Bellingham bosh og‘rig‘i: Tuchel uchun muammo
Panama ustidan 2:0 hisobidagi g‘alaba Angliya uchun shunchaki navbatdagi ishbilarmonlik kechasi bo‘lmadi. Bu kecha Thomas Tuchel uchun yarim himoyada butun boshli boshqotirma boshlanadigan tongni ochdi. Sabab bitta: Jude Bellinghamning maydonning chuqur zonasidagi ajoyib o‘yini.
U Elliot Anderson yonida yanada ortga surilgan rolda saf tortdi, gol urdi, golli uzatma berdi, pressing qildi, to‘p olib qo‘ydi, hujumga qo‘shildi. Bir so‘z bilan aytganda, hamma joyda paydo bo‘ldi. Endi esa chorshanba kuni DR Congo bilan 1/16 final oldidan Tuchel stol ustida taktik variantlarga to‘la qog‘ozlar bilan qolgan.
Bu yerda yana bir ism sahnaga chiqadi: Declan Rice. U sog‘lom bo‘lsa, o‘ynaydi. Shubha yo‘q. Mana shu “o‘zi-o‘zidan ravshan” haqiqat aynan hozir bosh murabbiy uchun eng katta savolni tug‘diryapti: Bellinghamni qaerga qo‘yish kerak?
Rice o‘ynaydi. Unda Bellingham-chi?
Paul Merson buni keskin qo‘yadi: Rice asosiy tarkibda bo‘ladi, bo‘lishi shart. Aynan u yirik raqiblarga qarshi o‘yinlarda Angliyaning tayanch nuqtasi bo‘lib kelgan. Lekin Panama qarshi o‘yinda ko‘rinib qoldi – Bellingham chuqurroq zonadan kelganda, raqib uni butunlay yo‘qotib qo‘ydi.
Bu rolda uni ushlash ancha qiyin. U orqadan yugurib chiqadi, chiziqlar orasidan o‘tadi, to‘p bilan ham, to‘psiz ham raqibni chalg‘itadi. Raqib himoyachilari uchun esa bu – doimiy bosh og‘rig‘i.
Shu payt Anderson masalasi paydo bo‘ladi. U ham yaxshi turnir o‘tkazyapti, ammo agar Tuchel Rice–Bellingham juftligini tanlasa, qurbon aynan u bo‘lishi mumkin. Mersonning fikricha, bu juftlik ishlashi mumkin, ammo boshqa savol tug‘iladi: unda “10-raqam” pozitsiyasida kim o‘ynaydi?
Morgan Rogers Panama qarshi o‘yinda bu rolda qiynaldi. To‘pga deyarli tegmadi, o‘yin markazida yo‘qolib qoldi. Xuddi Bellingham Ghana qarshi “o‘nlik” sifatida o‘ynaganida bo‘lgani kabi. O‘sha uchrashuvda ham raqib chuqur joylashdi, markaz tiqilib ketdi, Bellingham to‘p ololmay qoldi.
Muammo aniq: Angliya “10-raqam”ga to‘pni qanday yetkazishni hal qilishi kerak. Kim o‘ynashidan qat’i nazar.
Bellingham – maktab o‘quvchisidek jo‘shqin, lekin unga to‘p kerak
Merson Bellinghamni yaxshi biladi va uning Panama qarshi o‘yinidan hayron qolmaganini aytadi. Unga ko‘ra, Bellingham to‘pni xohlaydi, o‘yinning har nuqtasida ishtirok etishni xohlaydi, maydonda xuddi maktab hovlisidagi eng jo‘shqin boladek yuguradi. Bu jihati bilan u Wayne Rooneyni eslatadi.
Ghana qarshi o‘yinda Bellingham doim bo‘sh joy izlab chiqdi, ko‘rsatdi, ochildi, lekin sheriklari unga to‘p yetkazmadi. U “10-raqam” bo‘lib turib, deyarli o‘yindan uzilib qoldi. Panama qarshi esa vaziyat butunlay boshqacha bo‘ldi: chuqurroqda joylashgan Bellingham ko‘proq to‘p oldi, o‘yin ritmini o‘zi belgiladi.
Mersonning fikri keskin: Angliya “8” va “10” pozitsiyalarida o‘ynaydigan futbolchilarga to‘pni yetkazishni o‘rganishi shart. Ayniqsa Bellinghamga. U Lionel Messiga qiyoslamaydi, ammo misol sifatida Argentina yondashuvini eslatadi: ular Messiga imkon qadar tez-tez, hatto tor zonalarda ham to‘p berishadi. Bellingham ham tor joydan qo‘rqmaydi, lekin jamoa unga ishonishi, to‘pni topshirishga jur’at qilishi kerak.
DR Congo ham Ghana va Panama kabi chuqur o‘ynashi kutilmoqda. O‘n nafar futbolchi bilan orqaga tushib, zonalarni yopadi. Shunday sharoitda Bellinghamni yana “10-raqam”ga qaytarish xavfli qarorga o‘xshaydi. U yana to‘psiz qolishi mumkin.
Qanotlar uyg‘onishi kerak
Angliya hujumidagi boshqa katta savol – qanotlar. Panama qarshi birinchi bo‘limda Marcus Rashford to‘pni ko‘p oldi, lekin deyarli hech narsa yarata olmadi. Turnir boshlanishidan oldin ko‘pchilik uni Anthony Gordonga ustun qo‘ygan, ammo hozircha bu ishonch to‘liq oqlangani yo‘q.
Bukayo Saka esa biroz qiynalayotgandek ko‘rinadi. Balki mayda jarohat, balki charchoq – aniq emas. Shunga qaramay, Mersonning qat’iy fikri bor: katta o‘yinlarda Sakasiz Angliya tasavvur qilib bo‘lmaydi. U baribir maydonda bo‘lishi kerak.
Hozircha qanot futbolchilari umumiy bahoda oltilik darajasida. Yomon emas, lekin yetarli ham emas. Aynan ular “knockout” bosqichida farqni belgilab berishi mumkin bo‘lgan zonalar. Agar ular bir-ikki pog‘ona yuqoriga ko‘tarilsa, Angliya bu turnirda ancha uzoqqa borish imkoniga ega bo‘ladi.
Eng muhim jihat: jamoa faqat Harry Kane gollariga qaram bo‘lib qolmagan. U o‘z gollarini urdi, himoya Ghana qarshi sinovdan yomon o‘tmadi, Panama qarshi esa Bellingham sahnaga chiqdi. Bu turnirda turli o‘yinlarda turli qahramonlar paydo bo‘layotgani – yaxshi alomat.
Turnir endi boshlanmoqda: Angliya o‘sishga majbur
Merson Angliya guruh bosqichini “yettitalik” deb baholaydi. Croatia, Ghana va Panama ustidan olingan natijalar ishni bajarib bo‘ldi, xolos. Endi esa haqiqiy sinovlar boshlanadi. U bitta narsadan xavotirda: katta o‘yinlarda darhol “kalitni buragandek” kuchayib qolishning iloji yo‘q. Jamoa bosqichma-bosqich o‘sishi, har uchrashuvda biroz bo‘lsa ham yaxshilanishi kerak.
Dunyo chempionati bu safar juda ochiq ko‘rinadi. France hujumda dahshatli, Spain har doimgidek to‘pni nazorat qiladi, lekin raqibni maydondan butkul siqib chiqaradigan jamoa emas. Colombia esa Portugal qarshi o‘yinda tezlik, energiya va mahalliy sharoitga moslashuv bilan ajralib turdi. Har bir kunda har qanday jamoa og‘riqli zarba berishi mumkin.
Angliya ham bu safda. Ha, Ghana va Panama qarshi o‘yinlar ma’lum ma’noda “reallikka qaytarish” bo‘ldi. Kamchiliklar ko‘rinib qoldi, ayniqsa hujum yakunida va yarim himoyadagi balansda. Lekin jamoa hanuz turnirda. Demak, imkoniyat bor.
Endi savol bitta: Tuchel Croatia qarshi ko‘ringan eng yaxshi versiyasini yana tiklay oladimi? Agar Angliya shu darajaga qaytsa va unga bir oz qo‘shsa, bu jamoa kubok uchun kurashdan chetda qolmaydi.
Umid qiynaydi, deydi Merson. Ammo aynan shu umid – Angliyaning bu turnirdagi eng katta harakatlantiruvchi kuchi emasmi?
