tezligi ochilgan. Endi u raqibni nafaqat fint bilan, balki kuch va tezlik bilan ham ortda qoldiradi. Yon chiziq bo‘ylab uchib o‘tadi, tana bilan kurashda yutqazmaydi.
Uning repertuarida hammasi bor: tezlik, texnika, dribling, yakuniy pas, zarba, kreativlik. “Nimani yaxshilashi mumkin?” degan savol tug‘iladi. Javob juda qisqa: juda kam narsa.
Shuning uchun ham murabbiylar, sobiq hamkasblar bir fikrga keladi: u yomon o‘yin o‘ynamaydi. O‘rtacha, juda yaxshi yoki ajoyib — lekin yomon emas. Bu darajadagi mukammallik 18 yoshli futbolchi uchun kamdan-kam uchraydigan sifat.
Chorak final, bosim va ichki ovoz
Bugun u jahon chempionati chorak finalida. Yoshi — 18. Yelkasida — Barcelona 10-raqami, Ispaniya umidlari, kelajak avlodining orzulari. Bunday bosim ko‘pchilikni ezib tashlaydi.
Lamine esa buning hammasidan rohat olayotgandek. Agar jamoadoshlari unga to‘p bermasa, u xafa bo‘ladi. Chunki mas’uliyatni xohlaydi. Qarorlarni o‘zi qabul qilishni, o‘yinni o‘zi hal qilishni istaydi. Bu — yulduz tabiatining eng toza ko‘rinishi.
Evro–2024da ham shunday bo‘lgan: yarim finalda Fransiyaga qarshi o‘yinda “bu — uning lahzasi bo‘ladimi?” degan savol havoda osilib turgan. Javob — gol. Finalda esa Nico Williams uchun golli pas. Eng katta sahnalar — eng katta javoblar.
Bugun ham u ichida bitta gapni takrorlayotgandek: “Mana shu — mening o‘yinim. Jamoa bugun mendan qadam kutyapti. Bu — jahon chempionati”.
Uning atrofida futbol olami allaqachon hukm chiqarib bo‘lgan: hozirgi paytda u dunyodagi eng kuchli besh futbolchidan biri. Agar bu turnirda kubokni boshi uzra ko‘tarsa, bitta savol qoladi, xolos.
Shunda uni allaqachon “eng yaxshisi” deb atashga tayyormizmi?
