Julian Nagelsmann iste’fosi: Germaniya futbolida keskin burilish

Germaniya terma jamoasida navbatdagi zilzila. Julian Nagelsmann jahon chempionati fiaskosidan so‘ng bosh murabbiylikdan iste’fo berdi. Atigi 38 yosh. To‘rt karra jahon chempioni esa yana bir bor turnirning ilk bosqichlaridayoq chetga uchdi.

Paragvayga qarshi mag‘lubiyat bu davrning ramziga aylandi. 1:1 hisobidagi asabiy durang, so‘ngra 11 metrlik zarbalar seriyasi. Nemislar tarixida ilk bor jahon chempionatida penaltilarda yutqazishdi. Oldingi to‘rtta seriyaning barchasida g‘alaba qozongan jamoa bu safar 4:3 hisobida taslim bo‘ldi.

Bu faqat bitta o‘yin emasdi. Bu uchinchi jahon chempionati ketma-ket, Germaniya 1/8 finalga ham yetib bormadi. 2018 va 2022 yillarda guruh bosqichidayoq yig‘ishtirib olgan terma jamoa endi 1/16 finalda yiqildi. Katta futbol davri tugayotganini eslatadigan sovuq statistika.

So‘zidan qaytgan murabbiy

Nagelsmann mag‘lubiyatdan keyin darhol chekinmasligini ochiq aytgandi. U o‘shanda bunday degan edi: DFB qaror qilsa, davom etaman. Futbol sanoati qanday ishlashini bilishini ham tan olgandi. Ya’ni, bosimni DFB zimmasiga tashlagan, o‘zi esa pozitsiyasini saqlab qolmoqchi bo‘lgandi.

Lekin kunlar o‘tishi bilan vaziyat o‘zgardi. DFB prezidenti Bernd Neuendorf chorshanba kuni murabbiy va sport rahbariyati – Andreas Rettig hamda Rudi Völler bilan birga jiddiy suhbat bo‘lishini ma’lum qildi. U jamoa nima uchun o‘z salohiyatini ko‘rsata olmagani, nega futbolchilar ham, muxlislar ham kutgan saviyaga chiqilmagani haqida sovuqqon tahlil bo‘lishini aytdi. Shuningdek, bunday zarbadan keyin “hech narsa bo‘lmagandek” davom etish mumkin emasligini ta’kidladi.

Natija hammaga ayon: Nagelsmann ketdi. Yangi shartnoma, 2028 yilgi Yevropa chempionati yakunigacha bo‘lgan rejalar, uzoq muddatli loyihalar – barchasi bir zarbada buzildi. DFB esa bu qaror ularga qimmatga tushishini biladi, lekin yo‘l yo‘q edi.

Qisqa, lekin notinch davr

Nagelsmann 2023 yil sentabrida Hansi Flick o‘rniga kelgandi. Oldinroq, Bayern Munich uni iste’foga chiqarganiga atigi olti oy bo‘lgandi. Terma jamoadagi dastlabki katta sinov – 2024 yilgi uy Yevropa chempionati. U yerda Germaniya chorak finalgacha yetib bordi, faqat qo‘shimcha daqiqalarda kelajakdagi chempion – Spain qarshisida taslim bo‘ldi. O‘sha paytda bu natija qayta qurish jarayonining boshlanishi sifatida qabul qilingandi.

Shu ishonch bilan 2025 yil yanvarida Nagelsmann bilan shartnoma uzaytirildi. Reja aniq edi: 2028 yilgacha bir konsepsiya, bir murabbiy, barqarorlik. Ammo Paragvayga qarshi o‘yin va butun jahon chempionati bu rejaning poydevorini yemirib tashladi.

Jamoa bir necha yillardan beri qiynalayotgan muammolarni hal qila olmadi. Himoyadagi beqarorlik, yaratuvchanlik yetishmasligi, hujumdagi xira o‘yin – bularning barchasi Nagelsmann davrida sezilarli darajada yo‘qolmadi, ba’zi epizodlarda yanada keskinlashdi. O‘yin uslubi hamon loyqa, aniq identitet ko‘rinmayapti – Germaniya kabi futbol madaniyatiga ega mamlakat uchun bu juda og‘ir tashxis.

Obro‘ sinovi va “shovqin” bosimi

Nagelsmann yomon murabbiyga aylanib qolmadi. Uning taktik saviyasi, ishlash uslubi, zamonaviy futbolni tushunishi shubhasiz. Ammo aynan mana shu lavozimda, aynan mana shu paytda uning obro‘si keskin tushib ketdi.

Sobiq futbolchilar, ta’sirli jurnalistlar, telekanal sharhlovchilari – ko‘plab ovozlar endi uni terma jamoa uchun to‘g‘ri tanlov deb hisoblamay qo‘ydi. Tanqid “fon shovqini” darajasidan chiqib, qaror qabul qiladiganlar uchun bevosita omilga aylandi. Paragvayga qarshi mag‘lubiyat esa bu shovqinni qichqiriqqa aylantirdi.

Germaniya uchun bu jahon chempionatidagi eng past nuqtalardan biri sifatida eslanadi. Penaltilarda ilk bor jahon chempionatida mag‘lub bo‘lish, tarixiy barqarorlik ramzi bo‘lgan terma jamoaning uchinchi mundial ketma-ket 1/8 finalga yetolmasligi – bu oddiy “yomon turnir” emas, tizimli inqiroz signali.

Manuel Neuer sahnadan ketmoqda

Yana bir bob yopildi. Manuel Neuer Paragvayga yutqazilgach, xalqaro futbolni yana bir bor tark etishini ma’lum qildi. 40 yoshli darvozabon bu turnir oldidan terma jamoaga qaytgan, tajribasi bilan yordam berishga urinib ko‘rgandi.

128 ta o‘yin, 2014 yilgi jahon chempionatida ko‘tarilgan kubok, bir avlodning ramziga aylangan posbon. Endi esa yakuniy xayr. Germaniya nafaqat murabbiyini, balki so‘nggi o‘n yillikdagi eng muhim yetakchilaridan birini ham yo‘qotdi.

Oldinda – faqat og‘riqli qarorlar

Nagelsmann iste’fosi – bu faqat boshlanishi. Germaniya futboli hozir shunchaki yangi murabbiy topish bilan cheklanib qololmaydi. Tizim, seleksiya, yoshlar bilan ishlash, milliy jamoaning o‘yin falsafasi – hammasi qayta ko‘rib chiqilishini talab qilmoqda.

DFB allaqachon “bunday zarbadan keyin oddiy tartibda davom eta olmaymiz” deb e’lon qildi. Bu faqat bayonot emas, majburiyat. Qon ketishini to‘xtatish uchun yanada keskin qarorlar kutilmoqda. Yaqin haftalar, oylar, ehtimol, yillar Germaniya futboli uchun og‘riqli, lekin hal qiluvchi davrga aylanadi.

Savol bitta: yangi davrni kim boshlab beradi va bu safar Germaniya o‘zini qayta kashf eta oladimi?