Janubiy Koreyada g‘azab to‘lqini: 2002 orzusi chilparchin
Janubiy Koreyaning jahon chempionati guruh bosqichidayoq uchib ketishi nafaqat sportiy mag‘lubiyat bo‘ldi, u butun mamlakat bo‘ylab yillar davomida yig‘ilib kelgan norozilikni portlatib yubordi. Murabbiy Hong Myung-bo iste’foga chiqdi, lekin bu g‘azabni bosmadi. Aksincha, savollarni ko‘paytirdi.
2002 yodgorligi, 2024 haqiqati
Bir paytlar – 2002 yilda – bu terma jahon chempionati yarim finaliga chiqqan, futbol bo‘yicha butun qit’aga namuna bo‘lgandi. Hozir esa, birinchi bosqichdan keyin bosh egib ketayotgan jamoa.
Janubiy Koreya bu safar ham kamtar maqsad qo‘ymagan edi: A guruhidan chiqish. Guruhda hamjamoa mezbon Meksika, Janubiy Afrika va Chexiya bor edi. Boshi yomon emasdi: Chexiyaga qarshi 2:1 hisobidagi g‘alaba, umidni uyg‘otgan start.
Keyin hammasi asta-sekin parchalanib tushdi.
Meksikaga qarshi 0:1. Uchrashuvda imkoniyatlar bo‘ldi, lekin nuqta qo‘yadigan zarba yetishmadi. Baribir so‘nggi turga umid bilan kirildi: Janubiy Afrikaga qarshi faqat durang kifoya qilardi. Faqat bir ochko.
Natija – 0:1 va sovuq zarba. Pastroq reytingdagi raqibga qarshi mag‘lubiyat nafaqat turnirni, balki butun futbol tizimini shubha ostida qoldirdi. Oxir-oqibat, uchinchi o‘rindagi eng yaxshi sakkiz jamoa qatoriga kirish imkoniyati ham qo‘ldan chiqdi.
Prezidentning ochiq tanqidi
Bunday qulash siyosiy darajagacha yetib bordi. Mamlakat prezidenti Lee Jae Myung terma jamoani keskin tanqid qildi, “noqobil odamlar” haqida gapirdi va xalqdan uzr so‘radi. Davlat rahbarining bunday ohangi – bu oddiy sport natijasidan ko‘ra kattaroq narsa izdan chiqqanini ko‘rsatadi.
Yillar davomida Koreya futbol rahbariyatiga nisbatan norozilik asta-sekin to‘planib kelayotgan edi. Bu safdagi mundial esa o‘sha norozilikni ochiq portlashga aylantirdi.
Park Ji-sungning og‘riqli savollari
Sobiq sardor, mamlakat ramziga aylangan Park Ji-sung ham bu safar ohangini keskin o‘zgartirdi. U natijaga hayron emasligini yashirmadi.
“Biz bu natijani yillar oldin ham kutishimiz mumkin edi”, – dedi u terma jamoa safdan chiqqani tasdiqlangach. So‘ngra yanada og‘ir gaplarni aytdi: “O‘n yil davomida jahon chempionatiga qanday tayyorlanishni, koreys futbolini qanday rivojlantirishni o‘rgandik. Endi yana o‘sha saboqlarni unutdik”.
Bu gaplar – bir avlodning hafsalasi pir bo‘layotganini ko‘rsatadigan, og‘ir tashxis.
Hong Myung-bo: ikkinchi davr, ikkinchi qulash
Hong Myung-bo bu lavozimga 2024 yil iyulida, nemis chempioni Jurgen Klinsmann ishdan olinganidan besh oy o‘tib qaytgan edi. Ammo bu qaytish boshidan boshlab bahsli bo‘ldi. Korea Football Association (KFA) murabbiy tanlash jarayoni uchun tanqid ostida qoldi: shaffoflik va adolat haqida savollar ko‘paydi.
Hong tribunalarda tez-tez hushtaklar ostida qoldi. Qat’iy qarorlari esa maydonda ham o‘zini oqlamadi. Eng bahsli qaror – Janubiy Afrikaga qarshi hal qiluvchi o‘yinda sardor Son Heung-minni zaxirada qoldirishi bo‘ldi. Jamoaga faqat bir ochko kerak bo‘lgan paytda, eng yulduz futbolchingiz maydonda emas – bu murabbiy uchun deyarli siyosiy xatoga teng.
O‘yindan keyin Hong o‘zi ham nima noto‘g‘ri ketganini tushunishga qiynalayotganini tan oldi. Bu orada butun mamlakat boshqa uchrashuv natijalariga termilib, mo‘’jiza kutib o‘tirardi.
O‘zbekistonga umid bog‘lash – og‘riqli lahza
2002 yilgi jahon chempionati tarkibidan bo‘lgan Lee Chun-soo o‘z YouTube kanalida o‘zini tutolmadi. U Kongo Demokratik Respublikasiga qarshi O‘zbekiston uchun jon kuydirganini, bu orqali Janubiy Koreya pley-offga chiqishidan umid qilganini aytdi.
“Bu – o‘zgarish haqidagi xabar”, – dedi u. “Hamma iste’foga tayyor bo‘lishi kerak”.
Bir paytlar butun qit’ani hayratga solgan terma jamoa endi o‘z taqdirini boshqa uchrashuvlarga bog‘lab o‘tirsa, bu faqat sportiy muvaffaqiyatsizlik emas, balki tizimning charchab qolganidan darak.
KFA va Chung Mong-gyu nishonda
Muxlislarning g‘azabi faqat murabbiy bilan cheklanmayapti. KFA prezidenti Chung Mong-gyu asosiy nishonga aylangan. U jahon chempionatidan oldin o‘zi ham turnirdan keyin iste’foga chiqishini aytgan, buni 13 yillik faoliyati bo‘yicha tanqidlar va “fazilat yetishmasligi” bilan izohlagan edi.
65 yoshli rahbar to‘rtinchi muddatini o‘tayotgandi. Uning eng bahsli qadamlardan biri – umrboqiy diskvalifikatsiya qilingan, o‘yin kelishib olishda ayblangan futbolchilarni afv etishga urinish bo‘ldi. Bu qaror jamiyatda keskin norozilik uyg‘otdi va KFA obro‘sini yanada yemirdi.
Endi esa, jahon chempionatidagi mag‘lubiyat fonida, uning ketishi deyarli muqarrar ko‘rinadi. Ammo muxlislarni qiziqtirayotgan savol boshqa: uning o‘rniga keladigan tizim o‘zgaradimi yoki faqat ism?
Son Heung-min kelajagi: xayrlashuv arafasidami?
Guruh bosqichidan chiqolmagan terma jamoa seshanba tongida uyga qaytishi kutilmoqda. Mahalliy OAV xabariga ko‘ra, KFA ularga maxsus kutib olish marosimi uyushtirishni rejalashtirmayapti. Bu ham kayfiyatni yaxshi ifodalaydi.
2014 yilda Braziliyadan mag‘lub bo‘lib qaytgan jamoani muxlislar koreys konfetlari bilan o‘qqa tutgandi – bu mamlakatda og‘ir haqorat hisoblanadi. O‘sha paytda ham murabbiy Hong Myung-bo edi. Tarix takrorlanayotgandek.
Endi esa, eng katta savollardan biri – sardor Son Heung-min atrofida. U kelasi oy 34 yoshga to‘ladi va avvalroq xalqaro futbolni tark etish ehtimoli haqida ishora qilgan. Hozircha sukut saqlayapti. Jamoa mag‘lub bo‘lgan, murabbiy iste’foga chiqqan, prezident tanqid qilgan, muxlislar g‘azablangan bir paytda sardorning qarori butun avlod uchun ramziy bo‘lib qolishi mumkin.
Agar Son ham ketadigan bo‘lsa, bu faqat bir yulduzning emas, butun davrning tugashiga o‘xshaydi.
Yopilmayotgan davra
Park Ji-sung yana bir bor o‘tmishga ishora qildi: “Afsuski, bu turdagi aylanish doimo takrorlanmoqda”, – dedi u. Jamoa inqirozga tushadi, islohotlar va’dasi beriladi, vaqt o‘tadi, natijalar yana qulaydi, xuddi shu savollar qaytib keladi.
“Biz yaxshiroq kelajakni orzu qilishimiz va uni shakllantirishimiz, bu xatolarni takrorlamaslik uchun qadam-baqadam oldinga yurishimiz kerak”, – deya qo‘shimcha qildi u.
Janubiy Koreya futboli hozir aynan shu chorrahada turibdi. 2002 yilgi mo‘’jiza haqida yana necha yil gapirish mumkin? Yoki nihoyat o‘sha mo‘’jizani tizimga aylantiradigan, keskin, og‘riqli, lekin zarur qarorlar qabul qilinadimi?
