Thomas Tuchel va yarim final oldidagi tayyorgarlik
Bolalikka qaytish: Thomas Tuchelning yarim final oldidan topgan boshpanasi
Dunyo chempionati yarim finali arafasida murabbiylar odatda yopiq eshiklar ortida taktik sxemalarni chizadi, raqibning zaif nuqtalarini titkilaydi, uxlamay tunlarni o‘tkazadi. England bosh murabbiyi Thomas Tuchel esa ba’zan shunchaki velosipedga o‘tiradi.
Uning retsepti oddiy: velosiped, katta avtoturargoh va muzqaymoq.
Argentina va Lionel Messi bilan bo‘ladigan yarim final oldidan u o‘zini qanday yengillashtirishini shunday tasvirlab berdi: velosipedda yurish, qo‘lda muzqaymoq, atigi 15 daqiqa. Yozgi iliq oqshom, bo‘sh maydon, qo‘lingda eritilib borayotgan muzqaymoq – va Tuchel o‘zini yana 15 yoshdek his qiladi. Futbol olamidagi eng keskin bosim ostida turgan odam uchun bu kichik marosim ichkaridagi bolalik tuyg‘usini uyg‘otadi, unga ko‘ra, ba’zan shuning o‘zi kifoya.
U o‘sha lahzalarni “ichimizda yashirinib yotgan go‘zallik bilan qayta bog‘lanish” deb tariflaydi. Futbol esa hozircha chetga suriladi. Atigi chorak soatga.
39 yoshli Messi hanuz yuguradi
Biroq Atlanta kechasi romantik velosiped sayridan ancha yiroq bo‘ladi. U yerda 39 yoshli Lionel Messi kutib turibdi. Va u hanuz yuguradi.
Ma’lumotlar bo‘yicha mutaxassis Andrew Beasley ta’kidlaganidek, Messi bu turnirda hali ham yuqori tezlikka chiqa oladi. Sofascore ma’lumotlariga ko‘ra, uning joriy mundialdagi eng yuqori spinti – 30,9 km/soat. Bu Argentina safidagi Lautaro Martínez (30,5) yoki Alexis Mac Allister (30,2) qayd etgan eng tez yugurishlardan ham yuqori. Yosh farqini hisobga olsak, bu raqamlar yanada ta’sirli ko‘rinadi.
Messining ko‘rsatkichlari England yulduzlari bilan solishtirganda ham kam emas: Harry Kane – 31,4, Jude Bellingham – 31,1 km/soat. Farq bor, lekin bo‘shliq emas. Demak, u hali ham tezlik bo‘shlig‘ida emas, elita yonida yugurmoqda.
Yosh o‘tadi, lekin birgina to‘g‘ri sprint, birgina bo‘sh hudud, birgina noto‘g‘ri qadam – va o‘yin o‘zgarishi mumkin. England bunga tayyor bo‘lishi shart.
Ikki millat, bitta telbalik
Bu yarim final faqat taktik qarama-qarshilik emas. Bu – futbolni milliy o‘zlik darajasiga ko‘targan ikki xalq to‘qnashuvi.
Barney Ronay ta’kidlaganidek, ikkala mamlakatda ham futbol milliy kayfiyat, o‘zini anglash, hatto kundalik hayot ritmini belgilovchi kuchga aylangan. Yutqazish – siyosiy inqirozga teng bo‘lgan kayfiyat, g‘alaba – kollektiv eyforiya.
Maydonda esa biz mukammal ishlangan mashinalarni emas, balki biroz “egri-bugri”, betartib, lekin jazavador jamoalarni ko‘ramiz. To‘liq shakllangan tizimlardan ko‘ra, yulduzlar, dramatik qaytishlar, his-tuyg‘ular bilan tortilib kelgan tarkiblar. Hislar – tartibdan ustun.
Atlanta kechasi sovuqqon, hisob-kitobli, mantiqiy bo‘lishi dargumon. England so‘nggi ikki o‘yinda chekka chiziqda yurdi, jar yoqasidan qaytdi. Argentina tarkibida esa yarim jamoaga yetadigan darajada to‘qnashuvni yoqtiradigan futbolchilar bor. Bu kombinatsiya qanday manzarani va’da qilayotganini tasavvur qilish qiyin emas.
Uchinchi daqiqadagi Cristian Romero bilan 50/50 to‘p uchun kurashni ko‘z oldingizga keltiring. VAR monitori yonida baland bosim ostida qabul qilinadigan qarorlarni tasavvur qiling. Emi Martínez bilan penaltilar seriyasi ehtimolini o‘ylang. Bu yerda mayda hiyla-nayranglar emas, butun bir “shitmansion”, “shitpalace” kutib turibdi – Ronayning iboralari bo‘yicha.
Finaldagi tanaffus – tomosha uchun sahna
FIFA final kuni yana bir tajriba o‘tkazadi: tanaffus 30 daqiqaga cho‘ziladi. Tribunadagi muxlislar uchun bu – qo‘shimcha pint, bolalar uchun esa navbatdagi popkorn chelakchasi. Lekin asosiy sabab boshqa: Superbowl uslubidagi katta tanaffus shousi.
Shakira, Justin Bieber, Madonna kabi nomlar tilga olinmoqda. Ular sahnaga chiqsa, kutilgan xitlar yangraydimi yoki sahnada kutilmagan, sinovdagi treklar paydo bo‘ladimi – bu hali noma’lum. Bitta narsa aniq: futbol va shou-biznesning bu darajada qorishishi finalni nafaqat sport, balki madaniy voqea ham qiladi.
Ispaniya allaqachon finalda
Bugungi kun esa England – Argentina atrofida aylanayotgan bo‘lsa-da, kecha Dallasda bo‘lib o‘tgan o‘yin turnirning butun manzarasini o‘zgartirdi. Ispaniya finalda.
Bu sensatsiya emas, lekin ssenariydan tashqaridagi burilish bo‘ldi. So‘nggi yillarda yirik turnirlar ko‘pincha oldindan yozib qo‘yilgandek tuyulgan bo‘lsa, kechagi kecha boshqacha edi: Fransiya deyarli maydonga chiqmagandek ko‘rindi, Ispaniya esa to‘p bilan ham, to‘psiz ham mahorat namoyish qildi.
Fabián Ruiz va Rodri boshchiligidagi yarim himoya raqibni bo‘g‘ib qo‘ydi, to‘p deyarli uzluksiz qizil formadagi futbolchilarda bo‘ldi. Xatolar? Deyarli yo‘q. Pedro Porro ikkinchi golni urib, kutilmaganda milliy qahramonga aylanib bormoqda.
Natijada, ketma-ket to‘rtinchi yozda Spain – England finali ehtimoli paydo bo‘ldi: 2023 yil ayollar jahon chempionati, 2024 yil erkaklar Yevro, o‘tgan yili ayollar Yevrosi va endi yana bir katta sahna. Biroq bu ssenariy hali yozib bo‘lingani yo‘q. England avval Messi va Argentinadan o‘tishi kerak.
Thomas Tuchel velosipedda bolaligini eslashi mumkin. Ammo Atlanta kechasida u uchun hech qanday bolalik yo‘q – faqat katta futbol, katta bosim va birgina xatoni kechirmaydigan raqib bor. Savol endi bitta: u muzqaymoqli 15 daqiqalik tinchlikni final yo‘liga aylantira oladimi?
