Konor Makgregorning oktagonga qaytishi: Meros va savollar
Beshlik yillik tanaffusdan so‘ng yakshanba kuni Konor Makgregor yana oktagonga qadam qo‘yadi. Raqib – Max Holloway. Sahna – Las Vegasdagi UFC 329. Bu faqat navbatdagi jang emas. Bu sport tarixidagi eng katta yulduzlardan birining qaytishi, ayni paytda esa uning merosini o‘rab olgan zulmat bilan yuzma-yuz kelish lahzasi.
Ikki qirrali qaytish
Bir tomonda – UFC tarixidagi ilk ikki vazn toifasida bir vaqtning o‘zida chempion bo‘lgan irlandiyalik, o‘zining shiddatli trash-talking’i, sahnadagi har bir harakati bilan MMA’ni ommaviy madaniyat markaziga olib chiqqan shaxs. Uning Chad Mendes ustidan g‘alabasi, 2015-yilda interim kamarni olishi, atigi 13 soniyada Jose Aldo’ni nokaut qilgani – bu sport tarixiga o‘yib yozilgan sahnalar.
Ikki vaznli chempionlikdan so‘ng 2017-yilda Floyd Mayweather bilan ringga chiqib, butunlay boshqa sportda ham dunyo diqqat markazida bo‘la oldi. 2018-yilda Khabib Nurmagomedov bilan bo‘lgan to‘qnashuv esa UFC pay-per-view tarixidagi eng katta savdoni keltirdi.
Ammo shundan buyon vaqt uning foydasiga ishlamadi. Donald Cerrone ustidan 2020-yilda qo‘lga kiritilgan g‘alaba – so‘nggi to‘qqiz yildagi yagona yutug‘i. Qolganida esa jarohatlar, sud ishlar va diskvalifikatsiyalar sahnaga chiqdi.
Oyog‘idan boshlangan sinov
2021-yilda Dustin Poirier bilan jang. Sinib ketgan oyoq. Karera xavf ostida. Shundan keyin Makgregor oktagonga qaytmadi. Qaytishi uchun uch yil kerak bo‘ldi.
Endi u 37 yoshda, T-Mobile Arena markazida, International Fight Week’ning bosh jangida turibdi. UFC prezidenti Dana White va promoushen hanuz uni asosiy karta yuziga aylantirmoqda. Tanqidchilar esa bir savolni tinmay berishmoqda: u hanuz shu e’tiborga loyiqmi?
Max Holloway – bu faqat “qaytish uchun qulay raqib” emas. U UFC tarixidagi eng to‘liq, eng to‘liq shakllangan jangchilardan biri sifatida tilga olinadi. Makgregorning yoshi, uzoq tanaffusi va og‘ir jarohatdan keyingi holati fonida, ko‘pchilik uni avvalgi o‘tkir, charchamas, tezkor versiyasi bo‘lishiga shubha bilan qarayapti.
Makgregor esa odatdagidek, shubhalarni bir chetga surib qo‘ygan.
“Men shubhani mehnat bilan yengdim. Agar mehnat qilmasang, shubha o‘sadi. Biz bu jangga tayyorgarlikni juda mayda-chuydasigacha o‘ylab chiqdik”, – deydi u.
Oktagondan tashqaridagi zulmat
Ammo bu safar oktagondagi savollar – uning atrofidagi eng katta mavzu emas.
2024-yil noyabrida Nikita Hand tomonidan ochilgan fuqarolik ishi bo‘yicha sud hay’ati Makgregorni 2018-yilda Dublin mehmonxonasida uni jinsiy zo‘rlaganlikda aybdor deb topdi. Unga 206 ming funt sterling va qo‘shimcha tovon puli to‘lash buyurildi.
2025-yil iyulida Makgregor fuqarolik sudidagi hay’at qaroriga apellyatsiya berdi, ammo yutqazdi. Hand esa keyingi oyda Makgregor va yana ikki shaxsga qarshi yangi da’vo qo‘zg‘ash niyatida ekanini e’lon qildi, ularni sud jarayonlarini ataylab suiiste’mol qilganlikda aybladi.
Makgregor, apellyatsiyani yutqazganiga qaramay, Hand va uning yuridik jamoasini yolg‘onchilikda ayblashda davom etmoqda. Hand esa bu jarayonni “yana-yana travma” deb atadi.
Jurnalistlar bu hafta undan shu fon ostida yana markaziy sahnaga chiqayotgani ko‘plab odamlarga noqulay tuyayotganini tushunadimi, deb so‘rashdi. U javob berdi:
“Men aybsiz odamman va oxirgi nafasimgacha o‘z aybsizligimni himoya qilaman. Buning nega jinoiy sudga bormagani, fuqarolik sudida ko‘rilgani sababi bor. Bor gap shu. Bu chuqur og‘riq beradi. Men kurashishda davom etaman. Men haqiqatni bilaman va yolg‘on lablar Parvardigorga makruh ekanini bilaman. Zulmatdagi hamma narsa tez orada yorug‘likka chiqadi”.
Bu so‘zlar uning ichki pozitsiyasini ko‘rsatadi, ammo jamiyatdagi bahslarni to‘xtatmadi.
Doping, diskvalifikatsiya va kuzatuv ostidagi qaytish
Makgregorning so‘nggi yillari faqat sud zallarida emas, doping qoidalari atrofida ham chalg‘igan.
2024-yilda u 12 oy ichida uch marta doping nazoratiga kelmagani uchun UFC antidoping siyosatini buzgan deb topildi va 18 oylik diskvalifikatsiyani qabul qildi. Diskvalifikatsiya uchinchi nazorat o‘tkazilmagan sana – 2024-yil sentyabridan orqaga sanab belgilandi va joriy yil martida yakunlandi.
Shundan beri u Combat Sports Anti-Doping (CSAD) tomonidan yil davomida 14 marta tekshirildi – bu UFC ro‘yxatidagi har qanday jangchidan ko‘proq ko‘rsatkich. Promoushen va sport tizimi uning har bir qadamini diqqat bilan kuzatayotgani shubhasiz.
2019-yilda esa Dublin pabida bir erkakni ichimlik taklifini rad etgani uchun urib yuborgani bois sudlangan va 1000 yevro jarimaga tortilgan.
Irlandiyadagi kayfiyat o‘zgarishi
Makgregor bir vaqtlar Irlandiya sportidagi eng katta faxr timsoli sifatida ko‘rilardi. Uning tez ko‘tarilishi, UFC kamarlarini yurt bayrog‘ini baland ko‘tarib qo‘lga kiritishi ko‘pchilikka yoqardi. Endi esa kayfiyat o‘zgargan.
Ba’zi sharhlovchilar mamlakat ichida unga bo‘lgan qo‘llab-quvvatlash sezilarli darajada kamayganini aytmoqda. O‘tgan yil mart oyida u Irlandiyaning immigratsiya siyosatini keskin tanqid qilganidan so‘ng, mamlakat siyosiy yetakchilari ochiqchasiga “Makgregor Irlandiya nomidan gapirmaydi”, deb chiqish qildi.
Sentyabr oyida u prezidentlikka nomzodini qo‘yish rejasini ham to‘xtatdi. Siyosiy ambitsiyalar chiziqdan chiqdi.
“Men hech kimning ko‘nglini qayta olish uchun kelmadim, men o‘z mamlakatimni ifodalash uchunman. Irlandiyada bo‘layotgan voqea – G‘arbdagi eng qayg‘uli hikoya”, – dedi u bu hafta matbuot anjumanida.
Bu so‘zlar uni qo‘llab-quvvatlaydiganlarga kuch bag‘ishlashi mumkin, ammo tanqidchilar safini ham qisqartirmaydi.
Oktagondagi meros va bugungi savol
Sport nuqtai nazaridan, Makgregorning merosi shubhasiz. UFC’dagi dastlabki besh jangini yutib, featherweight toifasini larzaga keltirdi. Chad Mendes ustidan g‘alaba, so‘ng Jose Aldo’ni 13 soniyada nokaut – bu hali ham promorolik videolarning markazida.
2016-yilda ikki vaznli chempionlik, 2017-yilda Mayweather bilan boks kechasi, 2018-yilda Khabib bilan rekord darajadagi PPV – bularning barchasi uni sport tarixidagi eng tijoriy jangchilardan biriga aylantirdi.
Ammo bugun boshqa raqamlar ham yonma-yon turibdi: so‘nggi to‘qqiz yilda faqat bitta g‘alaba. Og‘ir oyoq jarohati. 37 yosh. Raqib – o‘z avlodining eng to‘liq jangchilaridan biri sifatida tilga olinadigan Max Holloway.
Makgregor esa o‘zini yana bir bor qayta yozishga urinyapti. Oktagonga qaytib, tanqidchilarini ishontirmoqchi. U o‘zini “shubhani mehnat bilan yenggan” deb ataydi, tayyorgarligini “juda mayda-chuydasigacha hisoblangan” deya ta’riflaydi.
Las Vegasda chiroqlar o‘chib, T-Mobile Arena markazida oktagon eshiklari yopilganda, bir savol javob kutadi: bu kecha Konor Makgregorning qaytishi bo‘ladimi – yoki uning uzun, murakkab va bahsli hikoyasida yakuniy bob boshlanadimi?
