Angliya va Argentina: Messi va Tarixiy Yuzma-yuz
ATLANTA STADIUM — Angliya yarim himoyachisi Marc Guéhi uchun hozir faqat bitta kun, bitta shahar va bitta raqib bor. Chorshanba. Atlanta. Argentina.
Unga: “Bu nihoyat Angliyaning paytimi?” degan savol berilganda, u kelasi yakshanba, final yoki oltin kubok haqida emas, faqat hozirgi lahza haqida gapirdi.
“Bilmayman — hammasi Xudoning qo‘lida,” dedi u. “Bilganim bitta: biz shu yerda turibmiz va bor kuchimizni beramiz.”
Shu kuchning hammasi kerak bo‘ladi. Chunki yo‘lning bu bekatida ularni amaldagi jahon chempioni kutib turibdi.
Messi, 39 yosh va hanuz markazda
Argentina nafaqat Lionel Messi tufayli xavfli. Ammo boshlash uchun baribir u bilan boshlashga majbur bo‘lasiz. 39 yosh. Turnirda 8 ta gol. Fransiya yulduzi Kylian Mbappé bilan birga to‘purarlik poygasida yetakchi. (Mbappé va Les Bleus esa seshanba kuni Ispaniyaga yutqazib, boshqa yarim finalda safdan chiqdi.)
Argentina bilan Angliya o‘rtasidagi tarix ham Albiceleste foydasiga yozilgan. Jahon chempionati pley-off bosqichida ikki marta to‘qnash kelishgan, ikkisida ham g‘olib — Janubiy Amerika vakillari: 1986 va 1998.
Bu voqealar bugungi futbolchilar uchun deyarli afsonaga aylangan. Thomas Tuchel boshchiligidagi 26 nafar futbolchidan birortasi Maradona sahnaga chiqqan 1986 yildan oldin tug‘ilmagan. 1998 yilgi turnirni esa faqat bir nechtasi xira-xira eslashi mumkin, xolos.
Lekin har bir ingliz futbolchisi, har bir argentinalik bolaligidan bu o‘yinlar haqida eshitib ulg‘aydi. Kimdir uchun bu — Diego Maradonaning “asr goli”, 60 yardlik slalom, go‘yo butun Angliya jamoasini yotqizib ketgan yugurishi. Boshqalar uchun esa “Xudo qo‘li” — hakam ko‘rmay qolgan, lekin butun dunyo ko‘rgan zarba.
Keyin esa 1998 yil. Diego Simeone va David Beckham voqeasi. Simeone — bugungi Argentina tarkibidagi futbolchilardan birining otasi — Beckhamni qizil kartochkaga “majbur qilgan” lahza, so‘ngra penaltilar seriyasi va Angliyaning navbatdagi og‘riqli xayrlashuvi.
Tarixni o‘chirib bo‘lmaydi. Lekin bu avlod uni yelkasida ko‘tarib yurishni istamaydi.
“Bu mening davrimdan oldingi voqealar,” dedi himoyachi Ezri Konsa. “Biz faqat o‘zimizga qarashimiz, tarixni unutishga harakat qilishimiz kerak.”
Tuchel: “Bu shunchaki navbatdagi o‘yin emas”
Shunga qaramay, Tuchel ham bu qarama-qarshilikka xos qo‘shimcha zaryad borligini inkor eta olmaydi. Ikki futbolga oshufta xalq, bitta yarim final va Messi sahnada — bunday kechada hissiyotlar o‘z-o‘zidan oshadi.
“‘Bu ahamiyatsiz’, deyishim mumkin edi, lekin ishonchim komil emas,” dedi u. “Har ikki mamlakat futbolchilari ham bu o‘yin ular uchun nimani anglatishini juda yaxshi bilishadi. ‘Bu shunchaki yana bir o‘yin’ deb qo‘ya olmaysiz.”
So‘ng u murabbiy sifatida pozitsiyasini aniq belgilab oldi.
“Lekin murabbiy sifatida biz aynan shuni qilamiz. Tarixiy voqealar haqida gapirmaymiz. O‘yinning miqyosi qanday bo‘lsa, shundayligicha qoladi. Hissiyotlarga berilish bizga yordam bermaydi, deb o‘ylayman.”
Shu bilan birga, u chorshanba kuni “hissiyotlarga to‘la, juda intensiv o‘yin” kutayotganini aytdi.
“Ko‘p marotaba momentum almashadigan o‘yin bo‘ladi, deb o‘ylayman,” dedi u.
Va, albatta, hammasini o‘zgartirib yuborishi mumkin bo‘lgan bitta karta bor. U ham bo‘lsa — Messi.
Messi muammosi
“Uning jamoani qanday olib borayotganini ko‘rib hayratda qolasiz,” dedi Tuchel. “U har qanday jamoada asosiy kalit futbolchi.”
Argentina o‘yini markaz orqali quriladi. To‘p o‘rtada aylanadi, mayda bo‘shliqlar topiladi, Messi to‘pni qabul qilgan zahoti esa harakat boshlanadi.
“Uning o‘yinlarini tahlil qilsangiz, u maydondagi boshqalardan biroz oldinroq ko‘radigandek tuyuladi,” deya davom etdi Tuchel. “To‘p go‘yo o‘z-o‘zidan unga tushadi, u bo‘shliqni topadi, chap oyog‘i uchun ikki metr joy yaratadi va eng yuqori darajada yakunlaydi.”
Shu bois Angliya faqat bir yulduzni emas, butun tuzumni to‘xtatishi kerak bo‘ladi.
“E’tibor qilishimiz kerak bo‘lishi juda ko‘p,” — dedi Tuchel. “Lekin biz bu yerga o‘z o‘yinimizni o‘ynash uchun keldik.”
Guéhi esa Messi atrofidagi qolgan jamoani ham unutmaslik kerakligini eslatdi.
“Maydonda faqat u emas,” dedi u. “Uning yonida ham juda kuchli futbolchilar bor.”
Angliya vazifani aniq tushunib turibdi.
Eng yaxshisini yengmasdan, eng yaxshisi bo‘lib bo‘lmaydi
So‘nggi olti o‘n yillikda Angliya har safar shunday marraga yaqin kelganida, oxir-oqibat bosim ostida bukilib tushdi. Endi esa savol o‘zgacha: bu avlod boshqachami?
Bu safar ular amaldagi chempion bilan to‘qnash kelishmoqda. Lionel Messi bilan. Maradona xotirasi, Beckhamning qizil kartochkasi, “Xudo qo‘li” soyasi bilan. Bularning bari fon bo‘lib qoladi. Asosiy sahnada esa hozirgi 26 nafar futbolchi bor.
“Bu Angliya jamoasida yoqadigan narsa juda ko‘p,” dedi Tuchel. “Oxirgi kunlarda futbolchilarda qandaydir alohida hayajon va ochlikni sezayapman. Ular bu o‘yinni kutishyapti.”
Ular o‘zlarini turnirdagi eng kuchli Argentina versiyasiga qarshi tayyorlayapti.
“Biz o‘zimizdan ham eng yaxshi ko‘rinishni kutamiz, talab qilamiz,” dedi murabbiy. “Dunyoning har bir jamoasini yengish mumkin. Argentina ham bundan mustasno emas.”
Endi savol bitta: Angliya nihoyat o‘z tarixini qayta yozadimi yoki yana bir bor uning asiri bo‘lib qoladimi?
