Fransiya va Marokash: Chorak finaldagi jang
Boston, AQSh sharqi qirg‘og‘i — Marokash terma jamoasi safardan chiqib ketganiga ko‘p bo‘lmay, stadion tashqarisida g‘alati manzara yuzaga keldi: ko‘plab marokashlik muxlislar xotirjamlik bilan Kylian Mbappe muxlislar klubiga “a’zo” bo‘lishga tayyor ekanini tan oldi.
Sababi oddiy edi. Mbappe avvaliga maydonni larzaga keltirgan g‘alati chiroyli zarba bilan hisobni ochdi, oradan atigi olti daqiqa o‘tib esa ikkinchi golga hammuallif bo‘ldi. Fransiya 2:0 hisobida g‘alaba qozondi, Marokash muxlislari esa raqibni bir og‘izda “to‘xtatib bo‘lmaydigan kuch” deb atadi.
Yaseen Maroufi bunga qarshi emasdi. U marokashliklar bu safar ham mo‘’jiza kutganini, duo qilganini, ammo ich-ichidan fransuzlar g‘alabasiga tayyor bo‘lib kelganini tan oldi. U stadiondan chiqib ketar ekan, yelka qisib shunday dedi: Fransiya nafaqat maydonga 11 nafar juda kuchli futbolchi bilan tushadi, balki butun turnir bo‘yicha eng chuqur zaxiralardan biriga ham ega. Uningcha, hozircha Fransiyani mag‘lub etish — turnirdagi eng og‘ir vazifa.
Ammo chorak finalning ilk daqiqalari bunday manzarani va’da qilmagandi. Sharqiy qirg‘oqdagi jazirama issiq ostida start olgan bu bahsning yashirin sarlavhasi boshqacha edi: qasos.
Qasos izlagan Atlas sherlar
2022 yilgi yarim final mag‘lubiyati hali unutilmagan. O‘sha alamli kecha hali ham ko‘ngillarda. Marokash bu safar hisobni tenglashtirishni, tarixni o‘zgartirishni xohlardi.
O‘yindan avval ehtiyotkor umid hukmron edi. Yangi murabbiy, yosh va dadil jamoa, Mbappe uchun “yomon kun” tilagan duolar. Hammasi bir joyga yig‘ilgandi.
29-daqiqada o‘sha tilaklar ro‘yobga chiqqandek bo‘ldi. Mbappe penalti tepish uchun nuqtaga yo‘naldi. “Dima Maghreb” shiori ostida titrab turgan tribunalar to‘satdan jimib qoldi. Uzoq cho‘zilgan tanaffus — jarima maydoni ichida futbolchilarning joylashuvi, to‘pning nuqtadan biroz siljishi, hakamning ogohlantirishlari… Nihoyat, zarba.
Mbappe ikkilanib qoldi. Oyog‘idan chiqqan zarba ham shunga yarasha bo‘sh chiqdi. Darvoza chizig‘ida kutib turgan Yassine Bounou esa bu sovg‘ani minnatdorlik bilan qo‘lga kiritdi. Stadion portlab ketdi. Marokash darvozaboni yana qahramonga aylandi.
Bu epizod birinchi bo‘limning ruhiyatini aniq aks ettirdi: ehtiyotkor, keskinlikdan ko‘ra xavfsizlikni tanlagan futbol. Har ikki tomon ham oldinga ko‘p kuch bilan o‘tishga shoshilmadi, orqa chiziqda ochilib qolishdan cho‘chidi. Yarim imkoniyatlar, sinov zarbalari, lekin haqiqiy xavf kam.
Tanaffusdan keyin esa Atlas sherlar qo‘rquvni bir chetga surgandek bo‘ldi. Ular birinchi bo‘lib Fransiya himoyasini yorishga urindi, hatto yagona aniq zarbasini ham yo‘lladi, ammo bu safar fransuzlar darvozaboni o‘z vazifasini bajardi.
Shu paytdan boshlab xavfli hudud paydo bo‘ldi. Marokash o‘yinni raqib yarim maydoniga ko‘chirishga urinarkan, ortda bo‘sh zonalar paydo bo‘la boshladi. Fransiyaga qarshi bu — deyarli o‘z joniga qasd.
Mbappe sahnaga to‘liq chiqdi
Bo‘sh zonalar — Mbappe uchun taklifnomaga teng. U chap qanotdan tez-tez ichkariga kirib, himoyachilarni birma-bir ortda qoldira boshladi. 60-daqiqada esa bu bosim natija berdi.
Mbappe chap tomondan hujumni boshladi, raqibni aylantirib o‘tdi, kombinatsiyani davom ettirdi va nihoyat, o‘zining bu turnirdagi sakkizinchi goliga sabab bo‘lgan hujumni yakuniga yetkazdi. Fransiya hisobni ochdi. Marokashning qasos rejasi titrab tushdi.
Oradan ko‘p o‘tmay, sahna yana uning qo‘lida edi, lekin bu safar u yakunlovchi emas, yaratuvchi rolini tanladi. Mbappe himoyani yana bir bor aylantirib, bo‘sh qolgan Ousmane Dembele uchun ideal vaziyat tayyorladi. Dembele bu imkoniyatni boy bermadi — ikkinchi gol, uning o‘zi uchun esa beshinchi. Statistik kitoblar yangilandi: bitta mundial doirasida kamida beshtadan gol urgan ikki futbolchiga ega bo‘lgan yagona terma jamoa — endi Fransiya.
Mbappe chizgan bosh aylantiruvchi doiralar, fintlar, tezlanishlar keyingi daqiqalarda yana davom etdi. Ammo hisob o‘zgarmadi. Fransuzlar uchinchi golni topmadi, lekin endi bunga ham ehtiyoj qolmagandi. Qizil libosdagi marokashliklar esa vaqt o‘tgan sari raqib yarim maydoniga o‘tishni tobora qiyinroq his qila boshladi. 2018 yilgi chempionlar ularga na bir qarich joy, na bir lahza nafas olish imkonini qoldirdi.
Birinchi bo‘limdagi teng kurash Marokashga umid bergandi. Bu umid ikkinchi bo‘lim o‘rtalariga kelib, xuddi jazirama issiqda eriyotgan muzdek suvday qo‘ldan chiqib ketdi.
“Dima Maghreb” deb jaranglagan stadion asta-sekin jim bo‘lib qoldi. O‘rnini boshqa nido egalladi: “Allez les Bleus”. Fransuz muxlislarining ovozi faqat marokashliklar sukut saqlaganida eshitila boshladi. Endi ular yosh, jasur va chuqur tarkibli jamoa bilan nafaqat bu kubokni, balki kelajakdagi sovrinlarni ham ko‘rayotgandek edi.
Fransuz-amerikalik muxlis Claude Beyanoun o‘g‘li Zach bilan yonma-yon o‘tirib, maydondagi iste’dodlar paradidan zavqlanganini yashirmadi. Uning ko‘z o‘ngida yangi avlod Fransiyasi shakllanayotgan edi.
2022 yildagi og‘riq, 2026 yildagi takror
Marokash uchun esa bu kecha boshqa ma’noga ega edi. 2022 yilda tajribali avlod bilan boy berilgan yarim final. 2026 yilda esa yosh, jasur, lekin hali to‘liq pishmagan jamoa bilan chorak final. Har ikki safar ham bir xil raqamlar, bir xil sovuq hisob.
Stadionni tark etayotgan marokashliklarning qadamida og‘irlik bor edi. Bayroqlar yelkalarga tashlangan, ko‘zlar esa charchagan. Ammo yuzlarida faqat umidsizlik emas, ich-ichida yonayotgan kichik, lekin tirik uchqun ham ko‘rinardi.
Hamza ismli muxlis, familiyasini aytishni istamadi, ammo kelajakka qarashdan to‘xtamadi. U 2030 yilni tilga oldi — Marokash hamkorlikda mezbonlik qiladigan mundialni. “Biz bu safar yuta olmadik, lekin keyingi jahon chempionatini uyda yutamiz”, dedi u qat’iyat bilan.
Shu so‘zlar Marokash futbolining bugungi holatini aniq tasvirlab berdi: alam bor, lekin taslim yo‘q. Fransiya bu kechada yana bir bor o‘zining to‘xtatib bo‘lmas kuch ekanini isbotladi. Ammo savol ochiq qoladi: 2030 yilda, o‘z uyida, Atlas sherlar bu devorni nihoyat yorib o‘ta oladimi?
