BBC va ITV jahon chempionati urushi: kim g‘olib?
Argentina – Spain finali maydonda bo‘lishi mumkin. Lekin Buyuk Britaniyada ekranda o‘ynaladigan haqiqiy final har doimgidek bitta: BBC va ITV o‘rtasidagi mundial urushi. Turnir tugadi. Hisobni ochish vaqti keldi.
Studiyalar: raqamli fonmi yoki Manxettendan ko‘rinish?
BBC turnir oldidan katta shov-shuv qildi: AQShga uchmaslik, balki raqamli studiyada ishlash, fon sifatida esa mezbon shaharlardagi diqqatga sazovor joylarni qo‘yish. Bu aslida bitta ochiq signal edi: “Oldingi byudjet endi yo‘q”. Raqamli manzaralar chiroyli, lekin sovuqroq ko‘rindi.
ITV esa butun turnir davomida Nyu-Yorkka joylashdi. Ha, Meksika, Kanada va AQSh g‘arbiy sohilidagi o‘yinlardan baribir ancha olisda edi, lekin efirda ular o‘zini Amerika tuprog‘ida ancha erkin, “uydagidek” tutdi. Kadr ortidagi masofa sezildi, lekin kadr ichidagi atmosfera ish berdi.
BBC nihoyat AQShga uchib borgani zahoti esa Angliya terma jamoasi o‘zi uyga qaytib qoldi. Ironiya shunchaki qalin.
G‘olib: ITV.
Punditlar: Roy Keane sahnada, BBC esa Linekersiz adashgan
ITV tarkibi qog‘ozda ham, efirda ham yulduzli edi. Roy Keane – odatdagidek kasbiy g‘ashlik ustasi, har bir sust pressingni shaxsan xafa bo‘lgandek tanqid qiladi. Australia turnirda bo‘lgan paytda esa “professional Ange” – Ange Postecoglou sahnaga chiqdi, o‘zining taktik qarashlari va mayin, lekin qat’iy ohangi bilan panelni tortib turdi.
Jobi McAnuff kechki, kech qolgan o‘yinlarga ko‘proq yuborilgani bilan biroz omadsiz bo‘ldi – uning tiniq tahlillari ko‘proq prime-timega loyiq edi. Ian Wright esa yana bir bor o‘zini isbotladi: ekranda paydo bo‘lsa, ko‘z uzish qiyin. Hatto dastlab Emma Hayes’ni “taktik oshxona” deb atala boshlagan, noqulayroq segmentga joylashtirish xatosi ham ITVni izdan chiqara olmadi.
BBC esa Gary Linekerdan keyingi davrni hali ham to‘liq his qila olmayapti. U nafaqat boshlovchi, balki jahon chempionatini yutgan, kiyinish xonasini ichidan biladigan ovoz edi. Endi bu bo‘shliq aniq sezilyapti.
Micah Richards’ning portlovchi energiyasi kimlargadir yoqadi, kimlargadir yoqmaydi – o‘rtasi kam. Ammo BBC tarkibida sobiq Angliya 1-raqami Joe Hart ayniqsa ajralib turdi: jonli, ochiq, pozitsiyadan kelib chiqqan fikrlar. Alan Shearer va Wayne Rooney esa ko‘p hollarda Argentina hujumiga qarshi turgan sust Angliya himoyasi kabi ko‘rinib qoldi – ortiqcha xavf olmasdan, tekis, biroz sekin.
G‘olib: ITV.
Sharhlovchilar: zerikkan ovozlar, bir tomonda, Ally McCoist – boshqa tomonda
Divanda o‘tirgan muxlis uchun hal qiluvchi jumboqlardan biri shu: qanday qilib kimdir dunyoning eng katta o‘yinlarini sharhlab turib, go‘yoki majburan, hafsala bilan emas gapirishi mumkin? Bu allaqachon “Mark Lawrenson sindromi” deb ataladigan holatga aylangan.
Bu turnirda ham o‘sha ohang qaytdi. Jonathan Pearce (BBC) va Lee Dixon (ITV) ko‘pincha aynan shunday kayfiyatni eslatdi – ularga quloq solib, o‘yin tempini his qilish qiyinlashdi. Qarshi qutbda esa Ally McCoist turardi: uning bitmas-tuganmas entuziazmi, maydondagi har bir mayda detaldan zavqlanishi efirni jonlantirib yubordi.
Baribir umumiy tarkibga qaralganda, BBC bu bo‘limda qo‘li balandroq bo‘ldi. Guy Mowbrayning ovozi, ritmi, o‘yinni “o‘qishi” Sam Matterface bilan taqqoslaganda ancha yengil eshitildi, quloq charchatmaydi, balki o‘yinga tortadi.
G‘olib: BBC.
O‘yin tugagach: Harry Kane memlari va Bellingham bilan nozik lahza
Post-match intervyular bu safar ham shunchaki rasmiy savol-javob bo‘lib qolmadi, balki alohida sarlavhalarga aylandi. BBC uchun bu – sof komediya edi. Harry Kane Meksikadagi Azteca stadionida Angliya g‘alabasidan keyin ovozini deyarli yo‘qotgan holda mikrofonga gapirishga majbur bo‘ldi. Natija? Tasodifan sport tarixidagi eng kulgili intervyulardan biri. Ijtimoiy tarmoqlar esa bu kadrlarni cheksiz “remix” qildi.
ITV uchun esa qaltisroq lahza bo‘ldi. Angliyaning Norvegiya ustidan chorak finaldagi g‘alabasidan so‘ng Gabriel Clarke Jude Bellingham bilan suhbat chog‘ida Thomas Tuchelning o‘yin haqidagi tanqidlarini yuzma-yuz yetkazdi. Bu savol Bellingham va sobiq murabbiyi o‘rtasidagi eski chandiqlarni yana ochgandek bo‘ldi. Efir jonli, hissiyot esa juda haqiqiy edi – lekin ko‘pchilik buni nozik chiziqdan o‘tish deb qabul qildi.
G‘olib: BBC.
Hakamlik tahlili: bir tomonda lo‘nda fikr, boshqa tomonda cheksiz “agar”lar
Bu bo‘limda ITV raqibini ancha ortda qoldirdi. Christina Unkel – aniq, lo‘nda, ortiqcha aylantirmasdan gapiradigan ekspert sifatida ajralib chiqdi. VAR, penalti, qizil kartalar – u vaziyatni tezda ochib berdi, tomoshabinga nima bo‘layotganini tushuntirib, hakam qarorining mantiqiy zanjirini ko‘rsatib berdi.
BBCdagi Darren Cann esa fikrlarini shunchalik ko‘p “ehtimol”, “balki”, “bu ham, u ham bo‘lishi mumkin” bilan o‘radi-ki, yakunda pozitsiya deyarli yo‘qolib qoldi. Hakamlik tahlili aniq bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda, u ortiqcha yumshoq gapirdi.
G‘olib: ITV.
Musiqa va titrlar: “Life is a Highway” charchatdi, BBC esa tarixni chizdi
Jahon chempionati deyilganida hanuzgacha ko‘pchilikning qulog‘ida 1990-yildagi “Nessun Dorma” yangraydi. Yoki 1986-yilda Meksikadagi ITVning kutilmagan “hit”i esga tushadi. Bu safar hech biri shunday darajaga chiqolmadi.
ITV tanlagan Rascal Flatts’ning “Life is a Highway” qo‘shig‘i turnirning ilk haftalaridayoq quloqni charchata boshladi. Yo‘l haqidagi qo‘shiq jahon chempionati marshi bo‘lishga urindi, ammo tezda fon shovqinigacha tushib ketdi.
BBC esa boshqa yo‘lni tanladi. Ularning animatsion titrlari – jahon chempionati tarixidagi afsonaviy lahzalar va timsollarni qayta jonlantiruvchi, vizual va musiqiy jihatdan mukammal ishlangan ochilish. Kadrlar maydonga chiqquncha bo‘lgan yo‘lni kichik, lekin kuchli filmga aylantirdi.
G‘olib: BBC.
Jahon chempionati maydonda chempionni aniqlaydi. Ekran ortida esa bu safar BBC va ITV o‘rtasidagi duel bo‘lib o‘tdi: bir tomonda texnik va tahliliy kuch, boshqa tomonda esa shaxslar va shov-shuvli lahzalar. Hisob taxtada turibdi. Keyingi mundialda kim birinchi bo‘lib zarba beradi?
