Angliya 10 kishi bo‘lib Meksikani mag‘lub etdi: Aztekadagi telba tun
Azteca o‘sha kecha yaltirab turardi. Momaqaldiroq tufayli bir soatga kechikkan start, tomoshabinlarning quloqni yirtadigan shovqini, havoning bo‘g‘iqligi, maydonda esa – asablarni chiday olmay yorib yuboradigan darajadagi o‘yin. Shunday sahnada Thomas Tuchel boshchiligidagi Angliya 10 kishi bo‘lib, Meksikani 3:2 hisobida yengdi va World Cup chorak finaliga chiqdi.
Bu oddiy 1/8 final emasdi. Finalga o‘xshagan jang edi.
Qizil kartadan keyingi jasorat
Angliya o‘yinga bosim ostida kirdi, lekin cho‘chimadi. 36-daqiqada Declan Rice hujumni qarshi zarbadan boshlab berdi, bukilgan himoyani yorib o‘tib, to‘pni qanotga uzatdi. Bukayo Saka jarima maydonchasiga aniq uzatma berdi, Jude Bellingham esa osmonga sakrab, boshi bilan hisobni ochdi.
Oradan atigi 98 soniya o‘tib, Meksika hali o‘zini o‘nglab ulgurmay, ikkinchi zarbani yedi. Markazdan boshlangan hujumda Harry Kane jarima maydonchasiga kirib bordi va Bellinghamga to‘pni yetkazib berdi. Yulduz yarim himoyachi bu safar to‘pni “bundled in” – ichkariga tiqib yubordi, hisob 2:0.
Azteca jim bo‘lib qolgandek tuyuldi. Ko‘pga cho‘zilmadi.
43-daqiqada Angliya yumshoq berilgan standart vaziyatda yonib ketdi. Himoya chiziqida e’tibor bir lahzaga bo‘shashdi, to‘p Carlos Quinones oldiga tushdi va u darvozani shiddat bilan ishg‘ol qildi. 2:1 – stadion yana portladi.
Taym oxirida Meksika bosimi keskin kuchaydi. 45+3-daqiqada Raul Jimenez boshi bilan yo‘llagan zarbani Jordan Pickford uchib borib, yuqori burchakdan sug‘urib oldi. Bu seyv Angliyani kiyinish xonasiga ustunlik bilan olib kirgan hal qiluvchi lahzalardan biri bo‘ldi.
Ikkinchi bo‘lim boshida Angliya yana bir bor o‘z kuchini ko‘rsatdi. 50-daqiqada O'Reilly uzoqdan yo‘llagan zarbasi ustunga tegib qaytdi. Meksika larzaga tushdi, lekin o‘yin manzarasi bir zumda o‘zgardi.
54–55-daqiqalarda o‘yin keskin burildi. O‘ng qanotda Jarell Quansah kechikkan, beparvo sirpanma harakat bilan raqibga kirib bordi. Hakam Alireza Faghani VARga murojaat qildi va yakunda to‘g‘ridan-to‘g‘ri qizil kartani ko‘rsatdi. Angliya 10 kishi qoldi. Quansah endi chorak finalda Norwayga qarshi o‘yinni o‘tkazib yuboradi, faqat yarim finalga chiqilsa qaytishi mumkin.
Shu paytdan boshlab Azteca Angliyaga qarshi ishlay boshladi. Lekin Tuchel jamoasi yonib ketmadi, aksincha, javob qaytardi.
Penaltidan penalti: Faghani markazga chiqdi
Bosim ostida qolgan Angliya zarba qaytardi. 60-daqiqada darvozabonning qo‘pol xatosidan so‘ng Anthony Gordon yiqitildi, Faghani bu safar ikkilanmadi – nuqtani ko‘rsatdi. Kane sovuqqonlik bilan zarbani amalga oshirdi va hisobni 3:1 ga yetkazdi.
Shu bilan ham hammasi tugamadi.
Bir necha daqiqa o‘tib, yana VAR sahnaga chiqdi. Jarima maydonchasida Kane va Brian Gutierrez to‘qnashuvi paydo bo‘ldi, o‘yin davom ettirildi, lekin VAR hakamni monitor yoniga chaqirdi. Faghani vaziyatni qayta ko‘rib chiqdi va bu safar Meksika foydasiga penalti belgiladi.
Jimenez bu imkoniyatni qo‘ldan boy bermadi – Pickfordni aldab, to‘pni darvozaga joyladi. 69-daqiqa, 3:2. Azteca o‘zini yo‘qotdi. Oldinda esa 20 daqiqa va ustiga-ustak to‘xtovsiz bosim.
Tuchel o‘sha paytda qaror qabul qildi: romantika emas, omon qolish. 74-daqiqada u tizimni almashtirdi, himoyani beshlikka o‘tkazib, Dan Burn va Djed Spence maydonga tashlandi. Angliya chizig‘ini pastga tushirdi, himoya devorini qalinlashtirdi va har bir to‘p uchun jang qila boshladi.
So‘nggi daqiqalar chindan ham sinov edi. 90+10-daqiqada John Stones tasodifan o‘z darvozasiga to‘pni burib yuboray dedi – to‘p ustundan bir necha santimetr chetga chiqib ketdi. 90+11-daqiqada nihoyat yakuniy hushtak chalindi. 11 daqiqa qo‘shimcha vaqt, tinimsiz krosslar, standartlar, bosim – Angliya barchasini bardosh bilan ko‘tarib chiqdi.
Tuchel bunga qarshi tura olmadi, his-tuyg‘ularini yashirmadi.
Tuchel: “Hakamlar yetarli darajada yaxshi emas”
Nemis mutaxassisi o‘yindan keyingi kayfiyatida ikki qutbni birlashtirdi: jamoasidan faxrlanish va hakamlarga nisbatan ochiq g‘azab.
“Bu shunchaki yetarli darajada yaxshi emas. Hakamlar yetarli darajada yaxshi emas. To‘rtinchi hakamlar yetarli darajada yaxshi emas. Bu – past chiziq”, – dedi u BBC Sportga.
U ayniqsa Meksikaga berilgan penalti uchun VAR aralashuviga qarshi chiqdi.
“Bu [Meksika] penalti uchun aniq va ravshan xato ekanmi? Albatta yo‘q. Lekin VAR aralashadi. Ular hakam dastlab hatto fol ham bermagan vaziyatni o‘zgartirishadi. Bu yaxshi emas”, – deya davom etdi Tuchel.
Shu bilan birga, u jamoasining ruhiyati haqida gapirar ekan, ohangini butunlay o‘zgartirdi.
“Bunday turnirlarda shunday lahzalar bo‘ladi – sen shunchaki g‘alaba yo‘lini topishing kerak. Bu 1/8 final o‘yini kabi emas, final kabi tuyuldi. Hakam hushtagini og‘ziga olib borgani, biz 10 kishi ekanimiz, balandlik, mezbon mamlakatga qarshi o‘ynayotganimiz... bu sof quvonch lahzasi. Bu kecha – qahramonona o‘yin va qahramonona natija”, – dedi u.
Aztekadagi ikonaga aylangan kecha
Azteca o‘z obro‘siga munosib bo‘ldi. Oldindan kutilgan momaqaldiroq tufayli o‘yin bir soatga kechiktirildi, lekin bu tribunalarni sovutib qo‘ya olmadi. Meksika muxlislari har bir to‘p, har bir zarba, har bir to‘qnashuvni his qilib, maydonga bosim tushirdi.
Tuchel bu muhitni ham alohida ta’kidladi.
“Men buni dushmanona deb his qilmadim, ko‘proq quvnoq va hissiyotli edi. Milliy madhiyani eshitish – aql bovar qilmaydigan edi. Biz buni bilardik, lekin taslim bo‘lishni rad etdik. Bu jamoa sof iroda bilan o‘ynadi. So‘z yo‘q. Ular ikonaga aylangan o‘yinda, ikonaga aylangan stadionda buni amalga oshirishdi”, – dedi u.
U, shuningdek, o‘z jamoasining qanday to‘siqlarni yengib o‘tganini sanab o‘tdi: kechiktirilgan start, balandlik, mezbon bosimi, qizil karta, uzaytirilgan qo‘shimcha vaqt.
“Biz bugun shunchalik ko‘p qiyinchiliklarni yengib o‘tdik. To‘liq maqtov ularga tegishli. Juda g‘alati o‘yin, g‘alati atmosfera, va biz hamma narsaga qarshi o‘ynadik. Oxirida 11 daqiqa qo‘shimcha vaqt edi, u esa yana ikki burchak zarbasi berdi, 12 daqiqaga chiqdi. Hammasi bizga qarshi ketayotgandek edi”, – dedi Tuchel.
Hendersonning jarohati kayfiyatni so‘ndirdi
Kechaning yagona qorong‘i nuqtasi – Jordan Hendersonning jarohati bo‘ldi. U g‘alabani nishonlayotib, reklamali panellardan oshib ketdi va yiqilib tushdi. Maydondan olib chiqilayotganda unga kislorod berildi.
FA ma’lumotiga ko‘ra, Henderson jamoa bilan Kansas Cityga qaytmaydi, Mexico Cityda Angliya tibbiy shtabi vakili bilan qoladi. Tuchel buni og‘ir qabul qildi.
“Yaxshi emas. Jordan yiqilib tushdi va bilagini shikastladi. Juda yomon ko‘rinadi”, – dedi u. “Bu juda maxsus tun. Aralash hislar: charchaganman, hissiyotga to‘lib ketganman, lekin Jordan bilagini shikastlab, kasalxonada yotgani uchun xafaman. Uning biz bilan bo‘lmagani bu kechaga unchalik mos kelmaydi”.
“Mag‘lub bo‘lishni rad etadigan” Angliya
Bu g‘alaba shunchaki chorak final yo‘llanmasi emas. Bu boshqa mamlakatlarga yuborilgan aniq signal edi: bu Angliyani sindirish oson emas.
Bu jamoa allaqachon bir necha bor sinovdan o‘tdi – Croatia bilan hisobni tenglashtirish, DR Congo qarshisida orqadan kelib, o‘yinni tortib olish, endi esa Azteca devorlarida 10 kishi bo‘lib, bosimga chiday olish. Tuchel “mentality monster” qurayotganini yashirmadi. U aytgandek, “qiyin bo‘lganda ham, ular hech qachon taslim bo‘lmaydi, ishonchini yo‘qotmaydi”.
Bu faqat xarakter emas. Bu jamoada Jude Bellingham va Harry Kane kabi dunyo darajasidagi yulduzlar bor, ular istalgan raqib bilan zarba almashishga tayyor. Anthony Gordon ham aynan shu kecha Angliya libosidagi eng yaxshi o‘yinlaridan birini taqdim etdi. Himoyada Dan Burn ilk bor yirik turnirda maydonga tushib, bosim ostida ishni uddaladi, Pickford esa har bir krossga sakrab chiqib, jamoani chiziq ustida ushlab qoldi.
Tuchel baribir jamoasi yanada yaxshi o‘ynashi mumkinligini, o‘yinlarida hanuz “uzilishlar” borligini tan oldi. Lekin bir narsa tobora ravshanlashmoqda: bu Angliya mag‘lub bo‘lishni rad etadigan jamoaga aylanmoqda.
Endi esa navbat Norway va Erling Haalandga. Braziliya turnirdan uchib ketdi, Haaland esa chorak finalga yo‘l ochadigan dubl qayd etdi. Aztekadagi bu telba tun ortidan savol bitta: shu ruh, shu xarakter bilan Angliya qanchaga qadar bora oladi?
