Inglewooddagi tun: Turkiya mag‘lubiyatdan keyin g‘alaba qozondi
Los-Anjelesda kechqurun stadion huvillab qolmadi. Tribunalar ko‘k-oq-qizil rangga emas, asosan mezbonlar rangiga bo‘yalgan, shovqin esa bir tomonga oqib turardi. Shunday sahnada Turkiya terma jamoasi o‘z mundialini dramatik tarzda yakunladi: AQSh ustidan 3:2 hisobidagi so‘nggi daqiqalardagi g‘alaba, ammo baribir uyga yo‘l – guruhdan chiqa olmagan holda.
Bu paradoksal kecha edi. Turnir tugadi, lekin ichkarida nimadir boshqacha boshlandi.
Oxirgi nafasdagi g‘alaba – bekor ketmagan og‘riq
Vincenzo Montella jamoasi allaqachon musobaqadan chiqib ketganini bilgan holda maydonga tushdi. Ruhiy bosim, charchoq, deyarli to‘liq AQSh tarafdori bo‘lgan tomoshabinlar – bularning barchasi turk futbolchilarining ustiga tushgandek edi. Shunday vaziyatda ko‘pchilik jamoalar odatda ich-ichidan bo‘shab qoladi.
Turkiya esa aksincha yo‘lni tanladi. Ular oxirgi daqiqagacha hujum qildi, xavf oldi, tavakkal qildi. Va bosim baribir natija berdi – so‘nggi zarba, so‘nggi gol, 3:2. Natijada turnir jadvalida hech narsa o‘zgarmadi, lekin kiyinish xonasida hammasi boshqacha his qilindi.
Montella buni yashirmadi: bu o‘yin uning o‘zi uchun ham odatiy uchrashuv emasdi.
“Uyga bosimizni baland ko‘tarib qaytishimiz mumkin, – dedi u. – Futbol og‘riq beradi, lekin o‘yinning oxirida hayajonlandim... Bugungi uchrashuv mingta g‘alabadan ham qadrliroq.”
Uning so‘zlarida taskin emas, qat’iyat bor edi. Turnir yakunlangan, ammo bu jamoa ruhiy jihatdan mag‘lub bo‘lmadi.
Imkoniyatlar bor edi, aniqlik yetishmadi
Murabbiy butun mundial davomida jamoasi yetarlicha imkoniyat yaratganini ta’kidladi. Turkiya hujumda fikri bor, g‘oyasi bor jamoa sifatida ko‘rindi, ammo hal qiluvchi lahzalarda aniqlik xiyonat qildi.
Montella hech bir futbolchini alohida tanqid qilmadi, nom aytmadi, barmoq bilan ko‘rsatmadi. U mas’uliyatni bo‘lib tashlash o‘rniga, jamoaviy rasmga qaradi: imkoniyatlar bor edi, lekin sovuqqonlik yetishmadi.
U, ayniqsa, dastlabki ikki uchrashuvni esladi. U yerda kichik tafsilotlar, birgina durang ham taqdirni o‘zgartirishi mumkin edi.
“Dastlabki ikki o‘yinda omad yuz o‘girdi, – dedi u mazmunan. – Hech bo‘lmaganda bittasida durang bo‘lganida, hammasi boshqacha ketishi mumkin edi.”
So‘ng esa o‘zi ham tan olgan haqiqatni qo‘shdi: “Futbol har doim ham adolatli emas.”
Bu gaplar bahona emas, real vaziyatning sovuqqon tahlili edi. Turkiya o‘ynadi, lekin maydon bilan hisob-kitobda kichik, ammo qimmatga tushadigan xatolarga yo‘l qo‘ydi.
Bayroq, g‘urur va kelajak ishorasi
So‘nggi hushtak yangragach, Turkiya futbolchilari maydonda bayroq bilan nishonladi. Tashqaridan qaraganda, bu shunchaki uch ochko uchun haddan tashqari quvonchdek ko‘rinishi mumkin. Lekin bu g‘alaba jadval uchun emasdi – o‘z-o‘zini isbotlash, bayroqni yerga tushirmaslik uchun edi.
Montella o‘sha lahzalarni ko‘rib, bu jamoaning ichidagi g‘urur va o‘zligini alohida ta’kidladi. Uning uchun bu nishonlash kelajak haqidagi ishonchning ham belgisi bo‘ldi. Raqamlar, statistika, turnir jadvali – bularning bari bir kun unutiladi. Lekin bunday kechalardagi his-tuyg‘ular qoladi.
Turkiya bu Jahon chempionatiga 2002 yildan beri ilk bor kelgan edi. Oradagi 24 yillik tanaffus – bu butun bir avlodning mundialni televizor ortidan tomosha qilishiga teng vaqt. Shuning uchun ham bu safar yo‘lning erta tugashi alamliroq tuyuldi.
Murabbiy esa ortga emas, oldinga qarashni tanladi.
“Umid qilamanki, bu safar 24 yil kutib o‘tirmaymiz, – dedi u. – Yana qaytamiz, va bu safar yaxshiroq natija bilan.”
Savol endi boshqacha: bu kechadagi g‘urur va og‘riq, shu 3:2 hisobidagi so‘nggi nafasdagi g‘alaba – Turkiya uchun yangi davrning boshlanishiga aylanadimi yoki yana bir yo‘qotilgan imkoniyat sifatida tarix sahifalarida qolib ketadimi?
