Aston Villa va Garnacho: Moliyaviy Strategiya yoki Xavfli Yo‘l?
Aston Villa yana o‘sha xavfli yo‘lda turibdi.
O‘tgan yozning so‘nggi kuni klub Liverpooldan Harvey Elliottni bir mavsumlik ijaraga olgandi. Shartnomaga esa majburiy sotib olish bandi qo‘shilgan edi. Qog‘ozda mantiqli ko‘rinar, Euro U21da turnirning eng yaxshi futbolchisi bo‘lgan, tarkib esa chuqurlikdan qiynalayotgan payt.
Ammo hammasi chappa ketdi. Elliott uchun 10 ta o‘yin – va bitim 35 million funt evaziga avtomatik ravishda doimiyga aylanardi. Unai Emery qo‘l ostida u butun mavsumda atigi 278 daqiqa maydonga tushdi. Shartni yoqmaslik uchun futbolchi deyarli muzlatib qo‘yildi, jarayon hamma tomon uchun achchiq saboq bo‘ldi.
Endi esa Villa xuddi shunga o‘xshash yo‘lni tanladi, lekin stavka kattaroq.
Garnacho keladi, lekin hisob-kitob boshqacha
Klub bu safar Chelsea qanot hujumchisi Alejandro Garnachoni bir mavsumlik ijaraga oldi, yana majburiy sotib olish bandi bilan. Aniq shartlar oshkor qilinmagan, ammo manbalar bu band o‘yinlar soniga bog‘langanini va uni bajarish qiyin bo‘lmasligini ta’kidlamoqda.
Umumiy paket – ijara va shartli majburiy sotib olish bilan birga – qariyb 43 million funtga baholanmoqda.
Qiziq tomoni shundaki, bu kelishuv Morgan Rogersning atigi ikki kun oldin teskarisiga Chelsea tomon 117 million funt evaziga yo‘l olganidan keyin rasmiylashtirildi. Bu summa uni Britaniya futboli tarixidagi eng qimmat futbolchiga aylantirdi va ayni paytda Villa uchun moliyaviy nuqtai nazardan oltin kon bo‘ldi: Middlesbroughdan 2024-yil yanvarida atigi 8 million funtga olingan futbolchi bo‘yicha ulkan foyda yozib qo‘yildi.
UEFA moliyaviy qoidalari fonida bu foyda klubga katta nafas olish imkonini beradi. Lekin ikkala bitim ham bir necha kun ichida va aynan shu ikki klub o‘rtasida bo‘lgani sabab savollar tug‘ilishi tabiiy edi: bu yashirin “ayirboshlash” emasmi?
UEFA qoidalari va 45 kunlik chiziq
UEFA transfer reglamentida bitta nozik band bor: bir xil klublar o‘rtasida 45 kun ichida yakunlangan bir nechta bitimlar amalda “swap” – ayirboshlash sifatida ko‘rilishi mumkin.
Agar shunday deb baholansa, Villa Rogersdan olgan daromadni to‘liq yozib qo‘ya olmaydi. Foyda faqat Rogers uchun tushgan summa bilan Garnacho uchun to‘langan mablag‘ o‘rtasidagi farq sifatida hisoblanadi. Bu esa hozirgi sharoitda klub uchun ancha noqulay.
Shu yerda Villa yurish qiladi. Garnachoni avval ijara asosida olgan holda, ular majburiy sotib olish bandini 45 kunlik oynadan keyin ishga tushirishni rejalashtirishi mumkin. Natijada, Rogers bo‘yicha ulkan foyda hozirning o‘zidayoq kitoblarga “to‘liq” kiradi, Garnacho uchun asosiy xarajat esa keyinga suriladi.
talkSPORT’ning Transfer Insiders dasturida jurnalist Ben Jacobs aynan shu nuqtani ochib berdi. Uning ta’kidlashicha, bu safargi kelishuv Elliottdagi kabi sportiy bahodan ko‘ra ko‘proq moliyaviy ijodkorlik mahsuli bo‘lib turibdi. Yangi UEFA FFP qoidalari sharoitida klublar shunday “ikki tomonlama foydali” bitimlar orqali qisqa muddatli muammolarni yengillashtirishga urinmoqda: sotuvdan tushgan pulni darhol foyda sifatida ko‘rsatish, xarajatlarni esa shartnoma davomida amortizatsiya qilish.
UEFA esa yaqinda aynan shunday “oyna bezaklarini” jilovlashga harakat qildi: 45 kun ichida bir-biriga o‘xshash yoki akslantirilgan bitimlar bo‘lsa, ular sof raqam bilan baholanadi, go‘yo bu bitta ayirboshlashdek.
Ammo bu yerda bir eshik ochiq qoldirilgan. Agar bir bitim – masalan, Rogers uchun 117 million funt – aniq va yakuniy bo‘lsa, ikkinchisi esa faqat ijara va shartli majburiy sotib olish ko‘rinishida rasmiylashtirilsa, majburiy band ishga tushadigan sana 45 kunlik oynadan tashqariga surilishi mumkin. Shunda qoidaning o‘zi “teshik”ka aylanadi.
Jacobsning fikricha, Garnacho, Villa va Chelsea bu kelishuvni amalda doimiy transfer deb biladi, lekin uni ijara qobig‘iga o‘rab, FFP doirasida o‘yin qoidalaridan maksimal darajada foydalanmoqda.
UEFA hali so‘nggi so‘zni aytmagan
Shunga qaramay, Villa o‘zini butunlay xavfsiz hududda deb hisoblolmaydi.
UEFA reglamentida yana bir muhim jumla bor: agar majburiy sotib olish bandini ishga tushiruvchi shartlar “deyarli aniq” deb baholansa, bitim boshidan boshlab ijara emas, doimiy transfer sifatida hisobga olinishi kerak.
Bu esa Villa uchun noxush ssenariy: Rogers bo‘yicha hozirgi ulkan foyda qayta ko‘rib chiqilishi, Garnacho uchun xarajatlar esa darhol balansga tushishi mumkin.
UEFA bu bandni qanday talqin qiladi? Javob shunda: agar shartlar bajarilishini oldindan aniq baholashning iloji bo‘lmasa, bitim ijara sifatida tan olinadi. Demak, Garnachoning maydonga tushishiga bog‘langan bandlar UEFA ko‘zida “oldindan hisoblab bo‘lmaydigan” darajada murakkab yoki noaniq bo‘lishi kerak.
Ayni 45 kunlik oynani inobatga olsak, bu faqat bitta futbolchiga ta’sir qilmaydi.
Nicolas Jackson rejasi ortga suriladimi?
Chelsea Aston Villaga yana bir ismni taklif qildi – Nicolas Jackson. Emery uni yaxshi biladi, Villarreal davridan beri uning sifatlarini qadrlaydi. Tarkibni chuqurlashtirish, hujum chizig‘iga boshqa profil qo‘shish fikri jozibador.
Lekin qoidalar yana to‘siq bo‘lib chiqishi mumkin. Agar UEFA Garnacho bitimini deyarli aniq majburiy sotib olish deb baholasa, Rogersdan olingan foyda allaqachon siqilib qoladi. Shunday paytda yana bir yirik kelishuvni shu oynaning o‘zida Chelsea bilan qilish – moliyaviy jihatdan xavfli o‘yin.
Shu sabab ehtimoliy ssenariy ko‘rinib turibdi: Jackson bo‘yicha har qanday jiddiy harakat qishki oynaga surilishi mumkin. Yoki Villa bu yozda yana bir katta sotuv amalga oshirishi kerak bo‘ladi, shunda Rogersdan olingan foyda bo‘yicha zarba yumshatiladi.
Aston Villa o‘tgan yozda Elliott bilan yonib ko‘rdi. Endi Garnacho bilan ham o‘sha yo‘lga qaytyaptimi yoki bu safar aqlli moliyaviy manevrlar klubni yuqori bosqichga olib chiqadimi? Шу savolga javobni endi UEFA qarorlari va Garnachoning maydondagi o‘yini beradi.
