Ancelotti qo‘l ostidagi yangi Braziliya: “to‘qqiz yarim” markazda

Jahon chempionati asta-sekin shakl olayapti. Braziliya ham. Eng muhimi – vaqtida.

Carlo Ancelotti nihoyat o‘zining eng kuchli “o‘n birligi”ni topgandek. Guruh bosqichidagi har bir uchrashuv bilan bu jamoa nafaqat ochko, balki ishonch, ritm va o‘yin tuyg‘usini ham yutib bordi. Hozir ular aynan kerak bo‘lgan pallada kuchayib boryapti – chunki 1/16 finaldagi raqib, Yaponiya, befarq qarab bo‘lmaydigan sinov.

Bu safar Braziliyaning yuragi odatdagidek klassik “to‘qqizinchi raqam” emas. Bu safar markazda Matheus Cunha turibdi. Va u jamoaning deyarli hamma yaxshi ishlayotgan jihatlarining kalitiga aylanib ulgurgan.

“To‘qqiz yarim”: Cunha Braziliyaga yangi profil olib keldi

Braziliyada odatda hujum chizig‘ida Ronaldo, Adriano, Romario kabi “sof to‘qqiz”lar tasavvur qilinadi. Tomoshabin ham shunga o‘rgangan. Jarima maydoni ichida yashaydigan, orqasini darvozaga qilib turib o‘ynaydigan, yakunlovchi gigant.

Cunha esa boshqa. U klassik “to‘qqiz” ham emas, sof “o‘nlik” ham emas. U – “to‘qqiz yarim”. Zarba bera oladigan hujumchi, lekin bir vaqtning o‘zida o‘yin bog‘lovchi, orqaga tushib, boshqalarga imkoniyat yaratadigan futbolchi.

U uchta gol urib bo‘ldi. Demak, uni shunchaki yaratuvchi sifatida ko‘rsatib bo‘lmaydi. Lekin u faqat yakunlovchi ham emas. Markaziy hujumchi pozitsiyasida Braziliya shu darajada ko‘p funksiyani bir futbolchidan oldin deyarli ko‘rmagan.

Ba’zi epizodlarda Cunha eski jamoadoshi Roberto Firmino’ni eslatadi. Doimiy ravishda chuqurlikka tushib, uni tutayotgan markaziy himoyachiga savol tashlaydi: ergashaymi yoki joyimda qolaymi?

Agar himoyachi uni ergashib ketsa – qanotlar bo‘shab qoladi. Vinicius Jr va Rayan uchun aynan kerak bo‘lgan hudud. Agar himoyachi joyida qolsa – Cunha chiziqlar orasida to‘p qabul qiladi, burilib pas beradi yoki darvozani nishonga oladi.

Eng qiziq tomoni – u bu rolni zavq bilan bajarayotgandek ko‘rinadi. To‘p bilan ham, to‘psiz ham. Bosimni boshlaganda deyarli “oltinchi raqam” kabi o‘ynaydi, yarim himoya oldida ishlaydi. Shu orqali hujumdagi muvozanat ham paydo bo‘lgan.

Noan’anaviy tanlov va jarohat ochgan eshik

Braziliya uchun Jahon chempionatiga eng yaxshi “to‘qqiz” kim ekanini bilmasdan kelish – g‘alati holat edi. Shotlandiyaga qarshi o‘yin arafasigacha ham markaziy hujumchi borasida yakdil qaror yo‘q edi.

Ancelotti Cunha, Igor Thiago, Endrick, Joao Pedro, Richarlison variantlarini sinab ko‘rdi. Tanlov ko‘p, lekin aniq javob yo‘q.

Ba’zan murabbiyga qaror qildirishda jarohat yordam beradi. Kombinatsiyani tasodifan topgandek bo‘lasan, lekin u ishlay boshlaydi. Braziliyada ham shunday bo‘ldi.

Raphinha – ajoyib futbolchi, ammo u maydon bo‘ylab ko‘p harakatlanishni yoqtiradi. Marokashga qarshi birinchi uchrashuvda u Igor Thiago ortida “o‘nlik” sifatida o‘ynadi, qanotlarda ham bemalol ishlay oladi. Ammo o‘sha o‘yinda son mushagini jarohatlab, maydonni tark etdi. O‘rniga maydonga tushgan Rayan esa o‘ng qanotda ko‘proq chiziq bo‘ylab qoladigan, joyni ushlab turadigan futbolchi.

Natijada bir tomonda Vini, ikkinchi tomonda Rayan – ikkalasi ham kenglikni egallab turadigan qanotlar paydo bo‘ldi. Markaz esa Cunha uchun bo‘shab qoldi. U ko‘pincha o‘sha hududda yolg‘iz qoladi, bu esa uning uslubiga aynan mos.

Albatta, hammasi yakuniy qaror emas. Igor Thiago boshqa tipdagi qurol. Agar hisobni quvish kerak bo‘lsa yoki yanada jismoniy kurash talab qiladigan raqibga qarshi o‘ynalsa, u jarima maydoni ichida baland nuqta bo‘lib turishi, markaziy himoyachilarni band qilib qo‘yishi mumkin.

Muhimi – Ancelotti endi hujum chizig‘ida tanlovga ega. Braziliyada esa tobora ko‘proq odam Cunha’ni javob deb bilayapti. Endi faqat bir narsa kerak: u shu ritmni ushlab tursin.

Ancelotti rejasi: to‘pni berib qo‘yib ham nazorat qilish

Bu jamoaning orqasida murabbiy figurasi juda aniq ko‘rinadi. Ancelotti haqida ko‘p gapiriladi – xususan, uning insoniy yondashuvi, kiyinish xonasini boshqarish mahorati haqida. Lekin ko‘pincha bir narsa unutib qo‘yiladi: u taktik jihatdan ham juda kuchli.

Hozirgi Braziliya raqibga to‘pni berib qo‘yishdan cho‘chimaydi. Bu endi 70 foiz to‘p nazoratini majburiy deb biladigan jamoa emas. Ba’zan to‘pni raqibga topshirish – aynan uning muammosiga aylanadi.

To‘g‘ri pozitsiyalar, to‘g‘ri lahzada bosim, kerakli intensivlik – va raqib xato qiladi. Shotlandiyaga qarshi o‘yinda birinchi gol shunday tug‘ildi. Ikkinchi, bahsli tarzda bekor qilingan gol ham xuddi shu sxemadan kelib chiqqan edi. Bu tasodif emas. Panama va Misrga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvlarida ham xuddi shunday vaziyatlardan gol urilgan.

Shotlandiyaga qarshi Braziliya to‘pni berdi, lekin o‘yinni yo‘qotmadi. Raqibni o‘zi xohlagan hududlarga boshlab bordi. To‘p raqibda edi, lekin nazorat Braziliyaniki bo‘lib qoldi. Kerakli lahzada bosim – va tuzoq yopildi. Bu Ancelotti chizgan rejaga juda mos kadr edi.

Bugun futbol olami jamoa “identiteti” bilan yashaydi: sen pressing jamoamisan yoki to‘pni nazorat qiladiganmi, qarshi hujumchimi yoki chuqur himoyachimi? Ancelotti uchun esa bitta javob yo‘q. Hammasi raqibga, o‘yindagi vaziyatga bog‘liq. Agar futbolchilaring moslashishga qodir bo‘lsa, nega jamoa ham moslashmasin?

Qanot himoyachilarsiz “eski Braziliya” bo‘lmaydi – lekin bu yangi yo‘l

Bu – boshqa Braziliya. Lekin bu “jilo yo‘q” degani emas.

Bu safar chempionatda odatdagidek qanot himoyachilari “uchib yuradigan” Braziliyani ko‘rmayapmiz. Roberto Carlos, Cafu, Maicon, Marcelo, Dani Alves – bu nomlar bilan ulg‘aygan muxlislar uchun hozirgi ko‘rinish yangicha tuyulishi tabiiy.

Hozir esa Douglas Santos, Roger Ibanez yoki Danilo ancha ehtiyotkor. Ularning yugurish trayektoriyasi qisqaroq, xavf kamroq. Buning evaziga Vini yuqoriroqda qoladi, orqaga kamroq ishlaydi, hujumda esa yanada yangi, tetik bo‘lib chiqadi.

Orqa chiziq ancha ishonchli ko‘rinadi. Markazda ham balans topildi.

Marokashga qarshi birinchi o‘yinda Casemiro markazda yolg‘iz qoldi. Tanqidlar ham darhol yog‘ildi. Aslida, muammo unda emas edi. U hech qachon maydon bo‘ylab hamma joyda bo‘lib, ham pressing, ham to‘qnashuvlarni yakkama-yakka yopadigan futbolchi bo‘lmagan. Ayniqsa 34 yoshida.

Shundan keyin sxema o‘zgardi: 4-2-3-1 o‘rniga 4-3-3. Endi Bruno Guimaraes oldinga borib hujumga qo‘shilsa, Casemiro yonida Lucas Paqueta qoladi. Markaz ikki kishilik tayanchga aylanadi.

Natija ko‘rinib turibdi: Haiti va Shotlandiyaga qarshi o‘yinlarda markaz ancha nazorat ostida bo‘ldi. Yaponiyaga qarshi bahsda bu yanada muhim bo‘ladi – ular oldingi ikki raqibga qaraganda ancha suyuq, tezkor va xavfli hujumga ega.

Raqamlar ijobiy, kayfiyat undan ham yaxshiroq

Hozircha faktlar Braziliya foydasiga ishlayapti. Himoyada atigi bitta gol o‘tkazib yuborilgan. Hujumda esa yettita gol. Lekin bu raqamlar ichida yana bir narsa bor – jamoa o‘sib boryapti, o‘yin shakli har uchrashuvda tiniqlashib boryapti.

Eng muhimi – g‘alabalar davom etishi. Braziliyada jamoa bilan xalq o‘rtasidagi munosabat juda sodda: yutasan – kulasan. Turnir oldidan xavotir katta edi, birinchi o‘yindan keyin tashvish yanada ortdi. Endi esa uchta o‘yindan so‘ng kayfiyat butunlay o‘zgardi. Hozir mamlakat hayajon bilan kutyapti.

Endi savol bitta: bu yangi, pragmatik, moslashuvchan Braziliya – “to‘qqiz yarim” markazda, konservativ qanot himoyachilar bilan – chempionatning eng keskin sinovlarida ham shu darajada sovuqqon qoladimi?