
Boycottning tanqidi: Smithga tarix rahm qilmasin
Ingliz kriket afsonasi Geoffrey Boycott 2018-yilgi mash’um “Sandpaper Gate” mojarosi bo‘yicha sobiq Avstraliya sardori Steven Smith ustidan navbatdagi og‘ir tanqidlarini yog‘dirdi. Uningcha, o‘sha kun faqat Bancroftning cho‘ntagida yashiringan zımpara bilan emas, Avstraliya jamoasining sardorlik sha’ni bilan ham sinovdan o‘tgan.
Boycott fikricha, Smith o‘zini chetga olib qochib, javobgarlikdan qutula olmaydi. Jamoa yig‘ilishida David Warner to‘pni teskari aylanishga majbur qilish uchun abraziv buyumdan foydalanish g‘oyasini o‘rtaga tashlaydi, Cameron Bancroft esa bu ishni bajarishga rozi bo‘ladi. Smith esa o‘sha payt xonada bo‘lgan, hammasini eshitgan. Lekin aralashmadi. Faqat bir og‘iz: u bu haqda “hech narsa bilishni xohlamasligini” aytdi, xolos.
Boycott uchun aynan shu lahza hal qiluvchi nuqta.
U The Telegraph dagi ustunida shunday yozadi: sardor sifatida Smith o‘sha payt darhol chiziq chizib, rejaga nuqta qo‘yishi kerak edi. Warner g‘oyani aytgan zahoti. Hech qanday “ko‘zim ko‘rmasin, qulog‘im eshitmasin” yo‘q. Boycott nazarida, sardorlik unvoni bunday beparvolikni kechirmaydi.
U yanada keskinroq davom etadi: Smithning “men bilishni xohlamadim” deya chetga chiqib olishga urinishini u hayratomuz, hatto dahshatli deb baholaydi. Reja baribir amalga oshdi, Avstraliya to‘pni noqonuniy usulda aylantirdi va bu ustunlikdan foydalanishga harakat qildi. Boycott uchun bu — faqat uch nafar o‘yinchining aybi emas, sardorning ham imzosi bor bo‘lgan dog‘.
“Tarix Smithga mehribon bo‘lmasligi kerak,” deya yozadi u. Uningcha, Smith sardor sifatidagi eng asosiy mas’uliyatini yerga urgan.
Smith keyinchalik o‘z rolini tan oldi, Cricket Australia tomonidan berilgan bir yillik diskvalifikatsiyani to‘liq o‘tab chiqdi. Bu jazo o‘sha paytda kriket olamida misli ko‘rilmagan qattiq chora sifatida baholangan, Avstraliya jamoasi esa bir zumda axloqiy bo‘shliq ichida qolgan edi.
Usman Khawaja o‘zining “Sabr” nomli kitobida bu voqealarga qaytib, Smith jazoni qabul qilganda jamoa ichkarisidagi boshqa o‘yinchilarni himoya qilishni ham o‘ylaganini yozadi. Ya’ni, sardor o‘sha payt maydonda to‘xtata olmagan rejani, hech bo‘lmaganda tashqarida o‘z bo‘yniga olib, jamoani yanada chuqurroq chohga tushib ketishdan asrashga urinib ko‘rgan.
Ammo Boycott nazarida bu kechikkan fidoyilik sardorlik gunohini yuvmaydi. U Sandpaper Gate ni kriket axloqiy mezonlari bo‘yicha eng qora sahifalardan biri sifatida ko‘radi, hatto ba’zi bahslarda uni Hansie Cronje davridagi match-fixing mojarolari bilan yonma-yon qo‘yishadi.
Savol esa hanuz o‘sha: Smithning jazo o‘tab qaytganidan keyingi karyerasi, runs va rekordlar — tarix sahifasini tozalashga yetadimi yoki Boycott aytganidek, sardorlikdagi bitta sukut butun merosga tamg‘a bosib qoladimi?
