Belgiya – AQSh: 2014 xotirasi va yangi avlod sinovi
Thibaut Courtois uchun Amerika Qo‘shma Shtatlariga qarshi jahon chempionati o‘yini deganda, avvalo bitta ism yodga tushadi: Tim Howard.
2014 yil, Braziliya. O‘sha mashhur kecha. Howard 16 ta seyv qiladi, ammo baribir Belgiya qo‘shimcha daqiqalarda 2:1 hisobida g‘alaba qozonadi. Oradan o‘n yildan ko‘proq vaqt o‘tdi, Howard allaqachon butsa osib qo‘ygan, lekin 34 yoshli Courtois yana darvoza ustunlari orasida. Dushanba kuni yana AQShga qarshi, yana pley-off, bu safar 1/8 finalda.
O‘sha o‘yindan keyin amerikalik futbol butunlay boshqa bosqichga chiqdi.
Courtois buni yaqqol ko‘rib turibdi: ularning salohiyatini, maydondagi dadilligini, jahon sahnasida tobora balandroq ovoz bilan gapirayotganini. U buni ochiq tan oladi: bu jamoa endi jiddiy kuchga aylanmoqda. Faqat bir “lekin” bor – bu ertakni aynan dushanba kuni yakunlashni istaydi. Belgiyaliklar og‘ir, murakkab o‘yinni kutishyapti.
AQSh futbolining burilish nuqtalari
Jahon chempionati bu yozda AQShda futbolga bo‘lgan qiziqishni yana bir bor portlatib yubordi. Sport hanuz ommaviy madaniyatning eng yuqori pog‘onasiga chiqish uchun kurashayotgan bo‘lsa-da, tribunadagi shovqin, televizor reytinglari va ijtimoiy tarmoqlardagi bahslar boshqa narsani aytyapti.
Shu yo‘l silliq bo‘lmadi. 2017 yilda Trinidad va Tobago ustidan kutilmagan mag‘lubiyat, 2018 yil Rossiyadagi mundialni televizordan tomosha qilishga majbur bo‘lish – bular hammasi jarohatdek o‘tgan. Ammo shu og‘riqdan yangi avlod paydo bo‘ldi.
Endi jamoani argentinalik Mauricio Pochettino boshqaryapti. U yoz davomida “amerikalik tajriba”ni quchoq ochib qabul qildi, mamlakat kayfiyatini his qildi va shu energiyani kiyinish xonasiga olib kirdi. Natija? AQSh tarixida jahon chempionatidagi eng yuqori marraga yana bir qadam qoldi.
Turnirda to‘rtta o‘yindan uchtasi yutib qo‘yilgan. Shtatlar tarkibi endi asosan Yevropadagi yulduzlardan yasalgan mozaikani eslatadi. Old chiziqda Christian Pulisic va Folarin Balogun – ularning har ikkisi ham katta sahnaga o‘rganib bo‘lgan. Balogun dushanba kungi o‘yinga ham zaxirada emas, to‘liq huquqli ishtirokchi: qizil kartochkasini qayta ko‘rib chiqish masalasida Donald Trump tomonidan FIFA prezidenti Gianni Infantino’ga qilingan telefon qo‘ng‘irog‘i uning yo‘lini ochib berdi.
Belgiyaning uzoq umr ko‘rayotgan “oltin avlodi”
Courtois bilan birga yana bir tanish yuz – Axel Witsel. U ham 2014 yilda maydonda bo‘lgan. Bugun u amerikaliklar haqida gapirar ekan, bitta jihatni alohida urg‘ulaydi: bu jamoa texnik jihatdan butunlay boshqa darajaga ko‘tarilgan. Tanasi bilan ham, o‘yindagi intensivligi bilan ham, murabbiylik yondashuvi bilan ham.
Belgiya tarkibida o‘sha eski sahifalardan faqat to‘rtta ism qolgan: Courtois, Witsel, Kevin De Bruyne va Romelu Lukaku. Lekin bu to‘rtlik hali ham jahon futbolining eng xavfli kombinatsiyalaridan biri. 2018 yilgi mundialda uchinchi o‘rin – ularning hali ham yuqori saviyada ekaniga eng katta dalil.
Ular bu turnirda ham qanday jamoa ekanini ko‘rsatib bo‘lishdi. 1/16 finalda Senegalga qarshi o‘yinda 0:2 hisobidan 3:2 g‘alabaga qaytish – bu nafaqat sifat, bu mentalitet.
AQSh himoyachisi Alex Freeman ana shu barqarorlikka qoyil qoladi. Uning ko‘zida Belgiya – jahon chempionatlari uchun yaratilgan jamoa. Ular “katta lahzalar”ni qanday o‘ynashni bilishadi. Freeman esa o‘ziga bitta savol beradi: endi bu lahzalarda biz qanday qilib asosiy rolni o‘ynay olamiz?
Yevropaga qarshi la’nat va Belgiya bilan eski hisob
Raqamlar AQSh foydasiga emas. Yevropa jamoalariga qarshi jahon chempionatidagi so‘nggi 13 o‘yinda birorta g‘alaba yo‘q. Umumiy balans ham og‘ir: 3-6-15. Mart oyida Belgiya bilan bo‘lib o‘tgan o‘rtoqlik uchrashuvida 2:5 hisobidagi mag‘lubiyat – yaqin o‘tmishdagi eng achchiq eslatmalardan biri.
Shu fon bilan maydonga chiqish oson emas. Lekin ba’zan tarix bosim emas, yonuvchi yoqilg‘iga aylanadi.
Himoyachi Chris Richards 2014 yildagi Howard shousini hanuz zavq bilan eslaydi. Ha, o‘sha kuni AQSh yutmagan. Lekin u bir narsani ko‘rdi: “oltin avlod” deb atalayotgan Belgiya bilan yigitlar bemalol tengma-teng kurashganini. Endi esa navbat ularga. O‘sha sahnani qayta sahnalashtirish, lekin bu safar boshqa yakun bilan.
Yangi avlodning bolaligi – o‘sha mag‘lubiyatda
Freeman 2014 yilda atigi to‘qqiz yosh edi. U Braziliyadagi o‘yinni televizor ortidan tomosha qilgan. O‘sha mag‘lubiyat unga bitta fikrni singdirdi: amerikalik futbolchilar ham jahonning eng yaxshilariga qarshi haqiqiy jang bera oladi.
Bugun u o‘sha ekranning narigi tomonida. Endi u maydonda. Endi u boshqalarga ishonch berishi kerak.
Uning so‘zlari keskin: bu o‘yin shunchaki pley-off emas, bu – qasos. 2014 yil uchun. Uch oy oldin, o‘rtoqlik uchrashuvida yegan 2:5 uchun. Bu safar ular maydonga faqat o‘zlari uchun emas, butun mamlakat uchun chiqayotganini his qilishyapti.
Dushanba kuni nafaqat chorak final yo‘llanmasi hal bo‘ladi. AQSh futboli uchun yangi davr boshlanadimi-yo‘qmi, savol aynan shu kechada javob topadi.
