Will Keane: Futboldagi O‘zgarishlar va Jarohatlar
Bir eshik yopilib, boshqasi ochiladigan lahzalar bor. Professional sportda bunday burilishlar tez-tez uchraydi, lekin hammasi ham hayotni butunlay o‘zgartirib yubormaydi.
2012 yil mayi, Shveytsariyaga qarshi U-19 Yevropa chempionati saralashi. Angliya hujum chizig‘ida ikki yigit: Will Keane va Harry Kane. O‘sha paytda kimdandir so‘rasangiz, bir necha yil o‘tib jahon chempionati yarim finaliga tayyorgarlik ko‘rayotgan bo‘ladi, deb deyarli hamma Will Keane’ni aytardi. Harry emas.
Willning o‘zi ham shunday his qilardi.
“U paytgacha hech qanday zarba yemagan edim,” – deya eslaydi u BBC Sport bilan suhbatda. “Yosh bo‘lsangiz, qo‘rqmaysiz. Martabam chizig‘i faqat yuqoriga qarab ketayotgandi. Manchester United safida debyut qildim. Youth Cup’ni yutdik. Angliya uchun yaxshi o‘ynayapman. Hammasi uchib ketayotgandek edi.”
So‘ng taqdir yo‘lni kesib o‘tdi. O‘yin oxirlariga yaqin yirtilgan tizza paylari – og‘ir jarohat. Qaytishi uchun 16 oy kerak bo‘ldi.
O‘sha 16 oy ichida esa Harry Kane boshqa yo‘lga chiqib ketdi. Norwich va Leicester safida ijaralar, so‘ng Tottenham tarkibiga kirib borish. Bir xil nuqtadan ikki xil yo‘l.
“Bu – vaqt masalasi,” deydi Keane. “Ba’zi yigitlar butun faoliyati davomida mayda-mayda og‘riqlar bilan o‘ynaydi, lekin hech narsa ularni relsdan tushirib yubormaydi. Menda esa birinchi katta jarohat eng nozik paytda keldi. Eshikdan kirib bo‘lgandim. His qilardim: birinchi jamoa atrofida bo‘laman, deb. Agar bu jarohat ikki yil kechroq bo‘lganida, ehtimol, allaqachon tarkibdagi futbolchi bo‘lardim. Lekin o‘sha paytda rezervdan asosiyga o‘tishning eng muhim bosqichida 16 oyni boy berdim.”
Bugun Harry Kane Argentina bilan to‘qnashuvga tayyorlanayotgan bir paytda, Will Keane Leicestershiredagi Champneys Springs bazasida. U yerda PFA tashabbusi bilan tashkil etilgan 12 haftalik mavsumoldi lagerida 45 nafar erkin agent futbolchi bilan birga shug‘ullanmoqda.
Bu loyiha uchinchi yil o‘tayotgani. Maqsad aniq: shartnomasi tugagan, lekin o‘zini ko‘rsatishga va yangi klub topishga chanqoq futbolchilarga haqiqiy raqobat muhiti yaratish.
33 yoshli Keane o‘zini hali tugagan deb hisoblamaydi. “Yana bir necha yil” borligiga ishongan holda, u Irlandiya terma jamoasi safida olti o‘yinchi bo‘lib qolishni ham istamaydi – besh o‘yin bilan cheklanib qolgan xalqaro faoliyatini davom ettirish umidi ham yo‘qolmagan. U egizak ukasi Michael’dan farqli ravishda, yoshlikda Angliya uchun o‘ynab, katta futbolda otasi tug‘ilgan yurt – Republic of Ireland terma jamoasini tanlagan.
“Tanigan bir nechta yigitlarim o‘tgan mavsum bu lagerga kelishgan va juda maqtashgan,” deydi Keane. “O‘zimni go‘yo haqiqiy klub tarkibida, mavsumoldi yig‘inidagidek his qilyapman. Xodimlar juda ko‘p: tibbiyot, murabbiylar, administratsiya, media. Raqobat kuchli, 7-8 ta o‘yin bor – klublar ko‘rib, baho berishi mumkin. Maxsus ilova bor, klublar ro‘yxatdan o‘tadi. Bu xuddi PFA transfer ro‘yxatidek – barcha mashg‘ulot ma’lumotlarimiz u yerda. Klublar biz bilan bevosita bog‘lana oladi. Omad bo‘lsa, yangi jamoaga boriboq ishga tushib ketasiz.”
U shoshilmayapti. Bu – uning shartnoma kutishi birinchi marta emas. 2020 yilda, Covid urgan paytda, Ipswich moliyaviy noaniqlik sabab shartnomadagi bir yillik opsiyani ishga tushirmaslikka qaror qilgandi.
Oxir-oqibat Keane Wigan’ga qaytdi. Hozircha sakkizta klub, 335 ta katta futbol uchrashuvi, 85 ta gol – raqamlar shuni ko‘rsatadi. O‘sha davr yana bir o‘zgarish nuqtasi bo‘ldi: u futbolga bo‘lgan ruhiy munosabatini tubdan o‘zgartirdi.
Birinchi vayronkor ACL jarohati yetmagandek, 2016 yil fevralida Shrewsburyga qarshi FA Cup uchrashuvida u yana yiqildi – bu safar son oralig‘idagi mushakni “yirtib yubordi”.
Shu tufayli uch kundan keyin Midtjyllandga qarshi bo‘lib o‘tadigan Europa League uchrashuvida zaxirada o‘tirishi kerak bo‘lgan o‘smir Marcus Rashfordga navbat keldi. Anthony Martial isinish paytida jarohat oldi, maydonga chiqa olmadi. Shunda Louis van Gaal Rashfordga imkon berdi. U ikki gol urdi. Oradan ko‘p o‘tmay, Arsenalga qarshi Premer-liga o‘yinida yana dubl.
“Operatsiya uchun Amerikaga uchib ketgandim, Philadelphia’ga qo‘ndim, telefonni yoqdim – yana ikkita gol urganini ko‘rdim,” deydi Keane.
23 yoshida u haqiqatni tushundi: Manchester United bilan hikoyasi tugagan edi. O‘zi va oilasi muxlis bo‘lgan, o‘smirligidan beri asosiy tarkib futbolchisiga aylanadi, deb ishonilgan klub bilan.
Biroq zarbalar hali tugamagan ekan.
“Qabul qilish qiyin edi, lekin davom etishim kerakligini bilardim. Premer-ligaga endigina chiqqan Hull bilan yaxshi transfer amalga oshirdim,” deydi u.
Olti o‘yindan so‘ng yana ACL. Yana 14 oy tanaffus.
“Bu chindan ham ezib tashladi,” deydi Keane. “Butun mavsumni o‘tkazib yubordim, jamoa esa tushib ketdi. Yoshlardan ko‘pi yaxshi transferlar qilishdi: Harry Maguire Leicester’ga, Andy Robertson Liverpool’ga, Sam Clucas Swansea’ga.”
Will uchun esa bu ruhiy yo‘lning boshigina edi. U bu bilan to‘liq shug‘ullanishni faqat Wigan’da boshladi.
“Oldin ham sport psixologlari bilan ishlaganman, har doim ijobiy bo‘lishga, optimistik qarashga harakat qilardim. Lekin Wigan’da futbol bilan ishlamagan mutaxassis bilan tanishdim,” deydi u. “U ko‘proq ruhiy-mental psixolog. Ijobiy niyat, manifestatsiya, vizualizatsiyaga e’tibor qaratamiz. Avval hammasini ‘qutining ichida’ sinab ko‘rganman, baribir jarohatlanaverganman, shuning uchun butunlay boshqa yo‘lni sinab ko‘rmoqchi bo‘ldim. Koshki bularni yoshlikda bilganimda, ayniqsa dastlabki zarbalar paytida. Balki miyamni to‘g‘ri holatga tezroq qaytarardim.”
Uning fikricha, futbolchining ichki ishonchi hammasini hal qiladi.
“Har qanday futbolchi uchun: agar o‘zingizga ishonchingiz bo‘lmasa, o‘zingizni past baholasangiz, maydonda asl qobiliyatingizni ko‘rsata olmaysiz. Men United atrofida edim, so‘ng jarohat, Championship’dagi bir nechta ijaralar – u yerda yaxshi o‘ynay olmadim, o‘zimdan shubhalana boshladim. Wigan esa meni osmonga otib yubordi. Oldinroq o‘zimni shunchaki ko‘proq qo‘llab-quvvatlashim kerak edi. O‘sha yigitlarning ko‘pi bilan yoshligimdan birga o‘ynaganman, men ham xuddi o‘sha yo‘lga ketayotgan edim. Agar mental tomonni erta yo‘lga qo‘yganimda, balki hammasi boshqacha bo‘lardi. Ba’zi jarohatlarim ham, ehtimol, ichki shubhalarim natijasi bo‘lgandir. Agar miyam to‘g‘ri holatda bo‘lsa, balki o‘sha yomon jarohatlarning bittasi ham bo‘lmasdi.”
Uning eski sherigi Harry Kane’da esa bunday shubha yo‘qdek tuyuladi.
“Yoshligimizda odamlar uni unchalik chaqqon emas, derdi, lekin texnik jihatdan, zarba berishga sarflagan vaqti, eng zo‘r bo‘lishga bo‘lgan obsesiyasi – bularni hozir ko‘ryapsiz,” deydi Keane. “U o‘ziga shunchalik ishongan, chunki ishni bajargan. U to‘liq hujumchi ekanini biladi. O‘ziga ishonchi baland. Bir marta yo‘ldan o‘tkazib yuborishi mumkin, lekin keyingi zarbadan qochmaydi. Agar ongida to‘liq ishonch bo‘lmaganida, hozirgidek sermahsul bo‘lmasdi. Bu takabburlik emas, eng yuqori darajadagi futbolchilarni ajratib turadigan ishonch xolos.”
O‘tgan mavsumni Reading safida ijarada yakunlagan Keane, Preston bilan shartnomasi tugagach, yana bozor erkinligida. U baribir ijobiy.
“Bir-ikki suhbatlar bo‘ldi. Klublar meni biladi, deb o‘ylayman. Hozir ular A, B, C variantlarini ko‘rayotgandir, lekin mavsum boshlanib, kimdir yaxshi start olmasa, biroz vahima boshlanadi va imkoniyatlar ochiladi,” deydi u.
U Angliya terma jamoasi haqida gap ketganda ham ikki o‘t orasida qoladi.
“Bu murakkab masala, chunki U-21 darajasigacha Angliya uchun o‘ynaganman, keyin esa katta futbolda Republic of Ireland safida. Ikkala tomonda ham izim bor. Irlandiya uchun o‘ynaganimdan faxrlanaman. Otam u yerda tug‘ilgan, keyin Angliyaga ko‘chib kelgan. Lekin o‘zim Angliyada tug‘ilib o‘sganman, oilam ingliz.”
Bir paytlar Harry Kane bilan bir qatorda turib, kelajakni tasavvur qilgan yigit bugun PFA lagerida yangi klub kutyapti. Biri jahon chempionatining yirik sahnasiga chiqdi, ikkinchisi esa o‘z yo‘lini qayta-qayta bosib o‘tishga majbur bo‘ldi.
Savol endi shunday: o‘sha eshiklar yana bir bor ochiladimi – va bu safar Will Keane ulardan to‘liq o‘tib ketadimi?
