Ispaniya – Argentina finalidan keyingi mushtlashuv: FIFA ish boshladi
Ispaniya – Argentina finalidan keyingi mushtlashuv: FIFA ish ochdi, UEFA bilan ziddiyat chuqurlashmoqda
Jahon chempionati finali maydonda emas, tun bo‘yi muhokama qilingan sahnalar bilan esda qoldi. Ispaniyaning qo‘shimcha daqiqalardagi 1:0 hisobidagi g‘alabasi, Ferran Torresning oltin golidan ham ko‘ra, yakuniy hushtakdan keyingi tartibsizliklar bilan yodda qolmoqda.
Ferran Torres g‘alabani olib berdi, asablar esa chiday olmadi
Qo‘shimcha bo‘limlarda Ferran Torres Ispaniyaga tarixdagi ikkinchi Jahon chempionati kubogini olib kelgan golni urdi. O‘yin allaqachon tarang kechayotgan edi, lekin dramatik yakun uchun yana bir bo‘lim bor ekan.
93-daqiqada Argentina o‘n kishi bo‘lib qoldi: Enzo Fernandez ikkinchi sariq kartochkasini olib, maydonni tark etdi. Shundan keyin ham argentinaliklar oxirgi daqiqagacha bosimni davom ettirdi, lekin natijani o‘zgartira olmadi.
Hushtak chalindi. Shu bilan hammasi tugashi kerak edi. Ammo aynan o‘sha paytda asablar uzildi.
Leandro Paredes Ispaniya futbolchilari bilan tortishib qoldi. Qarshi tomondan Eric Garcia va Gavi bilan keskin to‘qnashuv yuzaga keldi, atrofga boshqa futbolchilar ham yopirildi. Itar-turtar, hayqiriqlar, hissiyotlar portlashi – final yakuni jahon chempionatiga yarashmaydigan manzaraga aylandi.
Argentina bosh murabbiyi Lionel Scaloni maydonga yugurib kirib, o‘z futbolchilarini tinchlantirishga urindi. Murabbiylar shtabi va hakamlar futbolchilarni bir-biridan jismonan ajratishga majbur bo‘ldi.
FIFA prokurori ish boshlaydi
FIFA bu manzarani shunchaki tomosha qilib o‘tirmadi. Tashkilot intizom va etika bo‘yicha prokurorni tayinlab, finaldan keyingi mushtlashuv bo‘yicha rasmiy tekshiruv ochdi.
Hozircha ishning yakunlanish muddati haqida hech qanday ma’lumot berilmadi. Lekin final darajasidagi o‘yinda bunday janjal bo‘lib o‘tganini hisobga olganda, jarimalar, diskvalifikatsiyalar va keskin bayonotlar hali oldinda ekani aniq.
Savol bitta: bu yakuniy hushtakdan keyin yo‘qolib ketadigan oddiy his-tuyg‘ular portlashimi yoki FIFA misol qilib ko‘rsatadigan, og‘ir jazolanishi mumkin bo‘lgan holatmi?
Ceferin finalga kelmadi: UEFA va FIFA o‘rtasidagi sovuq urush
Maydondagi janjal – bu yakuniy portlash bo‘ldi. Turnir davomida esa kulis ortida boshqa front ochilgandi: UEFA va FIFA o‘rtasidagi keskin ziddiyat.
UEFA prezidenti Aleksander Ceferin Jahon chempionati finaliga kelmadi. Bunday darajadagi o‘yin uchun bu kamdan-kam uchraydigan holat. Bu shunchaki shaxsiy tanlov emas, balki ochiqcha siyosiy ishora sifatida talqin qilinmoqda.
Masala ildizi – intizomiy qarorlar, hakamlar logistikasi va o‘yinlarni tashkil etish bo‘yicha kelishmovchiliklarda. Jarayonni biladigan manbalar Ceferinning qarori aynan mana shu kelishmovchiliklar fonida qabul qilinganini ta’kidlaydi.
Eng keskin nuqta – AQSh terma jamoasi hujumchisi Folarin Balogun olgan qizil kartochkadan keyin avtomatik tarzda qo‘llanilishi kerak bo‘lgan bir o‘yinlik diskvalifikatsiyaning FIFA tomonidan to‘xtatib turilishi bo‘ldi. Bu qaror turnir davomida eng katta bahs-munozaralardan biriga aylandi.
UEFA bunga javoban FIFA “qizil chiziqni kesib o‘tdi”, deb chiqdi. So‘zlar yumshoq emas. Bu ikki tashkilot o‘rtasidagi ishonch allaqachon sinovdan o‘tayotgan bir pallada keskinlikni yanada oshirdi.
Ceferinning finalga kelmasligi – ana shu sovuq urushning ramziy nuqtasi bo‘lib qoldi.
Hakamsiz qolgan somalilik, Eron atrofidagi siyosiy savollar
Ziddiyat faqat bitta voqea bilan cheklanib qolmadi. Somalilik hakam Omar Abdulkadir Artan Jahon chempionatida ishlashi kerak edi, lekin AQShga kirish vizasidan mahrum bo‘ldi va turnirda ishtirok eta olmadi. Bu ham UEFA va boshqa Yevropa delegatlari uchun keskin savollarni yuzaga chiqardi.
Yevropalik rasmiylar Eron ishtirokidagi o‘yinlarning “geosiyosiy boshqaruvi” yuzasidan ham xavotir bildirdi. Qaysi hakamlar, qaysi stadionlar, qanday logistika – hammasi siyosiy fon bilan o‘lchanganini aytishdi.
Turnir formatiga kiritilgan o‘zgarishlar ham bahsli bo‘ldi. Majburiy suv ichish tanaffuslari, finaldagi cho‘zilgan tanaffus – bularning bari FIFA tomonidan joriy qilindi va hamma ham bu yo‘nalishni ma’qullamadi. Ayniqsa, finaldagi o‘yin tempi va ritmiga ta’siri haqida savollar ko‘paydi.
2026 tugadi, Conmebol 2030 uchun hujumga o‘tdi
Shimoliy Amerikadagi ilk 48 jamoali Jahon chempionati endi ortda qoldi. Ammo siyosiy va sport maydoni bo‘sh qolmadi. Bir kun o‘tiboq Janubiy Amerika futbol uyushmasi – Conmebol navbatdagi katta jangni boshladi: 2030-yilgi mundialni 64 jamoaga kengaytirish tashabbusi.
Conmebol prezidenti Alejandro Dominguez ijtimoiy tarmoqlarda ochiq kampaniya boshladi. Uning asosiy shiori aniq: yuz yillik yubileyga mos miqyos.
U 2030-yilgi Jahon chempionatini “uyda” – Uruguay, Argentina va Paragvayda kutib olish haqida yozib, aynan shu turnirni 64 jamoali formatga o‘tkazishni taklif qildi. Yubiley, tarix, Janubiy Amerika – hammasi bir ramziy paketga o‘ralgan.
Amaldagi tasdiqlangan rejaga ko‘ra, asosiy mezbonlar Ispaniya, Portugaliya va Marokash bo‘ladi. Uruguay, Argentina va Paragvay esa 1930-yildagi ilk mundial xotirasi sifatida ochilish uchrashuvlarini qabul qiladi.
Endi savol: FIFA Conmebol bosimiga yon beradimi yoki 48 jamoali formatni saqlab qoladimi?
Futbol maydondan chiqib ketgan lahza
Ispaniyaning oltin goli, Argentinaning qahramonona, lekin yetarli bo‘lmagan qarshiligi, qizil kartochka, final hushtagidan keyingi mushtlashuv, UEFA prezidenti yo‘qligi, siyosiy kulislar, 2030 uchun allaqachon boshlangan kurash – bularning bari bitta turnir fonida jam bo‘ldi.
Bu finalda futbol nafaqat o‘ynaldi, balki siyosat, intizom, hokimiyat va kelajak formati ustidan kurash maydoniga ham aylandi.
Savol shunday: keyingi Jahon chempionatlarida maydonda futbol ustun bo‘ladimi yoki tribunalar ortidagi janglar yana ham kuchayadimi?
